Κατηγορήθηκε ήδη ότι είναι «μια ταινία με μήνυμα» η «Γη της Επαγγελίας» του Γκας Βαν Σαντ κι αυτό από μόνο του υποτίθεται ότι είναι μέγα αμάρτημα. Πρώτον: όσοι το έγραψαν, απλώς δεν ξέρουν τι τους γίνεται. Δεύτερον: τα προβλήματα αυτής της ταινίας είναι περισσότερα από τα οποιαδήποτε «μηνύματά» της.
Για την ακρίβεια το πρόβλημά είναι το σενάριο των πρωταγωνιστών της Ματ Ντέιμον και Τζον Κραζίνσκι, αλλά και η φλατ σκηνοθεσία του- πάντα άνισου- Γκας Βαν Σαντ, ο οποίος κι εδώ χάνει τον έλεγχο του υλικού του και παραπατάει ανάμεσα σε διδακτικές κορώνες και συναισθηματικές υπερβολές.
Από την Παρασκευή το μεσημέρι βέβαια ο Βαν Σαντ, ο Ντέιμον και ο Κραζίνσκι πρωταγωνιστούν επίσης και στα κόκκινα χαλιά των παρουσιάσεων, στις συνεντεύξεις και τις φωτογραφίσεις.
Αφού άρχισα όμως με το «μήνυμα», ας ξεκαθαρίσω ότι κάθε ταινία δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα μήνυμα που στέλνει ένας πομπός (ο δημιουργός της) σε κάποιους δέκτες (θεατές). Βέβαια οι αδαείς, αγνοώντας την αρχή αυτή της επικοινωνιολογίας, χρησιμοποιούν τη λέξη «μήνυμα» αντί για την λέξη «πολιτική» ή «στρατευμένη».
Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι η «Γη της Επαγγελίας» είναι «πολιτική ή στρατευμένη ταινία». (Ας χρησιμοποιούμε σωστά τους όρους των κινηματογραφικών ειδών- δεν είναι δύσκολο) Ένα χαλαρό πολιτικό θρίλερ με ελάχιστη αγωνία, λίγο χιούμορ, μετριότατες ανατροπές και προβλέψιμο φινάλε. Κεντρικό θέμα του το fracking, μια- καταστροφική για το περιβάλλον- μέθοδος εξόρυξης φυσικού αερίου.
Τεράστιες ποσότητες νερού και χημικών διοχετεύονται με πίεση μέσα στη γη. Με αυτό τον τρόπο δημιουργούνται ρωγμές στα πετρώματα που περιβάλουν τα κοιτάσματα και το φυσικό αέριο μπορεί να αντληθεί ευκολότερα. Στη συνέχεια βέβαια τα χημικά περνούν στον υδροφόρο ορίζοντα και μολύνουν τα πάντα. Ολόκληρες περιοχές μετατρέπονται σε νεκρές ζώνες.
Το τρέιλερ της «Γης της Επαγγελίας»
Σε μια τέτοια περιοχή πλούσια σε κοιτάσματα φυσικού αερίου καταφθάνουν οι υπάλληλοι μιας κολοσσιαίας εταιρείας (Ματ Ντέιμον και Φράνσις ΜακΝτόρμαντ) οι οποίοι προσπαθούν να πείσουν τους κατοίκους να παραχωρήσουν το δικαίωμα χρήσης του υπεδάφους. Χρησιμοποιούν παραπλανητικές πληροφορίες, αποκρύπτουν την αλήθεια, δίνουν ψεύτικες υποσχέσεις.
Ταυτόχρονα, στην ίδια αυτή περιοχή, φθάνει κι ο εκπρόσωπος μιας οικολογικής οργάνωσης (Τζον Κραζίνσκι) φέρνοντας μαζί του στοιχεία και φωτογραφίες που αποδεικνύουν την καταστροφές του fracking.
Οι προθέσεις των δημιουργών είναι δηλαδή αγαθές: να ενημερώσουν το διεθνές κοινό για την φριχτή αυτή μέθοδο. Το κάνουν όμως με τον χειρότερο τρόπο. Με την απλοποίηση, τις χοντροκομμένες ευκολίες, το άνοστο χιούμορ, τους κακοσχηματισμένους χαρακτήρες, την προβλέψιμη εξέλιξη.
Τα διλήμματα του κεντρικού ήρωα- ο οποίος θέλει να είναι καλός, αλλά δεν ξέρει τον τρόπο – κονιορτοποιούνται γρήγορα και τον αφήνουν κενό. Το μόνο που απομένει πια είναι το σχήμα του χαρακτήρα του, η σκιά ενός ανθρώπου ανύπαρκτου και ψεύτικου. Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι το ίδιο το, ας το πούμε, «μήνυμα» ή το πολιτικό περίβλημα της ταινίας του Βαν Σαντ, αλλά η ξεπερασμένη και παλιομοδίτικη δομή της.
Η «Γη της Επαγγελίας» κυκλοφορεί στους κινηματογράφους στις 28 Φεβρουαρίου.
