Κάννες 2026: Η Κονσταντίνα Κοτζαμάνη χάνεται στο απέραντο μπλε του «Titanic Ocean»

Ένα σχολείο για γοργόνες στην Ιαπωνία ετοιμάζει τις εσώκλειστες σπουδάστριές του για τον παγκόσμιο διαγωνισμό, οι νικήτριες του οποίου επιβραβεύονται με μια θέση στο σόου του μεγαλύτερου ενυδρίου στον κόσμο. Ανάμεσά τους η Deep Blue ένα κορίτσι αποξενωμένο από τα υπόλοιπα που αδυνατεί να βρει τη φωνή και το τραγούδι της.

Μ' αυτό το απλό premise που χωράει βολικά μέσα του την υπόσχεση ενός παραμυθιού, η Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη ξετυλίγει το μίτο μιας ιστορίας που ξεκινά από μια σχεδόν κυριολεκτική αναζήτηση ταυτότητας για να καταλήξει μέσα από την ενδυνάμωση στη χειραφέτηση και την προσωπική ελευθερία. Οι γοργόνες πρέπει να διαλέξουν χρώμα μαλλιού, ουρά και τραγούδι για να μπορέσουν να πορευτούν. Αυτή η εσωτερική αναζήτηση διαρκεί για όλο το πρώτο μέρος της ταινίας και ξεδιπλώνεται φεμτοσκοπικά. Στο πυρήνα βρίσκεται μια κοπέλα στο κατώφλι της ενηλικίωσης, ενώ γύρω της περιστρέφονται σαν ανταγωνιζόμενα φορτία οι υπόλοιποι χαρακτήρες. Ξεχωρίζει ένας από τους εκπαιδευτές, ο πρώτος που θα ακούσει το τραγούδι της και θα μας δώσει μια ιδέα από τη γοητεία και τη δύναμή του. Η παρουσία του καθορίζει μία αυτόνομη μικροδομή, μια υποπλοκή με το δικό της τέλος. Μια κατάδυση σε μικρά ψυχολογικά βάθη με την πρώτη πράξη να μοιάζει με εσωστρεφή εισαγωγή στον «Τιτανικό Ωκεανό» - μια έννοια που περιβάλλει τον εύθραυστο κόσμο της ταινίας.

Σ' αυτό το πρώτο μέρος το μπλε είναι το πιο ζεστό χρώμα (όχι μόνο επειδή τα υπόλοιπα είναι ψυχρότερα, αλλά γιατί όπως «Η Ζωή της Αντέλ» έχει ενσωματώσει στη δράση και στο είναι της πρωταγωνίστριας του το «I Follow Rivers» της Lykke Li). Η ζωή στο μικρόκοσμο της σχολής αποτυπώνεται μέσα από μια θεσπέσια αισθητική αναζήτηση στο υδάτινο στοιχείο. Μέσα στο νερό οι φωνές γίνονται ψίθυροι και τα πάντα μοιάζουν να κινούνται πιο αργά. Έξω απ' αυτό κυριαρχούν οι ιριδίζουσες αντανακλάσεις του, τα χρώματα απορροφούν την υγρασία του και το μόνο που ξεχωρίζει είναι τα ζωηρά χαρακτηριστικά των γοργόνων. Η λεπτοδουλεμένη πλανοθεσία συμπληρώνεται ιδανικά από τα ντεκόρ και τη ρευστή φωτογραφία του Ραφαέλ Βαντεμπούσε (νομίζω δεν υπήρχε ιδανικότερη επιλογή από τον συγκεκριμένο). Το υπνωτιστικό όραμα ζωντανεύει σε μια σαγηνευτική ταινία, ενημερωμένη από μια γιαπωνέζικη pop ευαισθησία, που δεν μένει στη μαγικά ρεαλιστική συνθήκη, αλλά ανοίγει τα όρια της ιστορίας προς έναν πρωτότυπο αισθαντικό σουρεαλισμό.

Στιγμιότυπο από το photocall του φεστιβάλ Καννών

Με το απότομο κατ που χωρίζει την πρώτη απ' τη δεύτερη πράξη, εισβάλει στην ταινία η πραγματικότητα. Τα χρώματα σκληραίνουν και το ίδιο καλείται να κάνει κι η ηρωίδα. Ακολουθώντας την παράλληλη υποπλοκή μιας έτερης γοργόνας, η σκηνοθέτης ολοκληρώνει τη θεματική αναζήτηση περί γυναικείας ενδυνάμωσης και αφήνει το βλέμμα της να αποδράσει στο υποβρύχιο φινάλε.

Ένα φινάλε, το οποίο σε ό,τι έχει να κάνει με το ρυθμό της ταινίας, αφενός μοιάζει να έρχεται βεβιασμένα, αφετέρου μοιάζει να εκτείνεται στο χώρο και, δυστυχώς, στο χρόνο δημιουργώντας μια αίσθηση ανισορροπίας στο φιλμ. Είναι το σημείο που η ιστορία βυθίζεται σε έναν «τιτανικό ωκεανό» συναισθημάτων για να αντλήσει από τα βάθη του αντιστοιχίες στις ιδέες που καλλιεργεί από το πρώτο μισό. Το τραγούδι της γοργόνας αντηχεί κρυστάλλινο μέσα σε εικόνες απύθμενου κάλλους, όσο η ταινία ταξιδεύει αργά και σταθερά στο βαθύ μπλε, για να συναντήσει την παραμυθένια κατακλείδα της.

Όπως συμβαίνει στα πλωτά ταξίδια, ο επιβάτης βιάζεται να πιάσει λιμάνι αλλά αυτός ποσώς φαίνεται να αφορά την καπετάνισσα. Ο «Τιτανικός Ωκεανός» δίνει την αίσθηση πως θα τελειώσει τουλάχιστον 3 φορές πριν αυτό τελικά συμβεί (αρμοστά ξεβραζώμενος στο Σούνιο, στη σκιά του Θεού Ποσειδώνα). Η Κοτζαμάνη σα να αρνείται να αφήσει τη γοργόνα της να φύγει και χάνεται μαζί της στο απέραντο γαλάζιο. Χαλάλι όμως γιατί απαντά στο χρόνο που δανείζεται με ομορφιά και καλαισθησία. Είναι οι δύο βασικές αρετές που χαρακτηρίζουν ένα εντυπωσιακό ντεμπούτο, μιας ολοκληρωμένης πια δημιουργού, που έχει βρει τη φωνή της κι είναι έτοιμη να «σηκώσει τα δικά της κύματα» στα κινηματογραφικά πελάγη.   

Το cinemagazine ταξιδεύει στο 79ο Φεστιβάλ Καννών με την ευγενική υποστήριξη της AEGEAN.