Star Wars: The Mandalorian and Grogu

Το σύμπαν του Star Wars υπήρξε ανέκαθεν κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα απλό κινηματογραφικό franchise. Είναι ποπ μυθολογία, συλλογική μνήμη, ένα αφήγημα που εδώ και δεκαετίες τροφοδοτεί τη φαντασία εκατομμυρίων θεατών. Γι’ αυτό και κάθε επιστροφή του στη μεγάλη οθόνη συνοδεύεται από ένα σχεδόν αυτονόητο βάρος προσδοκιών: δεν αρκεί να είναι απλώς καλοφτιαγμένο, οφείλει να θυμίζει γιατί αυτός ο γαλαξίας εξακολουθεί να μας αφορά. Το «The Mandalorian & Grogu» του Τζον Φαβρό μοιάζει να αντιλαμβάνεται πλήρως αυτή την ευθύνη, αλλά τελικά προτιμά την ασφάλεια της οικειότητας από το ρίσκο μιας πραγματικής δημιουργικής απογείωσης.

Η κινηματογραφική μεταφορά του πιο επιτυχημένου τηλεοπτικού πρότζεκτ της Lucasfilm έμοιαζε εκ των πραγμάτων αναπόφευκτη. Ο λιγομίλητος Din Djarin και ο αξιολάτρευτος Grogu έγιναν άμεσα viral και η πιο αγαπητική σχέση των σύγχρονων «Star Wars», επαναφέροντας εκείνη την αίσθηση καθαρής περιπέτειας και συναισθηματικής απλότητας που είχε χαθεί μέσα στη φλύαρη και υπερφορτωμένη sequel τριλογία. Το βασικό πρόβλημα της ταινίας, ωστόσο, είναι ότι αδυνατεί να εξηγήσει πειστικά γιατί αυτή η ιστορία έπρεπε να παρουσιαστεί ως κινηματογραφικό event και όχι ως ακόμη ένας κύκλος επεισοδίων στο Disney+.

Ο Φαβρό έχει ήδη γαλόνια ως Μarvel εισηγητής των κινηματογραφικών Avengers, είναι καλός σκηνοθέτης, γνωρίζει άψογα τον κόσμο που έχει χτίσει και ξέρει πώς να κινεί τους χαρακτήρες του μέσα σε αυτόν. Παρ’ όλα αυτά, το «The Mandalorian & Grogu» μοιάζει παγιδευμένο στη λογική του streaming. Η αφήγηση έχει καθαρά επεισοδιακή δομή (αναμενόμενο με τον Ντέιβ Φιλόνι στο σενάριο) με αποστολές που διαδέχονται η μία την άλλη χωρίς ουσιαστική δραματική κορύφωση. Το συνολικό διακύβευμα παραμένει αναπάντεχα μικρό για κινηματογραφικό «Star Wars», δίνοντας συχνά την αίσθηση τριών μέτριων επεισοδίων ενωμένων σε μία δίωρη περιπέτεια που δεν καταφέρνει ποτέ να αποκτήσει το απαραίτητο επικό βάρος.

Οπτικά, η παραγωγή είναι εντυπωσιακή. Οι πλανήτες έχουν χαρακτήρα, τα πλάσματα μοιάζουν «ζωντανά» και οι σκηνές δράσης διαθέτουν ενέργεια. Οι αερομαχίες και οι καταδιώξεις κουβαλούν εκείνη την παλιά pulp αίσθηση περιπέτειας που βρίσκεται στον πυρήνα της γοητείας του «Star Wars». Δυστυχώς όμως, η εντυπωσιακή επιφάνεια δεν αρκεί για να καλύψει την αφηγηματική αδυναμία.

Η επιλογή του σεναρίου να χτίσει τον βασικό κορμό της ιστορίας γύρω από τη διάσωση του Ρότα, γιου του Τζάμπα Χατ (με τη φωνή του Τζέρεμι Άλεν Γουάιτ) συρρικνώνει έναν ολόκληρο γαλαξία αφηγηματικών δυνατοτήτων σε μια μάλλον αδιάφορη ιδέα. Η παράδοση του franchise στους larger-than-life κακούς εδώ περιορίζεται σε δύο τεράστια, σχεδόν ακίνητα «σκουλήκια», που αποδεικνύονται εξίσου στάσιμα με την ίδια την ιστορία. Το παράλληλο πολιτικό υπόβαθρο γύρω από την πτώση της Αυτοκρατορίας και τις δυσκολίες εγκαθίδρυσης της Καινούργιας Δημοκρατίας θίγεται επιφανειακά, ενώ η ταινία, στην προσπάθειά της να αποφύγει το εύκολο fan service, αποκόπτει πλήρως τους ήρωες από το Έπος των Σκαϊγουόκερ. Ακόμη πιο απογοητευτική είναι η αντιμετώπιση της Σιγκούρνι Γουίβερ: μιας ηθοποιού που έχει ταυτιστεί όσο λίγοι με το κινηματογραφικό sci-fi, αλλά εδώ παραμένει τραγικά αναξιοποίητη.

Όλα αυτά θα μπορούσαν ίσως να λειτουργήσουν καλύτερα σε τηλεοπτικό πλαίσιο, όπου η υπόσχεση ενός επόμενου επεισοδίου δημιουργεί προσμονή για εξέλιξη της ιστορίας. Στον κινηματογράφο όμως, το αποτέλεσμα θυμίζει περισσότερο μια ανέμπνευστη περιπέτεια φαντασίας που χρησιμοποιεί τον τίτλο «Star Wars» ως εμπορική επικεφαλίδα, χωρίς να αξιοποιεί πραγματικά το μυθολογικό βάρος που τη συνοδεύει.

Αυτό που παραμένει τουλάχιστον αφοπλιστικά γοητευτικό είναι η σχέση του Mandalorian με τον Grogu. Ο Πέντρο Πασκάλ συνεχίζει να δίνει στον Din Djarin μια φωνητικά ήσυχη μελαγχολία (κακά τα ψέματα, το κράνος βγαίνει ελάχιστα), έναν κουρασμένο ηρωισμό που λειτουργεί εξαιρετικά μέσα στην western αισθητική του χαρακτήρα. Ακόμα και πίσω από το κράνος, ο Πασκάλ καταφέρνει να μεταφέρει συναίσθημα μέσα από μικρές παύσεις και τον τόνο της φωνής του. Και ο Grogu, όσο κι αν η ύπαρξή του έχει μετατραπεί σε pop culture φαινόμενο και μηχανή merchandising, εξακολουθεί να λειτουργεί με χιουμοριστικό, αλλά και δραματικό βάρος. Δεν είναι απλώς «χαριτωμένος», είναι η ανθρώπινη πλευρά ενός κόσμου γεμάτου βία και πολέμους.

Δεν είναι τυχαίο ότι το φιλμ λειτουργεί καλύτερα όταν χαμηλώνει τους τόνους και παρακολουθεί αυτούς τους δύο χαρακτήρες να περιπλανώνται στον γαλαξία. Εκεί βρίσκεται η ουσία του «The Mandalorian» ήδη από την πρώτη συνάντηση: ένας διαστημικός samurai western μύθος για την οικογένεια, τη μοναξιά και την ανάγκη του ανήκειν. 

Σημαντικό ρόλο στη συνολική αίσθηση παίζει και η μουσική του τριπλά οσκαρούχου Λούντβιγκ Γκόρανσον («Black Panther», «Οπενχάιμερ», «Sinners»). Αντί να ξεπατικώνει άγονα τον Τζον Γουίλιαμς, δημιουργεί μια ξεχωριστή ηχητική ταυτότητα με εξωτικά μοτίβα, ηλεκτρονικές υφές και μια υποβλητική αίσθηση μοναχικής περιπλάνησης. Είναι μουσική που υπηρετεί τον χαρακτήρα και την ιστορία του, όχι τη νοσταλγία.

Σε πλήρη αντίθεση με το «Andor», που τόλμησε να εξερευνήσει πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις αυτού του σύμπαντος, το «The Mandalorian & Grogu» επιλέγει συνειδητά την ασφάλεια του adventure-of-the-week φορμά. Αυτό από μόνο του δεν είναι πρόβλημα, το «Star Wars» υπήρξε πάντα λαϊκό, ψυχαγωγικό σινεμά. Εδώ όμως λείπει το καλλιτεχνικό ρίσκο, η ανάγκη να ειπωθεί κάτι πραγματικά καινούργιο. Η ταινία διαθέτει τεχνική αρτιότητα, χιούμορ, συμπαθείς χαρακτήρες και ορισμένες στιγμές αυθεντικής περιπέτειας. Δεν διαθέτει όμως το όραμα ή τη δραματική δύναμη που θα το έκαναν πραγματικά σημαντικό μέσα στην ιστορία του κινηματογραφικού franchise.