«Το Γράμμα Μιας Αγνωστης» (1948 ) / του Μαξ Οφίλς
Μια γυναίκα ενώνει ουρανό και γη μ ένα τελευταίο γράμμα, που θα χωρέσει όλα τα χαμένα της όνειρα. Η Λίζα (Τζόαν Φοντέιν) έχει δει τον κόσμο μόνο ζωγραφιστό: στο ψεύτικο βαγόνι ενός λούνα παρκ που την παρέσυρε ο Στεφάν (Λουί Ζουρντάν), άφησε τη Βενετία να διαδέχεται την Ελβετία χωρίς να δίνει καμία σημασία, αποστηθίζοντας το πρόσωπο του εραστή της. Χρόνια μετά δεν μετανιώνει για τον κόσμο που έχασε, αλλά για τον έρωτα που την ξέχασε, αφού τη δεύτερη φορά που θα τον συναντήσει, το πρόσωπό της δεν του θυμίζει πια τίποτα. Ενα ταξίδι στη μεγαλοπρέπεια του μελό, τα καταραμένα φινάλε και τον ανεκπλήρωτο έρωτα χωρίς επιστροφή. – Δ. Π.
DVD περιοχής 2, Second Sight Films Ltd.
«Ο Τρελός Πιερό» (1965) / του Ζαν Λικ Γκοντάρ
Λίγο πριν να μεταμορφωθούν σε ουρανό και θάλασσα, ο Φερντινάντ (Ζαν Πολ Μπελμοντό) που τον λένε και Πιερό παίρνει από το χέρι τη Μαριάν (Ανα Καρίνα) με το επίθετο Ρενουάρ και διασχίζουν τις λεωφόρους της Γαλλίας, σωρούς πτωμάτων, τους πίνακες του Βελάσκεθ, τις αναμνήσεις από το μπεργκμανικό «Καλοκαίρι Με Τη Μόνικα», την απειροελάχιστη απόσταση από το ρομαντισμό στην προδοσία – με λίγα λόγια τα πάντα. Οσα, δηλαδή ο Ζαν Λικ Γκοντάρ δίδαξε ως εθνοπατέρας της nouvelle vague και μας έμαθε να περιμένουμε από το σινεμά, τη ζωή και τα ταξίδια. Πάντα με κομμένη την ανάσα. Κ. Σ.
DVD, περιοχής 2, Optimum Home
«Τα Ταξίδια Του Σάλιβαν» (1941) / του Πρέστον Στάρτζες
Μπουχτισμένος από τις δημοφιλείς κωμωδίες που σκηνοθετεί, ο Σάλιβαν (Τζόελ ΜακΚρέι) μεταμφιέζεται σε ζητιάνο, αφήνει το Χόλιγουντ και παίρνει τους δρόμους για να μαζέψει υλικό από τη ζωή του απλού κοσμάκη, προκειμένου να δημιουργήσει ένα «αληθινό» έργο τέχνης. Την περιπλάνησή του στην Αμερική του Μεγάλου Κραχ ο Στάρτζες τη μετατρέπει σε μια συγκινητική δήλωση για τη δύναμη του κινηματογράφου, αποκαλύπτοντας ότι η πιο ευεργετική δράση της 7ης Τέχνης βρίσκεται στις αποδράσεις που απλόχερα μας προσφέρει από τα δεινά της καθημερινότητας. Το γνωρίζαμε αλλά ποτέ κανείς δεν το διατύπωσε με τόση χάρη. Ειδικά όταν για συνοδοιπόρο επιλέγει τη Βερόνικα Λέικ. Θ.Π.
DVD περιοχής 2, CRITERION COLLECTION
Fantastic Voyage (1966) / του Ρίτσαρντ ΦλάΪσερ
Οι περισσότερες ταινίες φαντασίας χρησιμοποιούσαν πάντοτε την πρόφαση ενός ταξιδιού για να εξερευνήσουν μακρινούς γαλαξίες και απομακρυσμένους πλανήτες. Η ευρηματική περιπέτεια του Φλάισερ χρησιμοποιεί το ίδιο science fiction όχημα για ένα οδοιπορικό στο ανθρώπινο εσωτερικό. Καθώς ένα ειδικά κατασκευασμένο διαστημόπλοιο εισχωρεί στο κορμί ενός άντρα, με σκοπό να αφαιρέσει μια ενδεχομένως μοιραία βλάβη στον εγκέφαλο, τα μέλη της ανορθόδοξης αυτής αποστολής διάσωσης έρχονται αντιμέτωπα με ένα απρόβλεπτο σύμπαν γιγαντιαίων οργάνων, κατακλυσμιαίων γαστρικών υγρών και χειμαρρωδών εκκρίσεων που μοιάζει σαν να ξεπήδησε από την πιο ξέφρενη ψυχεδελική εικονογράφηση. Αν δεν είχε προέλθει από τα κατάβαθα του σώματός μας. Λ. Κ.
DVD περιοχής 2, 20th century fox
«Ορφέας» (1950) / του Ζαν Κοκτό
Ο Ορφέας (Ζαν Μαρέ), ο νεαρός, ζηλεμένος από τους συν-καλλιτέχνες του, ποιητής απλώνει τα χέρια στο είδωλό του και περνά στην πίσω πλευρά του καθρέφτη. Εκεί, στην αντανάκλαση του κόσμου, όπου η μυστηριώδη Πριγκίπισσα έχει απαγάγει τη σύζυγό του. Εκεί, στο κόσμο των νεκρών, όπου η γοητευτική Θάνατος κρατά αιχμάλωτο την έμπνευσή του. Ναι, εκεί. Οπου η πραγματικότητα συναντά το όνειρο, η επιθυμία το φόβο και ο Ζαν Κοκτό το -για πολλούς- απόλυτο αριστούργημά του: ενα ταξίδι στον άλλο κόσμο. Μεταφέροντας τον ελληνικό μύθο στο μεταπολεμικό Παρίσι σεργιανίζει στα ταιριαστά ασπρόμαυρα, απέριττης ομορφιάς σκηνικά – μονοπάτια του Αδη και φέρνει τον -δημιούργημα και ταυτόχρονα δημιουργό- άνθρωπο στα σύνορα της θνητής (;) συνείδησής του. Ι. Π.
DVD, περιοχής 2, BFI
«Το Μεροκάματο Του Τρόμου» (1953) / του Ανρί Ζορζ Κλουζό
Κατασκευάζοντας μερικές από τις αρτιότερες τεχνικά διαδρομές στην ιστορία του κινηματογράφου, ο Κλουζό παράγει άριστη μυθοπλασία με την ακρίβεια μηχανολόγου αυτοκινήτων: δυο φορτηγά φορτωμένα νιτρογλυκερίνη σπινάρουν σε έναν ξεχασμένο χωματόδρομο της Λατινικής Αμερικής, μαρκάροντας τις πιο αγωνιώδεις αποστάσεις που καλύφθηκαν ποτέ στη μεγάλη οθόνη. Το «Μεροκάματο του Τρόμου» όμως δεν είναι ανταμοιβή για ήρωες αλλά για τέσσερις απόκληρους 2.000 δολαρίων, αφού τόσο τιμάται το κεφάλι τους αν καταφέρουν να διανύσουν τα 300 μίλια ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο. Η επιλογή του Κλουζό να διατηρήσει τους πιο αναλώσιμους ήρωες του γαλλικού σινεμά ζωντανούς ως το τέλος του ταξιδιού είναι κάτι παρά πάνω από κινηματογραφική ειρωνεία. Δ. Π.
DVD περιοχής 2, Umbrella Entertainment
«Υellow Submarine» (1968) / του Τζορτζ Ντάνινγκ
Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα συγκρότημα (βλ. Beatles κρυμμένοι πίσω από την ονομασία ως Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band) που τα μέλη του (βλ. Τζον Λενον, Πολ Μακ Κάρτνεϊ, Ρίνγκο Σταρ και Τζορτζ Χάρισον) έβλεπαν τη Λούσι στον ουρανό με διαμάντια (βλ. τα αρχικά που σχηματίζουν τα τρία γράμματα από τον τίτλο του τραγουδιού Lucy in the Sky with Diamonds), ενώ ταξίδευαν στις πιο μακρινές θάλασσες για να σώσουν την ειρηνική Pepperland από τις μπλε δυνάμεις του κακού. Κι αφού τα έβαλαν με τέρατα του βυθού και μπουλντόγκ με πολλά κεφάλια, αφού κατάφεραν να αποδράσουν από έναν σφραγισμένο θόλο χάρη σε μια τρύπα που είχε ξεχάσει στη τσέπη του (!) ο Ρίνγκο, τώρα το κατάλαβαν: Οχι οι Ιθάκες τι σημαίνουν, αλλά ότι όλοι ζούμε σε ένα κίτρινο υποβρύχιο / κίτρινο υποβρύχιο / κίτρινο υποβρύχιο (βλ. we all live in a yellow submarine/ yellow submarine/ yellow submarine). Μάλλον πέρασαν πολλά χρόνια για να φωνάξω «altogether now», ε; Κ. Σ.
DVD, περιοχής 2, MGM
«Εγκλημα Στο Οριεντ Εξπρές» (1974) / του Σίντνεϊ Λιούμετ
Ενα ειδεχθές έγκλημα λαμβάνει χώρα στην πιο θρυλική αμαξοστοιχία όλων των εποχών, παγιδευμένη όπως είναι στο χιόνι κάπου μεταξύ Κωνσταντινούπολης και Παρισιού. Ευκαιρία για τον δαιμόνιο Ηρακλή Πουαρό (Αλμπερτ Φίνεϊ) να ενεργοποιήσει τα «μικρά φαιά κύτταρά» του για να ξεμπροστιάσει τα κίνητρα απάντων των επιβατών. Με αντίπαλο τον περιορισμένο χρόνο ο μυστακιοφόρος ντετέκτιβ θα φτάσει μαζί μας στο συμπέρασμα ότι κάθε φονιάς έχει τα δίκια του σε ό,τι έμελλε να μείνει ως ο πιο αξιομνημόνευτος σταθμός στις πάμπολλες κινηματογραφικές εκδοχές της Αγκάθα Κρίστι. Θ.Π.
DVD περιοχής 2, Audio Visual (ελληνικοί υπότιτλοι)
«Ο Μάγος Του Οζ» (1939) / του Βίκτορ Φλέμινγκ
Επιστροφή στην παιδική ψευδαίσθηση ότι σπίτι σημαίνει ασφάλεια κι ότι όσο κι αν παραστρατήσεις, πάντοτε θα υπάρχει ένας κίτρινος λιθόστρωτος δρόμος που θα σε οδηγεί στη Σμαραγδένια Πολιτεία. Αν σου λείπει η καρδιά, ταξίδεψε στο Μάγο του Οζ. Αν σου λείπει το κουράγιο, ταξίδεψε στο Μάγο του Οζ. Αν σου λείπει το μυαλό, ταξίδεψε στο Μάγο του Οζ. Αν σου λείπει το σπίτι σου, ταξίδεψε πάνω στα παπούτσια σου όπως η Ντόροθι (Τζούντι Γκάρλαντ) μαζί με τον Τενεκεδάνθρωπο, το Σκιάχτρο και το λιοντάρι που του λείπει το θάρρος μέχρι εκεί όπου όλες οι επιθυμίες γίνονται πραγματικότητα. Ακόμα κι αν δεν μπορείς να εμπιστευτείς τίποτα πια στον κόσμο τούτο, μη σταματήσεις ποτέ να πιστεύεις στα ρουμπινένια γοβάκια σου, ακόμα κι αν είναι πια νούμερο 42! Δ. Π.
DVD περιοχής 2, Audio Visual (ελληνικοί υπότιτλοι)
«Η Αλίκη Στις Πόλεις» (1974) / του Βιμ Βέντερς
Συναρμολογώντας την Αμερική μία Polaroid τη φορά, ο προσφυώς επονομαζόμενος Φίλιπ Γουίντερ (Ρούντγκερ Φόλγκερ) -Ευρωπαίος δημοσιογράφος σε επικίνδυνη αποστολή- ταξιδεύει μέχρι το τέλος της έμπνευσης: στην προσπάθεια του να φτάσει όσο μπορεί πιο κοντά στο αμερικανικό όνειρο, τόσο χαμηλότερα πέφτει η εσωτερική του θερμοκρασία. Η μόνη που μπορεί να λιώσει τους πάγους είναι η μικρή Αλίκη, που θα τον παρασύρει στη δική της Χώρα των Θαυμάτων, δηλαδή πίσω στην Ευρώπη, ξορκίζοντας τον προσωπικό του χειμώνα. Μπορεί η «Αλίκη Στις Πόλεις» να είναι το απόλυτο ευρωπαϊκό road movie, αλλά χρωστάει τους δαίμονές του (Αποξένωση-Αγωνία-Απελπισία) στην Αμερική, κάτι που ο Βέντερς αναγνωρίζει άφοβα, επιτρέποντας στον Γουίντερς να «δει» ξεκάθαρα μόνο κατόπιν καταλυτικής μουσικής performance του Τσακ Μπέρι. Δ. Π.
Δεν κυκλοφορει ακομη σε DVD
«Αγκίρε, Η Μάστιγα Του Θεού» (1972) / του Βέρνερ Χέρτζογκ
Πιστεύοντας αναμφίβολα ότι κάθε ταινία του πρέπει να είναι ταυτόχρονα μια περιπέτεια στα όρια της αντοχής, ο Χέρτζογκ οδήγησε το συνεργείο του σε τροπικά δάση και ανεξερεύνητους ποταμούς, όπου μια ομάδα από Ισπανούς κονκισταδόρες αναζητά τα ίχνη του μυθικού Ελντοράντο. Η πορεία τους όμως δεν είναι απλά το κυνήγι ενός χαμένου θησαυρού στις αχαρτογράφητες ζούγκλες του Περού με αντίπαλους επιδημίες και εχθρικούς ιθαγενείς. Ερμαιο της μονομανίας και της δίψας του για εξουσία, ο Αγκίρε (Κλάους Κίνσκι) τους οδηγεί με τη σιγουριά θανατοποινίτη σε ό,τι γνωρίζουμε από την αρχή ότι πρόκειται για μια χιμαιρική αναζήτηση, όπου στο τέλος παραμονεύει μονάχα ο θάνατος και η παραφροσύνη. Θ. Π.
DVD περιοχής 2, Audio Visual (ελληνικοί υπότιτλοι)
«Ο Στρατηγός» (1927) / των Μπάστερ Κίτον και Κλάιντ Μπρούκμαν
Ενώ θα νόμιζε κανείς ότι ο αμερικανικός εμφύλιος ελάχιστα προσφέρεται για γέλια, ο Μπάστερ Κίτον καβαλάει μια ατμομηχανή για να σώσει τις δύο μεγάλες του αγάπες, την Αναμπελ και τον «Στρατηγό» από τα νύχια των Νοτίων. Στη διαδρομή ελίσσεται από την κωμωδία στο δράμα χωρίς να σκάσει χαμόγελο, αλλά προσφέροντάς το γενναιόδωρα στο κοινό, γίνεται ένα με τον μεταλλικό σύντροφό του, αναδεικνύοντας το τρένο σε πρωταγωνιστή. Σε ένα ρεσιτάλ αντι-ηρωισμού ανακηρύσσει την αγαρμποσύνη σε σωτήριο εύρημα και ως το τέλος της διαδρομής θα έχει σώσει τόσο τα δύο θύματα απαγωγής όσο και την υπόληψη της αξιολάτρευτης ύπαρξής του. Ο πόλεμος δεν ήταν ποτέ πιο αστείος. Θ. Π.
DVD περιοχής 2, NEW STAR (ελληνικοί υπότιτλοι)
«Στάλκερ» (1979) / του Αντρέϊ Ταρκόφσκι
Ενας συγγραφέας, ένας επιστήμονας και ο οδηγός τους (στάλκερ) ξεκινούν ένα ταξίδι που θα τους οδηγήσει στη «Ζώνη», ένα δωμάτιο στο οποίο ακόμη και οι πιο απόκρυφες επιθυμίες γίνονται πραγματικότητα. Διασχίζοντας τα απομεινάρια μίας πληγωμένης γης , οι τρεις άνδρες θα εξαντλήσουν κάθε πιθανότητα να είναι οι μόνοι που θα καταφέρουν να φτάσουν στον «αποκαλυπτικό» προορισμό επιστρέφοντας πίσω, ακριβώς τη στιγμή που βρίσκονται ένα βήμα πριν την πολυπόθητη απάντηση. Την ίδια στιγμή, ο Ταρκόφσκι προφητεύοντας το οριστικό τέλος της Σοβιετικής Ενωσης, παραδίδει τον «Μάγο του Οζ» έτσι όπως θα τον έγραφε ο Ντοστογιέφσκι: σαν τη βασανιστική διαπίστωση πως οι πραγματικές απαντήσεις βρίσκονται πάντοτε στη διαδρομή. Προς τα μέσα. Μ. Κ.
DVD, περιοχής 2, Artificial Eye Entertainment
«2001: Η Οδύσσεια Του Διαστήματος» (1968) / του Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Την ίδια χρονιά που οι Beatles έμπαιναν στο «κίτρινο Υποβρύχιο», ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ ανακάλυπτε την ψυχεδέλεια σε έναν επιβλητικό μονόλιθο και στο ακατάβλητο ταξίδι του ανθρώπινου είδους προς το Αγνωστο. Από τον πιθηκάνθρωπο μέχρι τον κοσμοναύτη και από τον περιέργως «ανθρώπινο» υπολογιστή HAL μέχρι την εικόνα ενός εμβρύου στο υπερπέραν, το «2001» διασχίζει τον χωροχρόνο με δέος και ένα τεράστιο ερωτηματικό. Τελικά η εξέλιξη είναι ένα μελαγχολικό ταξίδι «under the influence». Κ. Σ.
DVD, περιοχής 2, Audio Visual (ελληνικοί υπότιτλοι)
The Hitch- Hiker / (1953) της Αϊντα Λουπίνο
Το πρώτο και τελευταίο φιλμ νουάρ που σκηνοθέτησε ποτέ γυναίκα βρίσκεται εγκλωβισμένο για λιγότερο από 70 λεπτά σε ένα αυτοκίνητο που ταξιδεύει νύχτα, με φόντο το υποβλητικό τοπίο της αμερικανικής ερήμου, παρέα με δυο φίλους και τον ψυχωτικό δολοφόνο που πήραν άθελά τους με οτοστόπ. Πέρα από μια διαδρομή με συνεπιβάτη τον απόλυτο εφιάλτη, το περίτεχνο φιλμ της Λουπίνο αφήνει πίσω της τον μοναχικό αυτοκινητόδρομο για να εισδύσει στον βίαιο αρσενικό ψυχισμό του μέσου Αμερικανού της εποχής του Ψυχρού Πολέμου και της μαζικής παράνοιας. Λ.Κ.
DVD, περιοχής 1, Alpha Video made in greece
«La Jetee» (1962) / του Κρις Μαρκέρ
Ρίχνοντας άγκυρα στη μοναδική ξεκάθαρη ανάμνηση του παρελθόντος, ένας από τους ελάχιστους επιζώντες ενός φανταστικού ολοκαυτώματος καλείται να ταξιδέψει στο μέλλον, αναζητώντας απεγνωσμένα βοήθεια για το παρόν. Το φωτογραφικό άλμπουμ που σημάδεψε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο το σινεμά του φανταστικού -και όχι μόνο- ξεκαθαρίζει μια για πάντα ότι για να πάει κανείς μπροστά πρέπει να θυμάται καλά τι αφήνει πίσω.
Η ωδή του Μαρκέρ στο αγκυροβόλι της μνήμης αρχίζει και τελειώνει σε μια προβλήτα στην άκρη του χρόνου. Με μια υπνωτιστική παρέλαση από φωτογραφίες που κάνει κύκλους γύρω από τον εαυτό της (ολόκληρη η ταινία αποτελείται από μία σειρά ασπρόμαυρων φωτογραφιών που συνθέτουν την ιστορία της, εκτός από ένα πλάνο μία γυναίκας που ανοιγοκλείνει τα μάτια της), αναδεικνύοντας την εμμονή με το παρελθόν ως μοναδική ελπίδα για το μέλλον. Με τη φωνή του αφηγητή να επιμένει για ένα ταξίδι στον χρόνο που δεν τελειώνει ποτέ: «Ξεκινούν ξανά. Ο άνθρωπος δεν πεθαίνει, ούτε τρελαίνεται.Υποφέρει. Συνεχίζουν». Δ. Π.
DVD περιοχής 2, Nouveaux Ρictures
«Vanishing Ρoint» (1971) / του Ρίτσαρντ Σαράφιαν
Από τη στιγμή που ο ήρωας με το όνομα Κοβάλσκι θα ξεκινήσει με τη λευκή Dodge Challenger του 1970 από το Ντένβερ μέχρι την άφιξή του στο Σαν Φρανσίσκο, ο μικρός δείκτης του ρολογιού θα πρέπει να έχει κάνει μόλις δεκαπέντε κύκλους. Αυτό είναι ένα στοίχημα θανάτου; Μάλλον η ύστατη ευκαιρία να νιώσει ζωντανός, αν αυτό εν τέλει έχει κάποια διαφορά. Ο Κοβάλσκι θα πατήσει απελπισμένα το γκάζι και θα προσπεράσει τα ανθρώπινα ερείπια της Αμερικάνα, τα απομεινάρια του Γούντστοκ και τα φαντάσματα του Βιετνάμ για να νιώσει «ο τελευταίος Αμερικανός ήρωας, ο ημίθεος, ο υπερ-πιλότος της Χρυσής Δύσης». Αυτό που σε απόλυτη συμφωνία με τη μυθολογία των road movies θα μπορούσε να χαρακτηριστεί: «ταινία δρόμου ως ναρκωτικό». K. Σ.
DVD, περιοχής 2, 20th Century Fox Home Entertainment
«Ο Νεκρός» (1995) / του Τζιμ Τζάρμους
Κυνηγημένος ως δολοφόνος, «αθώος» λογιστής (Τζόνι Ντεπ) περιπλανιέται τραυματισμένος σε άγνωστες και αλλόκοτες ερημιές της Αγριας Δύσης του 19ου αιώνα. «Δεν είμαι νεκρός. Ή μήπως είμαι;», αναρωτιέται, αλλά απάντηση δεν παίρνει. «Κάποιοι γεννιούνται στη γλυκιά απόλαυση και κάποιοι στην ατελείωτη νύχτα. Ησουν ποιητής και ζωγράφος, Γουίλιαμ Μπλέικ. Τώρα πια είσαι δολοφόνος των λευκών» του λέει ο αινιγματικός Ινδιάνος (Γκάρι Φάρμερ) που τον υποδέχεται, οδηγός και συνοδοιπόρος του με το όνομα «Κανένας». Μαζί ταξιδεύουν εκτός χρόνου, στιγμιαία και ταυτόχρονα επ άπειρον, θαρρείς, στα μυστικά, αφανή νερά του Αχέροντα, μέχρι ο νεκρός να αποδεχτεί το πεπρωμένο, την «ενοχή» του ή το αντίτιμο που οφείλει στον βαρκάρη; Ι. Π.
DVD, περιοχής 2, Universal
«Ταξίδι Στη Χώρα Των Θαυμάτων» (2001) / του Χαγιάο Μιγιαζάκι
Αν όλοι μας παρομοιάσαμε το «Ταξίδι Στη Χώρα Των Θαυμάτων» με το ψυχεδελικό αριστούργημα του Λιούις Κάρολ ήταν γιατί πολύ απλά δεν βρίσκαμε άλλη αντιστοιχία γι αυτή την άνευ προηγουμένου καταβύθιση στην παράλογη λογική της παιδικής φαντασίας που προέρχεται από ένα 60χρονο σκηνοθέτη! Η οδυνηρή ενηλικίωσή της μικρής Τσιχίρο προϋποθέτει την συναναστροφή της με αγόρια – δράκους, μοναχικά φαντάσματα, παχύσαρκα στοιχειά και μάγισσες – δυνάστες. Και το μόνο που ζητά από εμάς είναι η εγκατάλειψη κάθε σταθεράς του πεζού τούτου κόσμου για να μεταφερθούμε όπως και η πρωταγωνίστριά του σε ένα παράλληλο σύμπαν όπου τα πάντα είναι πιθανά. Θ. Π.
DVD περιοχής 2, Audio Visual (ελληνικοί υπότιτλοι)
«Ταξίδι Στην Ιταλία» (1954) / του Ρομπέρτο Ροσελίνι
«Αναζήτηση, Αναμονή, Αποκάλυψη»: ο Ζακ Ριβέτ δε θα μπορούσε να περιγράψει καλύτερα το μνημειώδες ροσελινικό ταξίδι. Ο επιφανής δικηγόρος Αλεξάντερ Τζόις και η γυναίκα του Κάθριν μεταβαίνουν στη Νάπολι για την τυπική διευθέτηση ενός κληρονομικού ζητήματος, αλλά εκεί θα ξεθάψουν το σώμα ενός γάμου που έχει ξεχάσει να πεθάνει. Θα χωρίσουν, θα ξαναβρεθούν, θα περιπλανηθούν σε μουσεία, κατακόμβες και σε δρόμους που σφύζουν από ζωή και τελικά θα αφήσουν την ιταλική γη να τους συμπαρασύρει στο θαύμα. Μαζί τους, το σινεμά θα απαλλαχθεί μια και καλή από τα βαρίδια του παρελθόντος και θα ξεκινήσει το ταξίδι του στη χώρα του μοντερνισμού. Κ.Σ.
DVD, περιοχής 2, BFI
«Τhe Straight Story» (1999) / του Ντέιβιντ Λιντς
Μπορεί ένα ξεκαθάρισμα οικογενειακών λογαριασμών να μετατραπεί σε ένα οδοιπορικό στην αμερικανική αλλοκοτιά; Με μια μηχανή του γκαζόν, ο 73χρονος -άνευ διπλώματος αυτοκινήτου- Αλβιν Στρέιτ (Ρίτσαρντ Φάρνσγουρθ) θα διασχίσει 300 μίλια μέσα από τις ληθαργικές πολιτείες της αμερικανικής επαρχίας για να συμφιλιωθεί με τον ετοιμοθάνατο αδελφό του. Πάνω στο ανορθόδοξο αυτό όχημα θα αναπολήσει ξεχασμένες, κοινές αναμνήσεις ενός αποξενωμένου συγγενή, θα εκπλαγεί από συναπαντήματα με την απροσδόκητη καλοσύνη των ξένων και ξέπνοος θα φτάσει στον προορισμό του για να ξεστομίσει μονάχα όσα είναι απολύτως απαραίτητα. Η αναχώρηση του γηραιού πρωταγωνιστή για τόπο χλοερό λίγο μετά το πέρας της ταινίας δίνει ακόμη μεγαλύτερο βάρος στο ιδιότυπο αυτό road movie. Θ. Π.
DVD περιοχής 2, ODEON (ελληνικοί υπότιτλοι)
«Η Βασίλισσα Της Αφρικής» (1951) / του Τζον Χιούστον
«Η Βασίλισσα Της Αφρικής» διασχίζει τα πιο αγαπημένα κινηματογραφικά είδη της Αμερικής, την περιπέτεια, το ρομάντζο και την κωμωδία, με τον λιγότερο ορθόδοξο τρόπο: βάζοντας δηλαδή δυο ξενόφερτους πρωταγωνιστές, μια Αγγλίδα ιεραπόστολο (Κάθριν Χέπμπορν) κι έναν Καναδό τυχοδιώκτη (Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ), να διασχίζουν τον ποταμό Ulonga-Bora μ ένα σαραβαλιασμένο ατμόπλοιο, με στόχο να ανατινάξουν ένα γερμανικό μεγαθήριο στο όνομα του αγγλικού ναυτικού! Σε περασμένη ηλικία και σε πλήρη αντίθεση με τους χαρακτήρες που είχαν συνηθίσει να υποδύονται κάνουν ένα αντισυμβατικό ταξίδι ενάντια στο κινηματογραφικό κατεστημένο, και καταφέρνουν να καθιερώσουν τη «Βασίλισσα Της Αφρικής» ως μία από τις πιο αγαπημένες ταινίες της Αμερικής. Δ. Π.
DVD περιοχής 2, Εurovideo
«Walkabout» (1971) / του Νίκολας Ρεγκ
Μια μυσταγωγική ταινία με προορισμό το πουθενά και το παντού, το κινηματογραφικό καταφύγιο ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα, που δημιουργείται κατά παραγγελία για να χωρέσει μια αναζήτηση. Στην περίπτωση του Νίκολας Ρεγκ, ο «τόπος αλλού» είναι μια μυστηριώδης και αφιλόξενη Αυστραλέζικη έρημος, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα μιας αισθησιακής έφηβης και του μικρού αδερφού της, που διασχίζουν τα ίδια τους τα εσωτερικά τοπία μέχρι να φτάσουν με γοργό βηματισμό στην ενηλικίωση. Στόχος τους η αναμέτρηση με την άγρια φύση, δηλαδή τον πρωτόγονο εαυτό τους, πλαισιωμένη από δυο αυτοκτονίες-απώλειες, μία του πατέρα και μία του Αβορίγινα προστάτη τους. Δ. Π.
DVD περιοχής 2, Universal
«Αγριες Φράουλες» (1957) / του Ινγκμαρ Μπέργκμαν
Μπορεί κάθε road movie να φλερτάρει με το θάνατο, αλλά όταν στην αφετηρία του κρέμεται ένα ρολόι χωρίς δείκτες, τα πράγματα είναι πιο χειροπιαστά. Με το πρόσχημα μιας εκδήλωσης προς τιμήν του, ο ηλικιωμένος γιατρός Ισαακ Μποργκ θα πραγματοποιήσει παρέα με τη νύφη του το τελευταίο (;) ταξίδι μιας ζωής απογυμνωμένης από αισθήματα. Ενα οδοιπορικό όχι με την πλάτη γυρισμένη στους δαίμονές του αλλά μαζί με αυτούς, για μια εκεχειρία της τελευταίας στιγμής. Οταν επιστρέψει, το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτή η ήσυχη μέρα του Ιουνίου θα φέρει κάποια άλλη. Κ. Σ.
DVD, περιοχής 1, Criterion Collection
«Μια Τρελή Απίθανη Πτήση» (1980) / των Τζιμ Έιμπραχαμς, Ντέιβιντ & Τζέρι Ζακερ
Ρετρό ταξίδι στο κολεγιακό χιούμορ μισθώνει αεροπλάνο και επιβιβάζει όποιον βρει μπροστά του: από rock n roll μοναχές μέχρι ετοιμοθάνατες νεαρές, όλα πνιγμένα σε τόνους ντεμοντέ αστεϊσμών, και τον Λέσλι Νίλσεν στο πιλοτήριο να πηγαίνει την ταινία για φούντο. Τώρα πώς καταφέρνει να ισιώσει το πηδάλιο, μη ρωτάτε καλύτερα. Οσοι επιβάτες επιβίωσαν ήταν πολύ ζαλισμένοι για να κάνουν περαιτέρω δηλώσεις. Η αμερικανική κωμωδία του 80 σε όλο της το μεγαλείο: μηδέν προκαταρκτικά – πολυάριθμες πρόωρες εκσπερματώσεις! Δ. Π.
DVD περιοχής 2, Odeon
«Η Αιχμάλωτος Της Ερήμου» (1956) / του Τζον Φορντ
Μια πόρτα ανοίγει στο φως του χωμάτινου Τέξας. Μια σκοτεινή φιγούρα πλησιάζει. Μετά από τρία χαμένα χρόνια, ο βετεράνος του εμφυλίου Ιθαν (Τζον Γουέιν) επιστρέφει σπίτι, αλλά ξαναφεύγει. Προς αναζήτηση των αρπαγμένων από τους Κομάντσι ανιψιών του. Καλπάζει στις αχανείς εκτάσεις της Δύσης. Στα ανοχύρωτα πλάνα ενός από τα πιο καθαρόαιμα γουέστερν που έγιναν ποτέ. Ο προορισμός όμως του διαφεύγει, καθώς το οικείο έχει γίνει ξένο (η λευκή ανιψιά είναι πλέον Ινδιάνα σύζυγος) και ο εαυτός του αδίστακτος εχθρός, αντιμέτωπος με την άλλη όψη του: έναν εξίσου μισαλλόδοξο Ινδιάνο. Πέντε χρόνια μετά, μια πόρτα ανοίγει στη σκοτεινή θαλπωρή ενός σπιτιού. Ο Ιθαν μένει «κλεισμένος» έξω. Ξανά στην αφετηρία… κ. σ. DVD, περιοχής 2, Audio Visual (ελληνικοί υπότιτλοι)
Σκηνοθέτες on the road
Τέρενς Μάλικ: όποτε βγαίνει από την εκούσια απομόνωσή του, ταξιδεύει τους ήρωές του σε κακοτράχαλα «Βadlands» ή σε επίγειους παραδείσους, στη «λεπτή κόκκινη γραμμή» του πολέμου ή σε παρθένους νέους κόσμους.
Σταύρος Τορνές: μερικοί από τους πιο αθώους αλλά και επικίνδυνους ταξιδιώτες του σινεμά κυκλοφορούν σε ταινίες όπως ο «Μπαλαμός» και η «Καρκαλού».
Αλεξάντερ Πέιν: ο Τζακ Νίκολσον ως Σμιντ στο καινούργιο φορτηγάκι του, οι σαραντάρηδες-σε-απόγνωση οινοπότες του «Sideways» και η Αμερικανίδα του «Ρaris Je ΤΑime» μας κάνουν να μιλάμε για έναν νέο σκηνοθέτη της φυγής.
Ζαν Βιγκό: και μόνο το γεγονός ότι έχει σκηνοθετήσει το σπουδαιότερο «river movie» του σινεμά («Αταλάντη») είναι αρκετό.
Πίτερ Γουίαρ: Οι ήρωες του βρίσκονται πότε σε απειλητικές ακτές, πότε σε κρεμασμένους βράχους που κυβερνώνται από άγνωστες δυνάμεις, ακόμα και στα ανοιχτά του ωκεανού ή σε έναν εικονικό τηλεοπτικό θόλο.
Μπερνάρντο Μπερτολούτσι: η Ιταλία μετά το νεορεαλισμό, το Παρίσι των «Ονειροπόλων» και του «Τελευταίου Ταγκό», το μυστήριο της Κίνας, η έρημος Σαχάρα. Και στις λιγότερο καλές στιγμές του, ο Μπερτολούτσι παραμένει ένας ζωντανός ταξιδιωτικός οδηγός.
Στίβεν Σπίλμπεργκ: με έναν πρόχειρο υπολογισμό, έχει ταξιδέψει σχεδόν παντού. Σε βυθούς όπου παραμονεύουν καρχαρίες, στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο και σε πάρκα με δεινοσαύρους, στο διάστημα και στη χώρα του Πίτερ Παν.
Ταξίδια «αλλού»
Από τη «Χαμένη Λεωφόρο» ως την «Οδό Μαλχόλαντ», ο Ντέιβιντ Λιντς διένυσε μικρή, γεωγραφική απόσταση, καλύπτοντας ωστόσο αχανείς περιοχές του ανθρώπινου υποσυνείδητου.
«Φόβος Και παρανοια Στο Λας βεγκας»: με μια βαλίτσα γεμάτη ψυχότροπα ο δαιμόνιος Τέρι Γκίλιαμ στέλνει τον Τζόνι Ντεπ στο απόλυτο ταξίδι «υπό την επήρεια» και εμάς αδιάβαστους!
«Τhe Τrip»: αν υπάρχει μία ταινία που μπορεί να λειτουργήσει ως διαφημιστικό για τις κάθε είδους ψυχεδελικές ουσίες, αυτή είναι το τεχνικόλορ καλειδοσκόπιο του Ρότζερ Κόρμαν.
«Γυμνό Γεύμα»: για όσους θεωρούν ότι το εντομοκτόνο αποτελεί ιδανικό υλικό μαστούρας, ελπίζουμε ότι ο ασπόνδυλος εφιάλτης του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ θα λειτουργήσει ως απωθητικό.
«Liquid Sky»: αόρατοι, τοξικομανείς εξωγήινοι τη «βρίσκουν» με τις φερομόνες που εκκρίνουν οι παρτενέρ νυμφομανούς, φθισικού μοντέλου κατά τη διάρκεια του οργασμού. Μα τι παίρνει και δεν μας δίνει ο Σλάβα Τσούκερμαν!
«Ανεξέλεγκτες Καταστάσεις» βιώνει ο επιστήμονας Γουίλιαμ Χάρτ με τη βοήθεια παραισθησιογόνων που του επιτρέπουν να επιστρέψει στα πιο πρωτόγονα στάδια της ανθρώπινης εξέλιξης και μνήμης.
«Τhe Holy Μountain»: ο Αλεχάντρο Γιοντορόφσκι παίρνει τα βουνά σε μια πνευματική αναζήτηση που καταλήγει στην κατάρριψη της κινηματογραφικής ψευδαίσθησης.
«Μάτια Ερμητικά Κλειστά»: Κίντμαν-Κρουζ-Κιούμπρικ σε ένα οδοιπορικό στις ανεκπλήρωτες(;) φαντασιώσεις ενός παντρεμένου ζευγαριού.
Αεροπλάνα και Βαπόρια δεν είναι αρκετά
Η συζυγική κλίνη μεταμορφώνεται κυριολεκτικά σε όχημα για απαγορευμένες φαντασιώσεις στο «Le Grand Αmour» του Πιερ Ετέξ.
Χρονομηχανές υπάρχουν πολλές, καμία όμως τόσο εμβληματική όπως ο κόκκινος, τηλεφωνικός θάλαμος που χρησιμοποιεί ο τηλεοπτικός «Dr. Who» για να αλλάξει έτος, διάσταση και πλανήτη κατά βούληση.
Πόσες τραβεστί χωραεί ενα σχολικό λεωφορείο; Πολλές αν το διακοσμήσεις κατάλληλα στο χρώμα της λεβάντας και με λαμέ λεπτομέρειες όπως στις «Περιπέτειες Της Πρισίλα, Βασίλισσας Της Ερήμου».
Για να αποφύγετε την κίνηση εμπιστευτείτε τις εναέριες αρετές μιας απλής ομπρέλας, όπως ακριβώς κάνει και η «Μαίρη Πόπινς».
Εκτός από χώρος αποθήκευσης για τα μάλλινα, μια ντουλάπα μπορεί να σας μεταφέρει σε μυθικούς τόπους, κάτι που γνωρίζουν πολύ καλά τα τρία πιτσιρίκια στο «Χρονικό Της Νάρνια».
Το παλιομοδίτικο ιπτάμενο χαλί αποβαίνει πολύ χρήσιμο στους ανατολίτικης καταγωγής «Κλέφτη Της Βαγδάτης» και «Αλαντίν», ακόμη κι αν μιλούν αγγλικά.
Μια τρύπα είναι μερικές φορές αρκετή για να σε στείλει πίσω στο χρόνο, μπροστά στα παραμύθια με τα οποία μεγάλωσες και πάλι πίσω, εκεί που κοιμόσουν ήσυχος ένα βράδυ του χειμώνα. «Τime Βandits» του Τέρι Γκίλιαμ.
MADE IN GREECE
Θίασος (1975) του Θόδωρου Αγγελόπουλου
Ο Αγγελόπουλος φτιάχνει βαλίτσες διασχίζοντας την Ελληνική Ιστορία σε μία sold out περιοδεία ζωής.
Λατέρνα Φτώχεια Και Φιλότιμο (1955) του Αλέκου Σακελλάριου
Ταξίδι στο διάσημο ελληνικό φιλότιμο, εκεί όπου η φτώχεια συνδυάζεται απαραιτήτως με την τιμιότητα.
Επιχείρησις Απόλλων (1968) του Γιώργου Σκαλενάκη
Η Ελενα Ναθαναήλ ως θελκτική ξεναγός, περιφέρεται στα αξιοθέατα Αθηνών, Επιδαύρου, Ναυπλίου και Κερκύρας ενισχύοντας τις υποψίες ότι ο πραγματικός χρηματοδότης της ταινίας ήταν το Υπουργείο Τουρισμού!
Μια Ελληνίδα Στο Χαρέμι (1971) του Γιάννη Δαλιανίδη
Οριεντάλ μιούζικαλ του Δαλιανίδη με προορισμό τα Αραβικά Εμιράτα! Εξτρα πόντους για τους διαλόγους μέσα στο αεροπλάνο καθώς και για το «Τράβα μαλλί, ανεβαίνουμε!».
Η Οδύσσεια Ενός Ξενιτεμένου (1969) του Απόστολου Τεγόπουλου
Η απόλυτη ταινία-ταλαιπωρία, και για εμάς αλλά και για τον Ξανθόπουλο που ψάχνει να βρει τον πατέρα του που χάθηκε στον Ξεριζωμό και υποφέρει σε κάθε του βήμα!
Βαλκανιζατέρ (1997) του Σωτήρη Γκορίτσα.
Ταινία δρόμου με τα όλα της, ωδή στο απατηλό όνειρο κάθε μικρομεσαίου «να πιάσει την καλή».
Ερωτας Στη Χουρμαδιά (1990) του Σταύρου Τσιώλη
Μια χουρμαδιά βάζει φωτιά στις περιπλανήσεις ενός άντρα, που διασχίζει την Πελοπόννησο πεπεισμένος ότι η εκλιπούσα γυναίκα τον απατούσε .
Τα 6 πιο χρήσιμα πράγματα που θα μπορούσατε να πάρετε μαζί σας σε ένα ταξίδι:
1. Εξοπλισμο για την εκτυπωση ψευτικων επιταγων. Οι βαλίτσες με τα λεφτά έχουν καταντήσει πλέον βαρετές! («Πιάσε Με Αν Μπορείς» του Στίβεν Σπίλμπεργκ)
2. Μια πετσετα! Είναι το πιο χρήσιμο αντικείμενο όταν κάνεις οτοστόπ στον Γαλαξία. Μπορείς να τη χρησιμοποιήσεις σαν μαξιλάρι, στρώμα, κουβέρτα, παραβάν για να αλλάξεις ρούχα, να βάλεις μια πέτρα μέσα και να την κάνεις όπλο, να την βουτήξεις σε διάφορα λαδερά φαγητά και να την πιπιλάς όταν δεν έχεις να φας, να τυλίξεις τα πράγματα σου σε αυτή και πολλά άλλα. («Γυρίστε τον Γαλαξία Με Οτοστοπ» του Γκαρθ Τζένινγκς)
3.Τρυπες! Αλλά και κάρβουνο, ψάρια, θρησκευτική πορνογραφία, ερωτικά γράμματα, βατράχια. Ποτέ δεν ξέρεις. Ειδικά αν βρίσκεσαι στο υπέροχο, ταξιδιάρικο (γενικά) σύμπαν του κου Γκρίναγουεϊ («Τhe Tulse Luper Suitcases» του Πίτερ Γκρίναγουεϊ)
4. Ενα πτωμα! Απαραίτητο. Ακόμα και αν δεν είσαι σίγουρος σε ποιον ανήκει. («Νέα Γυναίκα Μόνη Ψάχνει» του Μπάρμπετ Σρέντερ)
5. Το κακοπαθημενο και ξεματιασμενο αρκουδακι σου. Λειτουργεί ταυτόχρονα ως ξεκάρφωμα και ως αγχολυτικό. («Βean» του Μελ Σμιθ)
6.Τιποτα. Παίρνεις τη βαλίτσα μόνο για την ίντριγκα, όπως ο Μαρσέλους Γουάλας. Μην το ψάχνετε, o Ταραντίνο δεν αποκάλυψε ποτέ τι είχε μέσα η βαλίτσα για τον απλούστατο λόγο ότι ήταν άδεια!(«Ρulp Fiction» του Κουεντιν Ταραντίνο)
