Ενώ το πρόγραμμα των ταινιών συνεχίζεται κανονικά και με μεγάλη συμμετοχή από το κοινό, το ενδιαφέρον στο φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ στη Θεσσαλονίκη μεταφέρθηκε για λίγο εκτός των αιθουσών. Με δύο συνεντεύξεις τύπου των τιμώμενων από το φεστιβάλ σκηνοθετών (Κυριακή Μάλαμα και Σεργκέι Λοζνίτσα), με μια ημερίδα στο πλαίσιο του αφιερώματος «Έτσι είμαι – Ανατρέποντας Προκαταλήψεις» και με την έναρξη του 3ου Διεθνούς Συνεδρίου ντοκιμαντέρ EDN (European Documentary Network), η σημερινή μέρα ανέδειξε ξεκάθαρα τις διαστάσεις που πλέον ένα φεστιβάλ μπορεί να έχει οι οποίες δεν αφορούν αποκλειστικά την σκοτεινή αίθουσα και τις κινούμενες εικόνες στη μεγάλη οθόνη.
Αξίζει να σταθούμε λίγο παραπάνω στο αφιέρωμα «Έτσι είμαι – Ανατρέποντας Προκαταλήψεις» (θα επανέλθουμε αύριο αναλυτικά με τους σκηνοθέτες) αφού πέρα από το πληροφοριακό ενδιαφέρον και το ζήτημα της ευαισθητοποίησης, οι ταινίες είναι ελκυστικές και από κινηματογραφική πλευρά. Και αυτό δεν είναι καθόλου αυτονόητο.
Νευροτυπικοί και άλλες ιστορίες
Νευροτυπικοί είναι ο όρος που χρησιμοποιείται από την κοινότητα των αυτιστικών για να περιγράψουν αυτούς που δεν ανήκουν στην ίδια κατηγορία και που θεωρούνται «κανονικοί». Είναι επίσης και ο τίτλος μίας από τις 30 ταινίες που αποτελούν το πρόγραμμα των ταινιών του αφιερώματος όπου οι περισσότερες ασχολούνται με το θέμα του αυτισμού και του συνδρόμου Asperger. Αυτό συνέβη, όπως εξήγησε η υπεύθυνη του προγράμματος Έλενα Χριστοπούλου, γιατί μέχρι τώρα το θέμα αυτό δεν είχε καθόλου εξερευνηθεί (αντίθετα από θεματικές για κινητικά προβλήματα για παράδειγμα) και είναι λογικό ο αριθμός των ταινιών να αυξάνεται. Επιπλέον ανέφερε ότι το πρόγραμμα, «αποτελεί ένα μεγάλο φάσμα διαφορετικών ταινιών που δημιουργούν ένα σύνολο εικόνων και εμπειριών, που βοηθούν τους θεατές να ακούσουν τη φωνή των ανθρώπων με αναπηρία και να συνυπάρξουν με αυτούς». Και είναι αλήθεια ότι ακόμα και μια ταινία μπορεί να δώσει ένα νέο και πολύ διαφορετικό βίωμα για τον θεατή πάνω σε θέματα που ειδικά στην χώρα μας είναι άγνωστα.
Αυτό ήταν και ένα από τα κεντρικά ζητήματα που αναδείχθηκε από την ημερίδα η οποία είχε αρχικό σημείο τις τοποθετήσεις 2 καλεσμένων δημιουργών από τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες (Μαριάν Κάπλαν -"Το Αγόρι Mέσα του" και Νταν Χαμπίμπ – "Μαζί κι ο Σάμιουελ") οι οποίες ήταν αποφορτισμένες και με χαρακτηριστική αμεσότητα ενώ συνεχίστηκε με τις ομιλίες της δημιουργού Γιάννας Καλογεράκη ("Μαθήματα-Παθήματα: Τι θα γίνει ο Δημήτρης;"), και της πρόεδρου του Συλλόγου Ελλήνων Ενηλίκων Αυτιστικών, Asperger και ΥΛΑ, Πέρλα Μεσσίνα, οι οποίες μοιράστηκαν με το κοινό τις προσωπικές τους εμπειρίες από την Ελλάδα και ανέδειξαν με συγκινητικό τρόπο τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει τη χώρα μας από τις αντίστοιχες των άλλων ομιλητών. Η συζήτηση που ακολούθησε με το κοινό, στην οποία δεν έλειψαν και οι εντάσεις, έκανε ακόμα πιο φανερή αυτή την δυσάρεστη διαπίστωση.
Κοινός τόπος για όλους τα εναρκτήρια λόγια του διευθυντή του Φεστιβάλ Δημήτρη Εϊπίδη ο οποίος τόνισε «ότι πρόκειται για τη σημαντικότερη εκδήλωση της φετινής διοργάνωσης, καθώς μέσω αυτής δόθηκε η ευκαιρία για την ενημέρωση του κοινού για ένα μέρος της κοινωνίας που δεν έχει την προσοχή μας αλλά και για την ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων από άτομα που βιώνουν στο περιβάλλον τους τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρίες».
Απλά μιλώντας
Μια ακόμα διάσταση του φεστιβάλ η οποία λαμβάνει μέρος εκτός των αιθουσών είναι και το καθιερωμένο πλέον «just talking». Καθημερινά και με ανεπίσημο χαρακτήρα, σκηνοθέτες και άλλοι καλεσμένοι βρίσκονται μαζί για να γνωριστούν και να ανταλλάξουν απόψεις μακριά από επισημότητες και συγκεκριμένες θεματικές. Μια πολύ καλή ευκαιρία για νέους κυρίως δημιουργούς να μιλήσουν και να έρθουν σε επαφή με άλλους σκηνοθέτες και επαγγελματίες του χώρου.
Κωνσταντίνος Αϊβαλιώτης
