Από τον Ηλία Νικολαϊδη
Αν και δύο ταινίες, βασισμένες σε βιβλία του, βρίσκονται ήδη στα σκαριά, ο πολυγραφότατος Φίλιπ Ροθ μάλλον είναι αδικημένος από την παγκόσμια κινηματογραφική παραγωγή. Ακολουθούν μερικοί από τους λόγους για τους οποίους θα θέλαμε να δούμε περισσότερα από τα έργα του να μεταφέρονται στο πανί.
Το «Ρortnoys Complaint», γυρισμένο το 1972, είναι η πρώτη και τελευταία ταινία που σκηνοθέτησε ποτέ ο Ερνεστ Λέμαν. Ο μυθικός σεναριογράφος των «Στη Σκιά Των Τεσσάρων Γιγάντων», «Ποιος Φοβάται Τη Βιρτζίνια Γουλφ;» και «West Side Story» παρ όλο που δεν ευτύχησε να στρογγυλοκαθίσει για δεύτερη φορά στην καρέκλα του σκηνοθέτη, είδε το πόνημά του να αποκτά cult αξία με τον καιρό. Το βιβλίο του Φίλιπ Ροθ στο οποίο βασίστηκε ο Λέμαν είναι ίσως το πιο προκλητικό βιβλίο («Η Νόσος Του Πορτνόι» κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 1980 από τις εκδόσεις Γράμματα) του σπουδαιότερου εν ζωή Αμερικανού συγγραφέα. Εκτοτε ελάχιστο μέρος της -εντυπωσιακής, σε μέγεθος και ποιότητα- βιβλιογραφίας του Φίλιπ Ροθ έχει αποτελέσει έμπνευση για σκηνοθέτες.%PHOTO1RIGHT%
Κάτι τέτοιο φαντάζει μάλλον παράδοξο. Οι ιστορίες του Ροθ και των ηρώων που επινοεί μπορούν να αποτελέσουν εξαιρετική πρώτη ύλη για κάποιον που θέλει να κάνει σινεμά. Οι ήρωές του είναι σκοτεινοί, με αδυναμίες και διακριτά πάθη. Είναι τρισδιάστατοι, με εμμονές και ακραίες αντιδράσεις, μόνο όταν οι τελευταίες δικαιολογούνται σχολαστικά από την πρότερη σκιαγράφησή τους. Οι ιστορίες του είναι άμεσες, στρωτές, ρεαλιστικές, ανθρώπινες. Σε αυτό ίσως συμβάλλει το γεγονός ότι πολλές από αυτές είναι αυτοβιογραφικές. Ακόμα και όταν ο Φίλιπ Ροθ εξιστορεί τις περιπέτειες των Αλεξάντερ Πορτνόι ή Νέιθαν Ζούκερμαν, των λογοτεχνικών alter ego του. Κοντολογίς, τα έργα του Φίλιπ Ροθ μοιάζουν τόσο ανάγλυφα και αληθοφανή που θαρρείς ότι γράφτηκαν για να μεταφερθούν στο σινεμά.%PHOTO3RIGHT%
Η «Συνωμοσία Εναντίον Της Αμερικής» είναι ένα βιβλίο που έγραψε ο Ροθ το 2004. Το χειμώνα θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις. Σύμφωνα με την πλοκή, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ χάνει τις εκλογές του 1940 και αντί για εκείνον εκλέγεται ο φιλικά προσκείμενος στους Ναζί, Τσαρλς Λιντμπεργκ, και οι ΗΠΑ συντάσσονται με τον γερμανικό φασισμό. Ο Ροθ αφηγείται αυτή την (υποθετική, καθώς ο Ρούζβελτ κέρδισε τις εκλογές στην πραγματικότητα) ιστορία στο πρώτο πρόσωπο, ως το μικρότερο παιδί μιας οικογένειας Εβραίων. Οι κριτικοί υπήρξαν δικαιολογημένα γενναιόδωροι με το συγκεκριμένο έργο -πώς άλλωστε θα μπορούσαν να κάνουν διαφορετικά με τέτοια συγκροτημένη αφήγηση και τόσο καλά μελετημένη κλιμάκωση της πλοκής; Αν ποτέ το βιβλίο γινόταν ταινία, ο Στίβεν Σπίλμπεργκ θα σκότωνε για να τη σκηνοθετήσει.%PHOTO2LEFT%
Μπορεί να μην υπάρχει καμία (ανακοινωθείσα) πρόθεση κάποιου παραγωγού να μεταφέρει στην οθόνη τη «Συνωμοσία», έχει ανακοινωθεί όμως η μεταφορά δύο άλλων έργων του. Η Ιζαμπέλ Κοσέτ («Ζωή Χωρίς εμένα», «Η Μυστική Ζωή Των Λέξεων») ετοιμάζει τη μεταφορά του «Το ζώο Που ξεψυχά» (εκδόσεις Πόλις), ενός από τα πιο συναρπαστικά βιβλία του Φιλιπ Ροθ. Και θα ακολουθήσει το 2009 η μεταφορά του «Αμερικανικού Ειδυλλίου», που χάρισε στον Ροθ το βραβείο Πούλιτζερ το 1998, από τον Φίλιπ Νόις («Ησυχος Αμερικανός», «Συλλέκτης Οστών»). Εμείς αναμένουμε. Δεν μπορούμε να κάνουμε και διαφορετικά.
