Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος με την Πρεσβεία της Τσεχικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα και το Κέντρο Κινηματογράφου της Τσεχικής Δημοκρατίας συνδιοργανώνουν το αφιέρωμα «Ημέρες Σύγχρονου Τσέχικου Κινηματογράφου» στην Αθήνα. Στο πλαίσιο του αφιερώματος, που εστιάζει στην πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παρουσιάζονται ταινίες μεγάλου μήκους παραγωγής 1999-2007 των καταξιωμένων και διεθνούς φήμης σκηνοθετών Γιαν Χρζέμπεϊκ (Jan Hřebejk), Οντρζέϊ Τρόγιαν (Ondřej Trojan), Πετρ Ζέλενκα (Petr Zelenka), και οι τρεις πρώην συμφοιτητές στη Σχολή Κινηματογράφου FAMU και νυν συνεργάτες, αλλά και της νεότερης πολυτάλαντης Άλιτσε Νέλις (Alice Nellis).
Οι 4 ταινίες, από τις οποίες οι 3 προβάλλονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, περιλαμβάνουν θεματικά τόσο παρόν, όσο και το παρελθόν της χώρας, εκφράζοντας τη σύγχρονη κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική πραγματικότητα.
Ο τσέχικος κινηματογράφος δεν είναι εντελώς άγνωστος στο ελληνικό κοινό. Για μια χώρα με μόλις 10 εκατομμύρια κάτοικους, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σταθερή εκπροσώπησή του στα κινηματογραφικά φεστιβάλ και η διεθνής κινηματογραφική του επιρροή που βασίζεται σε μια μεγάλη κινηματογραφική παράδοση. Πόσο μάλλον που ως Τσεχοσλοβακία (πριν τη διάσπαση της χώρας σε Τσεχία και Σλοβακία το 1992), κέρδισε δυο Όσκαρ τη δεκαετία του ‘60, και ως Τσεχική Δημοκρατία ένα Όσκαρ τη δεκαετία του ’90.
Ο τσέχικος κινηματογράφος έχει μακρά παράδοση και ιστορία, και μπορεί να υπερηφανεύεται για ορισμένες από τις πιο ελκυστικές και επιδραστικές ευρωπαϊκές ταινίες της δεκαετίας του ’60, με το Τσέχικο Νέο Κύμα να αποτελεί τη «χρυσή εποχή» στην ιστορία του. Οι εκπρόσωποι του τσέχικου Νέου Κύματος, μεταξύ των οποίων οι Miloš Forman, Jiří Menzel, Věra Chytilová, Jaromír Jireš και Ivan Passer, οι περισσότεροι απόφοιτοι της διάσημης σχολής κινηματογράφου FAMU, κάνουν το ντεμπούτο τους γύρω στο 1963 και συνεχίζουν να δημιουργούν διεθνώς καταξιωμένες ταινίες σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας. Αν και το κίνημα δεν μοιράζεται πολλά κοινά στοιχεία με το γαλλικό νέο κύμα, συγκλίνουν ωστόσο στην αναζήτηση ενός «καθαρού» κινηματογράφου, μακριά από την παραγωγή των στούντιο. Το Τσέχικο Νέο Κύμα εμπνέεται πρωτίστως από τη λογοτεχνία κι ακολουθεί ένα πιο ραφιναρισμένο ύφος με πολλούς πειραματισμούς.
Στην πραγματικότητα το έδαφος για το Τσέχικο Νέο Κύμα είχε στρωθεί ήδη πριν το 1963 από σκηνοθέτες όπως οι Otakar Vávra, Vojtěch Jasný, Karel Kachyňa, Elmar Klos, Ján Kádar και František Vláčil, τη δεκαετία του ’50, σκηνοθέτες που υπερβαίνουν το προπαγανδιστικό ύφος του σταλινικού κινηματογράφου, στρεφόμενοι σ’ έναν ανθρωποκεντρικό κινηματογράφο. Πρόγονοι τους οι Martin Frič, Karel Lamač, Gustav Machatý και Jiří Trnka, με τους δύο τελευταίους να ξεχωρίζουν για τους πειραματισμούς τους.
Η πτώση του κομμουνισμού το 1989 θα δώσει στους σκηνοθέτες τη δυνατότητα να κοιτάξουν τόσο στο παρόν, όσο και το παρελθόν με μια νέα ειλικρίνεια, όπως και το Τσέχικο Νέο Κυμα, με αποτέλεσμα ο τσέχικος κινηματογράφος της δεκαετίας του 1990 και του 2000 να συνδέεται στυλιστικά και θεματικά με το τσέχικο νέο κύμα. Η νέα αυτή ματιά θα φέρει ένα Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας για τον Jan Svěrák (Ο μικρός Κόλια, 1996), αλλά και υποψηφιότητες για τους Jan Hřebejk (Παιχνίδια διχασμού και? εγκυμοσύνης, 2001) και ο Ondřej Trojan (Έρωτας στο Želary, 2004), σκηνοθέτες που περιλαμβάνονται και στο αφιέρωμά μας.
Πρόγραμμα προβολών
Πέμπτη 3 Ιουνίου
21.00 Μυστικά (Tajnosti/ Little Blue Girl) – 95΄
[Είσοδος με προσκλήσεις]
Παρασκευή 4 Ιουνίου
20.50 Ιστορίες κοινής τρέλας (Příběhy obyčejného šílenství/ Wrong side up) -107΄
22.50 Έρωτας στο Ζέλαρι (Želary) – 150΄
Σάββατο 5 Ιουνίου
20.50 Ζεστές φωλιές (Pelíšky) – 115΄
23.00 Μυστικά (Tajnosti/ Little Blue Girl) – 95΄
Όλες οι ταινίες θα προβληθούν με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους εκτός από τα Ιστορίες κοινής τρέλας που θα προβληθεί με ελληνικούς και γαλλικούς και το Έρωτας στο Ζέλαρι μόνο με ελληνικούς.
