11:54
8/1

Τα επίμονα «φαντάσματα» της ιστορίας: Ανακοίνωση προγράμματος του Ethno☰hauntology vol1

Η θεωρητική αφετηρία του φεστιβάλ είναι το ομώνυμο καλλιτεχνικό μανιφέστο που δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό περιοδικό Fantasma Material τον Δεκέμβριο του 2024. Η πρώτη αυτή διοργάνωση στην Αθήνα, εισάγει μια μεθοδολογία που συνομιλεί με τα στοιχειώματα του παρελθόντος μέσω της χρήσης του κινηματογράφου και της τέχνης ως τρόπο αναθεώρησης του χρόνου, του χώρου και της κοινωνικής πραγματικότητας. Σχεδιασμένο από τους Rafael Ramírez και Ιάκωβο Βρούτση, το Ethno☰hauntology vol1 επιδιώκει να ανοίξει ένα πλαίσιο ανταλλαγής ανάμεσα σε δημιουργούς, ερευνητές και κοινό από τη Λατινική Αμερική και την Ελλάδα, όχι για να προσφέρει εύκολες απαντήσεις, αλλά για να προτείνει νέους τρόπους ανάγνωσης της κοινωνικο-ιστορικής πραγματικότητας.

Το Ethno☰hauntology vol1 αναπτύσσεται ως μια πολυεπίπεδη διοργάνωση που συνδυάζει κινηματογραφικές προβολές, διευρυμένη έκθεση τέχνης και συναντήσεις με δημιουργούς και ερευνητές. Ανάμεσα στον κινηματογράφο NEWMAN και τη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, συγκροτεί ένα ενιαίο πεδίο εμπειρίας όπου εικόνα, ήχος και θεωρία συνομιλούν με τις επίμονες αντηχήσεις της μνήμης και της ιστορίας.

Εβδομάδα προβολών στον κινηματογράφο NEWMAN

Το πρόγραμμα του φεστιβάλ περιλαμβάνει προβολές ξεχωριστών ταινιών του Λατινοαμερικάνικου κινηματογράφου με οραματικό, τολμηρό και έντονα ατμοσφαιρικό χαρακτήρα.

Από τις 22 έως τις 28 Ιανουαρίου, 31 ταινίες από τη Λατινική Αμερική θα στοιχειώσουν την κινηματογραφική οθόνη. Ποιητικά ντοκιμαντέρ, σινεμά είδους, πειραματικά φιλμ και υβριδικές ταινίες που ακροβατούν ανάμεσα σε διαφορετικά είδη και αναδεικνύουν τα φαντάσματά της αποικιοκρατίας, της μετανάστευσης, των πολιτικών αναταραχών και των λαϊκών αφηγήσεων που συνεχίζουν να διαμορφώνουν τις σύγχρονες κοινωνίες της Λατινικής Αμερικής.

Οι περισσότερες ταινίες του προγράμματος προβάλλονται σε ελληνική πρεμιέρα ενώ μετά το τέλος των προβολών θα ακολουθεί διαδικτυακή συζήτηση με τους σκηνοθέτες ή ειδικούς πάνω στο έργο τους.

Κινηματογραφικά highlights

Στο κινηματογραφικό πρόγραμμα ξεχωρίζουν, μεταξύ άλλων:

- η ταινία έναρξης Η φωνή μας από γη, μνήμη και μέλλον (Nuestra voz de tierra, memoria y futuro, 1982) των Marta Rodríguez και Jorge Silva. Μια πολυετής, καθηλωτική κινηματογραφική καταγραφή της συλλογικής αφύπνισης και οργάνωσης μιας ιθαγενικής κοινότητας στην Κολομβία, εκεί όπου το ντοκιμαντέρ συναντά τη σκηνοθετημένη πράξη και η μνήμη γίνεται πολιτική δύναμη.

- το συγκλονιστικό και τραγικά επίκαιρο Θραύσματα (Esquirlas, 2020) της Natalia Garayalde. Από τα home videos μιας 12χρονης, ξεδιπλώνεται η έκρηξη στο στρατιωτικό εργοστάσιο του Río Tercero της Αργεντινής το 1995. Το προσωπικό ημερολόγιο συναντά την πολιτική έρευνα. Ένα φιλμ-πληγή για το τραύμα, την αλήθεια και τη σκιά της συγκάλυψης.

- το ανορθόδοξο Οι Υπερβόρειοι (Los hiperbóreos, 2024) των Cristóbal León και Joaquín Cociña. Μετά την ελληνική πρεμιέρα της στο 65ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, η ταινία συναντά για πρώτη φορά το κοινό της Αθήνας. Το οραματικό δίδυμο από τη Χιλή στήνει ένα αλλόκοτο υβρίδιο live action, κουκλοθεάτρου και stop-motion, εκεί όπου το θέατρο, η επιστημονική φαντασία και το «βιογραφικό» παραμύθι διασταυρώνονται σε παράλληλους κόσμους. 

- η εμβληματική ταινία  του επονομαζόμενου tropical gothic, Καθαρό αίμα (Pura Sangre, 1982) του Luis Ospina. Ένα καλτ κολομβιανό θρίλερ-τρόμου, όπου ένας ετοιμοθάνατος μεγιστάνας που «διψά» για νεανικό αίμα σπρώχνει τους γύρω του σε μια αλυσίδα απαγωγών και ηθικής σήψης.

- το Cocote (2017) του βραβευμένου στο Βερολίνο Nelson Carlo de los Santos Arias. Ένα εκρηκτικό υβρίδιο μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, όπου ένας ευαγγελικός χριστιανός επιστρέφει στο σπίτι του για την κηδεία του πατέρα του και, ανάμεσα σε τελετουργίες που συγκρούονται με την πίστη του, οδηγείται σε ένα σπαρακτικό δίλημμα εκδίκησης και λύτρωσης. 

- καθώς και  - σε πρώτη προβολή -  η ξεχωριστή Τριλογία της Γλώσσας (Trilogía del Lenguaje, 2017-25) του Rafael Ramírez, παρουσία του σκηνοθέτη. Η «Τριλογία» παρουσιάζει μια απόκρυφη και μυστηριακή εκδοχή της Κούβας, που δεν έχει αποτυπωθεί ποτέ ξανά.

Ειδικοί καλεσμένοι

Με αφορμή τον κύκλο προβολών, με ιδιαίτερη χαρά, το Ethno☰hauntology vol1 θα φιλοξενήσει δύο ξεχωριστούς καλεσμένους από τη Λατινική Αμερική: τον Καμίλο Ρεστρέπο (Camilo Restrepo) και τον Αλεχάντρο Αλόνσο (Alejandro Alonso Estrella). Δύο σημαντικές φωνές του σύγχρονου λατινοαμερικάνικου κινηματογράφου, με έργο διεθνώς αναγνωρισμένο και βραβευμένο που δοκιμάζει τα όρια της κινηματογραφικής έκφρασης, θα βρίσκονται στην Αθήνα αυτόν τον Ιανουάριο για το φεστιβάλ.

Καμίλο Ρεστρέπο

Ο Καμίλο Ρεστρέπο (Camilo Restrepo) γεννήθηκε στο Μεντεγίν της Κολομβίας το 1975 και ζει στη Γαλλία από το 1999. Δημιουργεί ταινίες στο σημείο συνάντησης του ντοκιμαντέρ, της περφόρμανς και του πειραματικού κινηματογράφου.

Οι ταινίες του έχουν αποσπάσει πολυάριθμες διακρίσεις, ανάμεσά τους την Αργυρή Λεοπάρδαλη (Pardino d’Argento) στο φεστιβάλ του Λοκάρνο το 2015 και το 2016, καθώς και το βραβείο Καλύτερης Πρώτης Ταινίας (Best Opera Prima) στη Berlinale το 2020, ενώ επίσης έχουν επιλεγεί σε σημαντικά διεθνή φεστιβάλ, όπως το Quinzaine des cinéastes του Φεστιβάλ των Καννών, το New Directors / New Films, τη Viennale, καθώς και τα φεστιβάλ του Τορόντο, του Ρότερνταμ και Νέας Υόρκης. Παράλληλα με την καλλιτεχνική του δραστηριότητα, έχει εργαστεί ως επισκέπτης ομιλητής σε ιδρύματα όπως το Art Institute of Chicago, το Harvard University και η κινηματογραφική σχολή Elías Querejeta Zine Eskola στο Σαν Σεμπαστιάν, όπου είναι προσκεκλημένος διδάσκων στο δημιουργικό τμήμα και επιβλέπων/μέντορας πρότζεκτ από το 2020.

Ο Καμίλο Ρεστρέπο θα συνομιλήσει με το κοινό μετά την προβολή της ταινίας του La impresión de una guerra (2015) τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου στον κινηματογράφο NEWMAN. Επίσης θα δώσει masterclass στον κινηματογράφο NEWMAN, την Τρίτη 27 Ιανουαρίου στις 16:30, φωτίζοντας τις μεθόδους με τις οποίες η κινηματογραφική πράξη μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο αναμέτρησης με τον χρόνο, τη μνήμη και την κοινωνική πραγματικότητα.

Αλεχάντρο Αλόνσο

Ο Αλεχάντρο Αλόνσο (Alejandro Alonso Estrella) είναι Κουβανός σκηνοθέτης και φωτογράφος, απόφοιτος της International Film and Television School (EICTV) στο Σαν Αντόνιο ντε λος Μπάνιος. Το έργο του εξερευνά περιοχές όπου η σχέση με την ιστορία, τον θάνατο, τα όνειρα και τις ουτοπίες θέτει υπό κρίση τις βεβαιότητές μας για το «πραγματικό».

Οι ταινίες του έχουν προβληθεί σε περισσότερες από τριάντα χώρες και σε φεστιβάλ όπως τα IDFA, IFF Rotterdam, Visions du Réel, DOK Leipzig, Cinéma du Réel, Mar del Plata, Winterthur, Ji.hlava, Clermont Ferrand, έχοντας συγκεντρώσει πολλά σημαντικά βραβεία. Από το 2017 έως το 2019, συντόνισε το Master’s Program in Alternative Cinema που διοργανώνει η EICTV, με την οποία συνεχίζει να συνεργάζεται ως διδάσκων. Επιμελείται εργαστήρια σκηνοθεσίας στο Instituto de Cine de Madrid και στο Master’s Program in Documentary Film του Lens School of Visual Arts στη Μαδρίτη.

Ο Αλεχάντρο Αλόνσο θα βρεθεί στην Αθήνα για το φεστιβάλ και θα συνομιλήσει με το κοινό μετά την προβολή της ταινίας του Abisal (2021) την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου στον κινηματογράφο NEWMAN.
Το πλήρες πρόγραμμα των προβολών είναι διαθέσιμο στον επίσημο ιστότοπο του φεστιβάλ.

Έκθεση τέχνης στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

Παράλληλα και σε διάλογο με το κινηματογραφικό πρόγραμμα το Ethno☰hauntology vol1 παρουσιάζει, σε συνεργασία με τη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, μια διευρυμένη έκθεση τέχνης με επίκεντρο την υπερμεσική εγκατάσταση Pabellón de Melancólicos. 

Η έκθεση, την οποία επιμελούνται η Oderay Ponce de León και η Άννα Γράδου, χαράζει μια γραμμή που συνδέει ανάλογα φαινόμενα και μνήμες της Ελλάδας και της Λατινικής Αμερικής. Περνώντας μέσα από την εθνο-στοιχειοντολογική πύλη του  Pabellón de Melancólicos, ο θεατής εισέρχεται σε ένα σύμπαν όπου τα φαντάσματα αντηχούν, ενεργοποιημένα από μια εξωτερική δύναμη - την καλλιτεχνική πράξη. Ως έργο που ταυτόχρονα γίνεται δίαυλος για άλλα έργα, το Pabellón de Melancólicos προκαλεί διαλόγους ανάμεσα σε οντότητες που αποδομούν τη γραμμικότητα του χωροχρόνου και προτείνει νέα εργαλεία μέτρησης της «κοινωνικο-ιστορικής πραγματικότητας». Αυτή η αλληλεπίδραση αποκαλύπτει ένα τοπίο στο οποίο κληροδοτημένες αφηγήσεις, διαδικασίες πένθους, εκδοχές του μέλλοντος και συλλογικές φαντασιακές κατασκευές συνυπάρχουν και διαπλέκονται, επιτρέποντάς μας να ανακαλύψουμε, μέσα στους άλλους και στα φαντάσματα τους, μια αντανάκλαση της δικής μας ταυτότητας.

Ηχητική περφόρμανς

Στις 21 Ιανουαρίου, στο πλαίσιο των εγκαινίων, η έκθεση θα συνοδευτεί από την ηχητική περφόρμανς Thanatolexicon, μια συνεργασία των Operador Fantasma με τον χιλιανό ηθοποιό, σκηνοθέτη και visual artist Derek Fenix. Με εργαλεία τα modular synths και samples από βινύλια, η ζωντανή ηχητική δράση δημιουργεί ένα περιβάλλον ακρόασης που ενισχύει τον διάλογο της έκθεσης με τις διαδικασίες μνήμης και τις πολλαπλές, κληροδοτημένες αφηγήσεις.

Σύντομα θα δημοσιευτούν στον επίσημο ιστότοπο και στα κοινωνικά δίκτυα του φεστιβάλ επιπλέον πληροφορίες για τις συνοδευτικές δράσεις και τις δημόσιες συναντήσεις που πλαισιώνουν το Ethno☰hauntology vol1.

Το πολυθεματικό φεστιβάλ Ethno☰hauntology vol1 πραγματοποιείται με την οικονομική ενίσχυση του Υπουργείου Πολιτισμού και την υποστήριξη του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας, του Ινστιτούτου INSTAR (Instituto de Artivismo Hannah Arendt) και της Δημοτικής Αγοράς Κυψέλης.

Τόποι Διεξαγωγής Ethno☰hauntology vol1:

Προβολές
Newman Cinema - Σεβαστουπόλεως 117, Αμπελόκηποι (Μετρό Πανόρμου)
ημερομηνίες: 22-28 Ιανουαρίου

Έκθεση
Δημοτική Αγορά Κυψέλης - Φωκίωνος Νέγρη 42 
ημερομηνίες: 21-24, 26 & 27 Ιανουαρίου
ωράριο: 12:00-20:00
είσοδος ελεύθερη

Οργάνωση: 
OTTER SPACE XR, Ethno☰hauntology | Επιμέλεια κινηματογραφικού προγράμματος: Rafael Ramírez, Ιάκωβος Βρούτσης | Επιμέλεια έκθεσης: Oderay Ponce de León, Άννα Γράδου

Ethno☰hauntology vol1 
https://2026.ethnohauntology.org/ 
https://www.instagram.com/ethno_hauntology.festival/