Από τη Βασιλική Πέτσα
Φωτογραφίες: Μαρίλη Παπαδοπούλου
«Αυτοί», οι απανταχού ιθύνοντες, μίλησαν. Ο λόγος τώρα στη νέα γενιά της τέχνης, που μιλά για τις πυρκαγιές βάζοντας «φωτιά στο δάσος της εξουσίας»…Εχει δικαίωμα ο καλλιτέχνης να απομονωθεί στον αλεξίσφαιρο «γυάλινο πύργο» του καλλιτεχνικού άλλοθι προκειμένου να αποφύγει να πάρει θέση απέναντι στις κοινωνικές εξελίξεις; Αναζητώντας απαντήσεις στο παραπάνω ερώτημα, συναντήσαμε δευτεροετείς σπουδαστές του ΙΕΚ ΑΚΜΗ και συζητήσαμε μαζί τους.
Η Ελεάννα δηλώνει ρομαντική, πιστεύοντας ακόμα στη δύναμη του καλλιτέχνη να ανατρέπει την Ιστορία. Η Δήμητρα συμφωνεί, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη οι καλλιτέχνες να έχουν την ευαισθησία να αφουγκραστούν την εποχή τους και να μιλούν απλά και αληθινά. Ο Ανδριανός είναι ιδιαίτερα μαχητικός: «Ο κινηματογράφος», δηλώνει, «μας έχει ήδη διασκεδάσει αρκετά και δεν μπορούμε πια να κλείνουμε τα μάτια απέναντι στις άσχημες εξελίξεις που συμβαίνουν σε παγκόσμιο επίπεδο». Οσο για την Ελλάδα; «Με τα δεδομένα της εγχώριας παραγωγής, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, έχει την εντύπωση κανείς ότι ζει σε μια άλλη, ειδυλλιακά πλασμένη χώρα, όπου τα μόνα προβλήματα είναι η έλλειψη διαπροσωπικής επικοινωνίας και η μοναξιά. Η Τέχνη δεν πρέπει να ξεχάσει τις ανθρωπιστικές τις ρίζες», επισημαίνει ο Φώτης, «όμως ο καλλιτέχνης πρέπει να είναι σε θέση να αποδώσει τον ρεαλισμό ιδωμένο μέσα από την υποκειμενική του ματιά».
Κάναμε στοπ-καρέ σε αυτό που ο Μπαχτίν αποκαλεί «βαθιά παραγωγική ακολουθία» τέχνης και ζωής και ζητήσαμε από τους σπουδαστές του ΙΕΚ ΑΚΜΗ να μας σχολιάσουν το οδυνηρά πρόσφατο συμβάν των πυρκαγιών. Προσωπικά πληγέντες αρκετοί από αυτούς, δείχνουν ιδιαίτερο φανατισμό απέναντι σε μια πτυχή της αληθινής ζωής που δεν αφήνει κανέναν ανεπηρέαστο. Πώς όμως θα απέδιδαν καλλιτεχνικά ένα τόσο τραυματικό και «πραγματικό» γεγονός; Κάπου εδώ υπεισέρχεται ο παράγοντας της προσωπικής έκφρασης και η διαφοροποίηση της καλλιτεχνικής οπτικής. Ο Ανδριανός και ο Αριστοτέλης (20 ετών, φοιτητής σκηνοθεσίας) επιλέγουν τη σάτιρα και τον κυνισμό για να καυτηριάσουν την ηδονοβλεπτική διάθεση του τηλεοπτικού κοινού και την ωφελιμιστική συμπεριφορά ορισμένων επιτήδειων. Ενα θέατρο του παραλόγου, ίσως, ένα γκροτέσκ κλίμα καρναβαλισμού που αποξενώνει μπρεχτικά και εν τέλει αφυπνίζει.
Τον ωμό ρεαλισμό θα επέλεγε σαν τεχνοτροπία ο Νίκος (20 ετών, σκηνοθέτης), μια in your face επίπονη απεικόνιση που θα σκιαγραφούσε αυτό που και η Δήμητρα θεωρεί ως κυρίαρχο συναίσθημα που βιώθηκε και πρέπει να αναπαραχθεί: «το ωμό και πανίσχυρο σοκ». Και μετά, μαύρο. Κλειστοφοβικά σκηνικά, σκούρα και άτονα χρώματα θα επέλεγε ο Φώτης για να «ντύσει» το σκηνικό, ενώ η Μαργαρίτα οραματίζεται την ηχητική επένδυση ως ένα συνονθύλευμα βιολιού, ντραμς και τυμπάνων, αναπλάθοντας όμως όχι μια πένθιμη, μελαγχολική ατμόσφαιρα όπως ο Φώτης, αλλά μια ξέφρενη κατάσταση πανικού. Σαφώς πιο αισιόδοξη η Ελεάννα, μας δηλώνει ότι για να ξαναχτίσουμε το μέλλον, πρέπει να επιστρέψουμε στην παιδική μας αθωότητα για να βρούμε τη δύναμη να συνεχίσουμε και προτείνει ένα… παραμύθι! Ενα παραμύθι βουβό, μια παντομίμα που κινητοποιεί το «σώμα» ως τη μοναδική πηγή «βιωμένης» αλήθειας ανάμεσα στα ψέματα των λόγων, τις μιντιακές υπερβολές και τις κούφιες υποσχέσεις των πολιτικών.
Υ.Γ. Στο τέλος της συνάντησης, ο Ανδριανός μάς πλησίασε και μας εξομολογήθηκε ότι αισθάνεται τύψεις που εκφράστηκε απαξιωτικά για ορισμένα «μεγάλα» ονόματα του ελληνικού κινηματογράφου που εξοβελίζουν τη βία και την ωμότητα από τις θεματικές τους. Τον καθησύχασα ότι δεν θα το ανέφερα ούτως ή άλλως. Χαμογέλασε ανακουφισμένος. Το ίδιο και εγώ, σκεφτόμενη ότι ίσως το κλειδί για να βελτιώσουμε τον κόσμο μέσω του κινηματογράφου, είναι να βελτιώσουμε πρώτα τον μικρόκοσμο του ίδιου του κινηματογράφου.
Ανδριανός Χαλίλ, 23 ετών
Αποφάσισε να ασχοληθεί με την σκηνοθεσία παράλληλα με τη βαρετή (όπως δηλώνει) φιλοσοφική σχολή στην οποία φοιτούσε γιατί φτιάχνοντας ταινίες με φίλους του ένιωθε δημιουργικός. Στο ΙΕΚ Ακμή γνώρισε ανθρώπους στο ίδιο μήκος κύματος σκέψης. Εχει ως σκηνοθετικά πρότυπα τους Λοτζ Κέριγκαν, Γκας βαν Σαντ και τους αδερφούς Νταρντέν. Θεωρεί ότι κάθε είδος ταινίας έχει τις δικές του δυσκολίες και ο ίδιος προσωπικά δεν θα μπορούσε ποτέ να γυρίσει μια κωμωδία. Αρκετά σημαντική διδακτικά εμπειρία υπήρξε για τον ίδιο η πρώτη ταινία που γύρισε, η «Χρύσα», ρεαλιστική με στοιχεία μυθοπλασίας, όπου ένας νεαρός ψάχνει την κοπέλα του στους δρόμους της Αθήνας. Τα γυρίσματα, που έγιναν στο κέντρο της πόλης, σημαδεύτηκαν από αρκετά ευτράπελα, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον τού προκάλεσαν οι αντιδράσεις του κόσμου. Υπάρχουν άνθρωποι που λόγω ισχυρού ενστίκτου δεν χρειάστηκε να σπουδάσουν, ο ίδιος όμως θεωρεί ότι η σκληρή δουλειά αποτελεί το θεμέλιο κάθε καλλιτέχνη. Οσο για το πώς θέλει να τον θυμούνται; Δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις, ο μοναδικός του σκοπός είναι κάθε ταινία να αποτελεί ένα πραγματικό ταξίδι.
Ελεάννα Σταθοπούλου, 23 ετών
Ξέρει ότι ακούγεται κλισέ, αλλά ασχολήθηκε με την υποκριτική γιατί είναι ο μόνος χώρος που την εμπνέει. Ονειρό της είναι να υποδυθεί στο μέλλον το ρόλο της Μήδειας, καθώς το αρχαίο θέατρο την ενδιαφέρει πολύ. Παρ όλο που θαυμάζει τους μεγάλους δασκάλους δεν έχει ινδάλματα. Δεν πιστεύει ότι κάποιο συναίσθημα είναι πιο δύσκολο να ενσαρκωθεί. Η μετάδοση του αληθινού συναισθήματος και το να αφήνεις τον εαυτό σου ανοιχτό στο κοινό είναι για την ίδια η πιο σκληρή πρόκληση. Θεωρεί ότι το να ξαναγίνει «μαθήτρια» μετά τις σπουδές της στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών της Πάτρας, φοιτώντας στην Ακαδημία Τέχνης του ΙΕΚ ΑΚΜΗ, υπήρξε μια συγκλονιστική εμπειρία, καθώς αντλεί γνώση από τους συμμαθητές της μακριά από ανταγωνισμούς και συγκρούσεις. Θα ήταν ικανοποιημένη στο μέλλον αν έστω και ένας άνθρωπος που την είχε δει να παίζει είχε αποφασίσει να αλλάξει κάτι στη ζωή του, «να αφήσει τη δουλειά του και να πάει για μπάνιο»!
Δήμητρα Κολλά, 23 ετών
Στην υποκριτική βρίσκει έναν τρόπο να γίνεται καλύτερος άνθρωπος. Ιδανικοί ρόλοι για την ίδια είναι οι κόντρα ρόλοι, δοσμένοι με αξιοπρέπεια. Πιστεύει στη μοναδικότητα του κάθε ηθοποιού και γι αυτό, παρ όλο που συλλέγει καλές ερμηνείες, δεν έχει ινδάλματα. Θεωρεί την εκμάθηση μεθόδων υποκριτικής ως το κλειδί για την απόδοση κάθε συναισθήματος, δίνει όμως και ιδιαίτερη έμφαση στο ταλέντο και στο ένστικτο. Εχει συμμετάσχει στις τελετές της Ολυμπιάδας, ενώ «σταθμό» στην ως τώρα πορεία της θεωρεί τη συμμετοχή της στην ταινία «Νύφες» του Παντελή Βούλγαρη. Στο πλαίσιο του μαθήματος Method Acting, το έργο «Καληνύχτα Μητέρα» της Μάρσα Νόρμαν τη συγκίνησε ιδιαίτερα. Ελπίζει να μας ταξιδέψει κάποια στιγμή.
Οταν αποχωρήσει από την υποκριτική, θα ήθελε οι συνάδερφοί της να τη θυμούνται με εκτίμηση και αγάπη και το κοινό να μην ξεχάσει τα συναισθήματα που του προκάλεσε.
Φώτης Μουρτάς
«Κόλλησε» το μικρόβιο της σκηνογραφίας από τον πατέρα του, που είναι κατασκευαστής σκηνικών. Εμπλούτισε την οικογενειακή επιρροή με τις δικές του αναζητήσεις, επιλέγοντας να «εξερευνήσει» όχι το μυαλό του κατασκευαστή σκηνικών, αλλά του ίδιου του σκηνογράφου. Οι καθημερινές εικόνες και τα βιώματα αποτέλεσαν αναπόφευκτα για τον ίδιο τα πιο σημαντικά πρότυπα για τη δουλειά του. Ο πρώτος χρόνος στην Ακαδημία Τέχνης του ΙΕΚ ΑΚΜΗ υπήρξε γι αυτόν ιδιαίτερα διδακτικός και σε αυτό συνέβαλε το υψηλό επίπεδο τόσο των παιδιών, όσο και των καθηγητών. Πιστεύει ότι η ενσωμάτωση ηλεκτρονικών μέσων στη σκηνογραφία δεν συνιστά απομάκρυνση από την πραγματικότητα. Αντίθετα δίνει ένα αρκετά ρεαλιστικό αποτέλεσμα, καθώς η τεχνολογία βρίσκεται παντού γύρω μας. Πιστεύει στη δύναμη του ταλέντου ως εκκίνηση, όμως το σωστό αποτέλεσμα, αυτό για το οποίο θα σε θυμούνται, έρχεται μόνο με τη δουλειά.
Την Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου στις 17:00 στο κινηματογράφο «Απόλλων» θα παρουσιαστούν οι δουλειές των σπουδαστών του ΙΕΚ ΑΚΜΗ, στα πλαίσια του 13ου Διεθνούς Κινηματογραφικού Φεστιβάλ της Αθήνας – Νύχτες Πρεμιέρας Conn-X. (Μικρές Πρεμιέρες ΑΚΜΗ/Short Premieres AKMI)
