Ο Ντίνο Ρίζι ήταν ένας από τους πατέρες της ιταλικής κωμωδίας, της «commedia all italiana», κατά τον ιταλικό όρο. Αυτός που αποτύπωσε γλαφυρά στο κινηματογραφικό πανί τη γλυκόπικρη πλευρά της οικονομικής άνθησης της χώρας του, μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Μαζί με τον Μάριο Μονιτσέλι, τον Ετόρε Σκόλα, τον Λουίτζι Κομεντσίνι και τον Νάνι Λόι ήταν ένας από τους μεγάλους δασκάλους της ιταλικής κωμωδίας. Υπήρξε ένα είδος Μπίλι Γουάιλντερ αλά ιταλικά», έγραψε γι αυτόν η εφημερίδα «Λα Ρεπούμπλικα». «Ηξερε να παντρεύει το λαϊκό πνεύμα με τη μέθοδο, το χυδαίο χιούμορ με μια υποδόρια ηθική», υπερθεμάτισε γνωστό ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων, ενώ σύσσωμος ο ιταλικός Τύπος αναφέρθηκε στον χαμό του «μεγάλου γέρου του ιταλικού σινεμά με τα ολόλευκα μαλλιά».
Ο Ντίνο Ρίζι έφυγε από τη ζωή το Σάββατο το πρωί σε ηλικία 91 ετών, ενώ βρισκόταν στο σπίτι του στη Ρώμη. Η υγεία του βρισκόταν σε κακή κατάσταση εδώ και καιρό.
Στη διάρκεια της καριέρας του υπέγραψε πάνω από 50 κινηματογραφικές παραγωγές. «Χάσαμε έναν από τους πρωτομάστορες των πιο όμορφων και έντονων εποχών της ιταλικής κωμωδίας, που έδωσαν στον κόσμο τόσα πολλά», σχολίασε ο δήμαρχος της Ρώμης, Τζιάνι Αλεμάνο.
Γεννημένος στις 23 Δεκεμβρίου 1916 στο Μιλάνο, ο Ρίζι έμεινε ορφανός στα 12 του χρόνια. Ετσι, μεγάλωσε με τη φροντίδα συγγενών και φίλων.
Στο ξεκίνημά του σπούδασε ιατρική -ο πατέρας του ήταν γιατρός στην όπερα της Λα Σκάλα- προτού δουλέψει ως βοηθός στο πλευρό σκηνοθετών, όπως ο Μάριο Σολντάτι, ο Αλμπέρτο Λατουάντα και ο Μάριο Μονιτσέλι.
Στις δεκαετίες του ’50, του ’60 και του ’70, βρέθηκε στο απόγειο της καλλιτεχνικής του δημιουργίας με φιλμ που καθόρισαν το πνεύμα της ιταλικής κωμωδίας, όπως ο «Φανφαρόνος», το «Φτωχό αλλά όμορφο κορίτσι», τα «Τέρατα» και το «Αρωμα Γυναίκας», που χάρισε στον Βιτόριο Γκάσμαν το βραβείο ερμηνείας στις Κάνες το 1975 (ένας πρώην λοχαγός, που έχει χάσει το φως του κατά τον πόλεμο, χρησιμοποιεί τη χαρισματική του όσφρηση για να αναγνωρίζει διαφορετικούς τύπους γυναικών, ενώ γυρίζει την Ιταλία με τη βοήθεια ενός ντροπαλού μαθητή) και στον ίδιο δύο υποψηφιότητες για Οσκαρ -καλύτερου ξενόγλωσσου φιλμ, καθώς και καλύτερου διασκευασμένου σεναρίου. Για την ερμηνεία του στο αμερικανικό ριμέικ της ταινίας, ο Αλ Πατσίνο βραβεύτηκε με Οσκαρ το 1993.
Ο Ντίνο Ρίζι σκηνοθέτησε ορισμένους από τους κυριότερους Ιταλούς ηθοποιούς του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα: τη Σοφία Λόρεν, τον Βιτόριο Γκάσμαν, τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, τον Τζιανκάρλο Τζιανίνι, τον Αλμπέρτο Σόρντι και τον Ούγκο Τονιάτσι.
Πριν από έξι χρόνια, είχε τιμηθεί με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας για το σύνολο του έργου του, ενώ συνέχιζε να εργάζεται στα γεράματά του κάνοντας, ανάμεσα σε άλλα, ταινίες για την ιταλική τηλεόραση. «Είμαι περίεργος για τον θάνατο», είχε πει σε συνέντευξή του. «Περιμένω κάποιες εκπλήξεις. Η ζωή, στο κάτω κάτω, δεν είναι μόνον όσα φαίνεται να είναι».
Αντα Δαλιάκα
[email protected]
