9:24
7/7

«Κανείς δεν το κάνει σαν τον Νόλαν»: Οι πρώτες κριτικές της «Οδύσσειας» στο φως, τα υπερθετικά ξεχείλισαν

Το ζουμί της σημερινής είδησης δεν είναι ίσως το κατά πόσον θετικές ή αρνητικές είναι οι πρώτες εντυπώσεις για την Οδύσσεια από την αγγλοσαξωνική κριτική. Αυτές θα είναι αυτές που θα είναι. Άνθρωποι που κάνουν παραδοσιακά την δουλειά τους, γράφουν καλά, λιγότερα καλά, ή όπως την γνώμη τους. Αυτός είναι ο ρόλος της κριτικής, ιδίως αυτής που έρχεται πριν την ταινία να συν-διαμορφώσει το πρώτο κύμα εντυπώσεων για δαύτην. Εν συνεχεία θα έρθει το κοινό της. Τα δύο ρεύματα θα συνυπάρξουν, θα συγκρουστούν, θα βγάλουν με τον καιρό ένα αποτύπωμα που ποτέ δεν μένει ίδιο, αλλά πάντως μορφοποιείται στην κριτική αίσθηση που άφησε ένα έργο τέχνης. Αυτό που γίνεται δηλαδή από καταβολής κινηματογράφου.

Χάρη στον Νόλαν, τον Όμηρο και τα...social media, την συνισταμένη δηλαδή μιας κοινής γνώμης που ολοένα δείχνει όλο και πιο ερωτευμένη με τον εαυτό της δείχνοντας όσο περνά ο καιρός τα χείριστα σημάδια της κοινότοπης φιλαυτίας (που γνωρίζαμε και πριν τα social φυσικά), περνάμε πια στην φάση της ανοησίας, της γιορτής της θείας βλακείας, που θα έλεγε ο Νίκος Καρούζος, της αποθέωσης του τίποτα (αν φτάσαμε ακόμα εκεί, πάντα ανακαλύπτουμε ότι υπάρχει και πιο κάτω). Σημείο κατά το οποίο πλέον στο σινεμά προαποφασίζουμε πώς θα είναι μια ταινία χωρίς να την γνωρίζουμε και, έχοντας την δυνατότητα να δημιουργήσουμε ατμόσφαιρα, πράττουμε το χείριστο (για την τέχνη): Καταλήγουμε στον πανηγυρισμό της σκοτεινής συλλογικής, οχλοκρατικής μας δύναμης να αποτρέπουμε. Από τι; Μα από την θέαση φυσικά. Τόσα χρόνια μαυρίζουμε ανθρώπους βάσει κατηγοριών, συχνά αυτοφυών και αβάσιμων, τώρα έχουμε την λαμπρή (σκοτεινή) ευκαιρία να το κάνουμε και με μια ταινία. Ο θρίαμβος των άτεχνων, των κοινότοπων, των αενάως δύστυχων που πλέον έχουν την δύναμη να πάρουν την μεγάλη ρεβάνς έναντι όσων είχαν την τύχη -και την ικανότητα- να καλοπερνούν (εν προκειμένω βλέποντας ταινίες), είναι μέσα στον Δούρειο Ίππο των social και τώρα ξεβράζονται από την κοιλιά του, καίνε και καταλαμβάνουν.

Ας κάνουμε ότι δεν υπάρχουν όλα αυτά. Ας μείνουμε στην τελευταία κλαγγή παραδοσιακότητας στο πως γεννιέται μια ταινία στην λαϊκή μας συνείδηση. 

Οι πρώτες εντυπώσεις των Αγγλοσαξόνων είναι υπερθετικές, όπως ίσως θα περίμενε κανείς από την γενιά που αποτελεί θρέμμα του νολανικού σινεμά, αυτός είναι ο δικός της δημιουργός, τούς μεγάλωσε και τον μεγάλωσαν. Έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα δονούνται από επίθετα όπως συναρπαστικό, επιτευγματικό, μεγαλειώδες, επικό, κορυφαίο, θεαματικό (και πάει λέγοντας), ενώ κάπως πιο ειδικά στα πρώτα εδάφια δραπετεύει λίγη παραπάνω ουσία περί ερμηνειών (Σαμάνθα Μόρτον ξεχωρίζει - καμμία έκπληξη), περί διεύθυνσης φωτογραφίας (άρα και ΙΜΑΧ διαφήμισης), περί set pieces δράσης, ακόμα και περί χιούμορ - στοιχείου που δεν αποτελεί σύνηθες βέλος στην νολανική φαρέτρα. Στο Variety μίλησαν για «οραματικό» Νόλαν, για «έργο τέχνης». Στο Hollywood Reporter έγινε μνεία για μια horror σκηνή, επιτέλους, από τον Κρίστοφερ Νόλαν.

Άλλοι θα διαβάσουν τις κριτικές, άλλοι θα τις αφήσουν για μετά την θέαση - σε αυτό προτρέπουμε κι εμείς, είναι πολύτιμα ιδιωτική η πρώτη εμπειρία ενός έργου. Έπειτα είναι εξίσου πολύτιμη η κοινωνική σύνδεση, το να βρεθεί κανείς στο γραμμένο/καταγεγραμμένο περιβάλλον των εντυπώσεων μιας δημιουργίας. Το να μιλά, να βαυκαλίζεται, να τιποτολογεί κανείς - γιατί τι άλλο από τιποτολογία είναι να μιλάς για κάτι που δεν γνωρίζεις; - είναι παραφθορά, είναι ένα τερατούργημα που ορθώνουν αυτοί που κάποτε, κανονικά, θα ήταν περιθωριοποιημένοι από όλους μας γιατί, στ' αλήθεια, δεν ξέρουν τι λένε (σκέφτομαι την Μάρσια Γκέι Χάρντεν στο The Mist του Ντάραμποντ) . Να τους επιστρέψουμε εκεί, στο πουθενά που τους αρμόζει.