9:32
1/12

Οι 15 ταινίες που βοήθησαν το σινεμά να «βγει από τη ντουλάπα»

«Δείξε Μου Αγάπη» (Fucking Åmål, 1998) του Λούκας Μούντισον

Girl meets girl σχεδόν κατά λάθος στην πιο βαρετή κωμόπολη της Σουηδίας, όμως ο θεός του έρωτα έχει άλλα σχέδια και αυτό που ξεκινά ως ένα κακόγουστο, παιδιάστικο πείραγμα ανάμεσα σε δύο δεκατετράχρονες συμμαθήτριες εξελίσσεται σε απρόσμενη τρυφερότητα, προορισμένη να αναστατώσει τη μικρή αποχαυνωμένη κοινωνία.

Η αντικοινωνική Άγκνες και η ναρκισσευόμενη Έλιν διαφέρουν όσο η μέρα με τη νύχτα, όμως με αφορμή ένα φιλί-στοίχημα, δύο αφοπλιστικές ερμηνείες από τις ανήλικες πρωταγωνίστριες και ένα σχεδόν DOGMAτικό ύφος, ο πρωτοεμφανιζόμενος Μούντισον μεταμορφώνει ό,τι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα γλυκερό, διδακτικό teen comedy αλά Χόλιγουντ στο πιο δροσερό λεσβιακό φιλμ της δεκαετίας του ’90.

«Ταξί για τα Αποχωρητήρια» (Taxi Zum Klo) του Φρανκ Ρίπλο (Δ. Γερμανία, 1980)

Όταν ο κριτικός Στιούαρτ Μπάιρον έγραφε για το αυτοβιογραφικό φιλμ του Ρίπλο πως είναι «το πρώτο αριστούργημα που γυρίστηκε ποτέ για την mainstream ζωή των ομοφυλοφίλων» ήξερε πως θα ήταν και το τελευταίο. Όχι μόνο γιατί, λίγο μετά, το AIDS θα βύθιζε τον gay κινηματογράφο σε ένα σκοτάδι αυτο-λογοκρισίας, αλλά κυρίως γιατί το «Ταξί» με την εικόνα ενός καθηγητή Γυμνασίου που διορθώνει τα τεστ των μαθητών του σε μία τουαλέτα με glory holes μοιάζει ακόμα και σήμερα σοκαριστική.

Στην εποχή του, όμως, το «Ταξί» κατάφερε να τρυπώσει στο mainstream κύκλωμα με την πρόφαση της κοινωνικής κωμωδίας και με την έξοδο του στην Αμερική το 1981 πέτυχε μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες που γνώρισε ποτέ μια gay ταινία.

«Maurice» (1987) του Τζέιμς Άιβορι

Στην Εδουαρδιανή Αγγλία, ο έρωτας μεταξύ ανδρών σπάνια είχε άλλη έκβαση πέρα από τη συναισθηματική καταπίεση ή την κοινωνική κατακραυγή. Από το «Maurice» παρελαύνει κάθε πιθανή επιλογή ενός ομοφυλόφιλου της εποχής, από το «καμουφλάζ» ενός γάμου μέχρι το ριψοκίνδυνο ψωνιστήρι.

Ανιχνεύοντας ωστόσο τα ερωτικά σκιρτήματα τριών ανδρών με φόντο το συντηρητικό πανεπιστημιακό περιβάλλον του Κέμπριτζ, οι Τζέιμς Άιβορι και Ισμαήλ Μέρτσαντ, εμπνευσμένοι ίσως από τη δική τους πολύχρονη κοινή πορεία μέσα και έξω από τα πλατό, επέλεξαν για την πιο έκδηλα gay ταινία τους τον διακριτικό θρίαμβο του έρωτα κόντρα στις ίδιες προκαταλήψεις που οδήγησαν τον Ε.Μ. Φόρστερ να κρατήσει το ομότιτλο μυθιστόρημά του αδημοσίευτο μέχρι το θάνατό του.

«Un Chant D' Amour» του Ζαν Ζενέ (Γαλλία, 1950)

Η μοναδική σκηνοθετική απόπειρα του μεγάλου Γάλλου συγγραφέα και ακτιβιστή διαρκεί μόλις 26 λεπτά, αλλά προλαβαίνει σε εκτυφλωτικό ασπρόμαυρο, χωρίς ίχνος λέξης ή μουσικής να αποτυπώσει με ανατριχιαστικό τρόπο την (απαγορευμένη) επιθυμία.

Οι ήρωες του, δύο φυλακισμένοι σε απόλυτη απομόνωση που αναζητούν απεγνωσμένα τρόπο να επικοινωνήσουν, εξαφανίζουν τον τοίχο που τους χωρίζει με τον πιο ασυνήθιστο τρόπο. Μοναδικός μάρτυράς τους ο ηδονοβλεψίας φύλακας – σύμβολο εξουσίας – που θα ζηλέψει συμμετέχοντας στο άκρως φετιχιστικό και φαντασιωσικό τους παραλήρημα.

Οι τρεις τους θα γίνουν ταυτόχρονα θύτες και θύματα μιας σεξουαλικής απελευθέρωσης που θα έκανε το «τραγούδι της αγάπης» του Ζενέ μία από τις πρωταρχικές αναφορές του queer cinema με την πρώτη στην ιστορία του μη πορνογραφικού κινηματογράφου πέους σε στύση, μετέπειτα βάση για το πειραματικό κινηματογραφικό έργο του Άντι Γουόρχολ και του Ντέρεκ Τζάρμαν.

Καταδικασμένο να παραμένει απαγορευμένο ακόμη και σήμερα στις περισσότερες χώρες ανά τον πλανήτη αλλά ελεύθερο παρά την επιθυμία του ίδιου του δημιουργού του που προόριζε το έργο του ως αυστηρά κομμάτι για συλλέκτες τέχνης.

«Κακή Εκπαίδευση» (La Mala Educación, 2004) του Πέδρο Αλμοδόβαρ

Χρόνια στο κουρμπέτι του ομοερωτισμού (με αποκορύφωμα τον «Νόμο του Πόθου», 1987), o Αλμοδόβαρ συνοψίζει τις σημαντικότερες εμμονές του σε μια ταινία που μοιάζει με λεξικό βασικών όρων της πληθωρικής φιλμογραφίας του.

Χωρίς να αποτάσσεται ολοκληρωτικά το camp παρελθόν του, αλλά παντρεύοντάς το με την πιο πρόσφατη σοδειά στιβαρού δράματος, χρωματίζει τις αναμνήσεις από το καθολικό σχολείο των παιδικών του χρόνων με νουάρ τόνους και βάζει τον Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ να μεταμορφώνεται πρωτεϊκά από θύμα κακοποίησης ενός ιερέα σε άνδρα-πειρασμό, γυναίκα και φλογερό ερωτικό αντικείμενο. Σε αυτό το παρενδυτικό συνονθύλευμα κινηματογραφικών ειδών ο Αλμοδόβαρ χώρεσε ίσως την πιο μοιραία, ερωτική ταινία του.