Κάννες 2026: Το «All of a Sudden» του Ριουσούκε Χαμαγκούτσι είναι 192 λεπτά που δεν θες να τελειώσουν

Η φιλόσοφος Makiko Miyano και η ανθρωπολόγος Maho Isono συναντήθηκαν για πρώτη φορά το 2018. Λίγο αργότερα η Miyano θα μάθαινε πως ο μεταστατικός καρκίνος στο στήθος δεν ήταν ιάσιμος. Ο γιατρός την συμβούλεψε να αναζητήσει ένα κέντρο περίθαλψης καρκινοπαθών καθώς η πρόγνωσή του έλεγε πως η κατάστασή της πιθανόν θα επιδεινωθεί ξαφνικά κι απροειδοποίητα. Παράλληλα ο δεσμός μεταξύ των δύο γυναικών δυνάμωνε κι είχαν ξεκινήσει μια εκτεταμένη αλληλογραφία. Γράμματα που στον πυρήνα τους διερευνούσαν αυτό το απαίσιο «ξαφνικά». Το 2019 μετά κι από την παρότρυνση φίλων, οι επιστολές δημοσιεύτηκαν σε ένα βραβευμένο δοκίμιο με το διεθνή τίτλο «You and I – The Illness Suddenly Get Worse».

Αντλώντας έμπνευση απ' το βιβλίο, ο Ριουσούκε Χαμαγκούτσι φαντάζεται τις επιστολές των δύο γυναικών σαν μια ιστορία που συνέβη «Ξαφνικά, Πέρσι το Καλοκαίρι» στη Γαλλία. Βλέπει τη Βιρζινί Εφιρά στο ρόλο της διευθύντριας μιας μονάδας για τη φροντίδα ηλικιωμένων κοντά στο Σηκουάνα και την Τάο Οκαμότο στο ρόλο μιας θεατρικής συγγραφέα σε τερματικό καρκινικό στάδιο. Μετά τη συνάντησή τους σε μία παράσταση στις όχθες του ποταμού, θα αναπτυχθεί ανάμεσά τους μια βαθιά σχέση αλληλοσεβασμού, όπου το βάθος έγκειται κυρίως στο βαθμό που αναλύουν τα θέματα σε συζητήσεις υψηλού πνευματικού επιπέδου. Για παράδειγμα τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το κέντρο φροντίδας, δίνουν βάση σε ένα μακρύ μονόλογο για το πως ο καπιταλισμός έχει εισβάλει μεταξύ της φυσικής τάξης πραγμάτων και των δημοκρατικών αξιών. Η παραπάνω σκηνή, με διαφορά η πιο χαρακτηριστική της ταινίας, είναι ενδεικτική του δοκιμιακού ύφους που επικρατεί κι εκδηλώνεται με έναν επιθετικό βερμπαλισμό. Μια αφύσικη συνθήκη που θέλει τις ηθοποιούς -ειδικά την Εφιρά- να μιλάνε ακατάπαυστα. Κι αυτό σε μια ταινίας με την επική διάρκεια των 192 λεπτών καταλαβαίνουμε πως μόνο ευοίωνο δεν ακούγεται.

Αν κι αρχικά η αδιάκοπη πρόζα ξενίζει, ο Χαμαγκούτσι έχει μια ανεξήγητη ικανότητα να την κάνει στυλιστικό στοιχείο χωρίς να χάνει κάτι από τη δύναμη των λέξεων, μέρος σε μια υπνωτιστική διαδικασία που βυθίζει το θεατή στο ακροατήριο μιας σειράς από συζητήσεις πολύ συγκεκριμένου ενδιαφέροντος. (Μια απαραίτητη σημείωση, όπως συμβαίνει με τον υπνωτισμό, υπάρχουν οι υπνωτισμένοι με αιτία και σκοπό, υπάρχουν κι αυτοί που απλά θα πάνε για ύπνο - ευτυχώς που υπάρχουν κι οι Χαμαγκούτσι για να ξεχωρίζει μία στο τόσο η ήρα απ' το στάρι, να καταλαβαίνουμε όσοι έχουμε κουραστεί πως έχει έρθει η ώρα της απόσυρσης). Άλλες φορές ρίχνει τους τόνους και αφήνεται σε μια θερινή ραψωδία και το ρεαλισμό όσων κουβεντιάζουν δύο γυναίκες που μόλις γνωρίστηκαν μεταξύ τους. Άλλες αφήνει τις ερμηνείες να μιλήσουν πιο πολύ από τα λόγια, επειδή πρέπει να υπογραμμίσει το «ξαφνικό».

Κατά τρόπο εντελώς μυστήριο για έναν άνθρωπο που έρχεται από την Ιαπωνία για να κάνει ταινία τα γράμματα που αντάλλαξαν δύο Γιαπωνέζες, το «All of a Sudden» συνεχίζει ένα άτυπο φεστιβαλικό trend που θέλει ταινίες να κριτικάρουν, επί Mακρόν κι επί μακρύτερα στην περίπτωσή του, το γαλλικό σύστημα υγείας. Προς τέρψιν όσων μπορούν να ακολουθήσουν το ιδιόμορφο στυλ, τα δεινά του καπιταλισμού που βαρύνουν το Sécu οδηγούν σε μια ήπια ποιητική, που φέρνει τον ουμανισμό του σκηνοθέτη στο απόλυτο άκρο του. Σε ένα αδιέξοδο που ορίζεται από το πρόωρο βιολογικό τέλος, χωρίς σπαραγμούς αλλά με ένα άνθρωπο να εκφράζει μια θεμελιώδη για κάθε φιλοσοφημένο κείμενο θέληση, εν προκειμένω για ζωή. Κάπως έτσι το «All of a Sudden» υπερκερνά τους περιορισμούς των δοκιμιακών καταβολών του, πάει αυθόρμητα απ' την πληροφορία στην ποίηση και καταλήγει σε μια απολύτως φιλοσοφημένη ματιά πάνω στο γιατί αξίζει κανείς να αγωνίζεται για να ζει.  

Είναι από τις ταινίες που θα σε βρουν «ξαφνικά». Ακόμη κι αν η γενίκευση που επιχειρεί εδώ ο Χαμαγκούτσι, έχει τόσο έντονη προσωπικότητα που δύσκολα εφαρμόζεται στον καθένα, γι' αυτό και δεν είναι εντελώς επιτυχημένη. Στον ορυμαγδό της προκατασκευασμένης μετριότητας που μας περιβάλλει πάντως, είτε αυτή έχει εμπορικό περιτύλιγμα είτε φοράει το φεστιβαλικό της φουστάνι, είναι μια πολύτιμη ανάσα, πηγαίου σινεμά με τα πιο απλά και αποτελεσματικά εκφραστικά μέσα. Και το πιο όμορφο είναι ότι έρχεται από έναν νεαρό δημιουργό που σου δίνει την εντύπωση πως ακόμη δεν έχει κάνει την καλύτερη ταινία του. 

Το cinemagazine ταξιδεύει στο 79ο Φεστιβάλ Καννών με την ευγενική υποστήριξη της AEGEAN.