Ο «Δεσμώτης του Ιλίγγου» του Άλφρεντ Χίτσκοκ είναι η καλύτερη ταινία στην ιστορία του κινηματογράφου… ή τουλάχιστον αυτό το συμπέρασμα προέκυψε από την (καθαρά υποκειμενική) ψηφοφορία του Βρετανικού Κινηματογραφικού Ινστιτούτο και του έγκριτου κινηματογραφικού περιοδικού Sight & Sound που διεξάγεται κάθε δέκα χρόνια για να αναδείξει τις πενήντα καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. Και η είδηση; Ο «Πολίτης Κέιν» δεν είναι πια στην πρώτη θέση!
Μπορεί αυτές οι λίστες να προκαλούν περισσότερες αντιδράσεις απ’ ό,τι επαίνους – και είναι λογικό δεδομένου πόσο υποκειμενικά είναι τα κριτήρια και πόσο ανώφελη είναι η διαδικασία να επιλέξεις κάποιες δεκάδες ταινίες για να αντιπροσωπεύσουν όλο το φάσμα και την ποικιλία της κινηματογραφικής ιστορίας – αλλά τουλάχιστον είναι ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον δείγμα των μετατοπίσεων στην κριτική αποδοχή μιας ταινίας αλλά και την ανάδυση νέων τάσεων. Αυτά βέβαια μπορεί να ισχύουν μόνο στη θεωρία – ο «Πολίτης Κέιν» εξάλλου είχε εγκατασταθεί στην πρώτη θέση για τόσο καιρό (5 δεκαετίες!) που η εκθρόνισή του από το «Δεσμώτη του Ιλίγγου» του Άλφρεντ Χίτσκοκ είναι μεγάλη είδηση για όσους ενδιαφέρονται για τέτοιες εσωστρεφείς λίστες.
Είναι το καθαρότερο σημάδι ότι η συγκεκριμένη ταινία σιγά σιγά παγιώνεται ως η πιο σεβαστή από το έργο του Χιτς, τάση που το περιοδικό ΣΙΝΕΜΑ έχει ήδη επιβεβαιώσει: η ίδια ταινία βρέθηκε στην κορυφή και της δικής μας ψηφοφορίας, όταν αναζητήσαμε τις 200 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών με αφορμή το 200ό μας τεύχος. Έκπληξη μπορεί να θεωρηθεί η προσθήκη του «Ανθρώπου με την Κινηματογραφική Μηχανή» για πρώτη φορά, σε βάρος της μόνιμης παρουσίας του «Θωρηκτού Ποτέμκιν» που δεν μπήκε στην πρώτη δεκάδα.
Στην φετινή ψηφοφορία του Sight & Sound συμμετείχαν 846 κριτικοί, ακαδημαϊκοί, συγγραφείς και προγραμματιστές.
Οι 10 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών σύμφωνα με τους κριτικούς είναι:
1. Ο Δεσμώτης του Ιλίγγου (Vertigo)
Άλφρεντ Χίτσκοκ, 1958
2. Πολίτης Κέιν (Citizen Kane)
Όρσον Γουέλς, 1941
3. Ταξίδι στο Τόκιο (Tokyo Story)
Γιασουζίρο Όζου, 1953
4. Ο Κανόνας του Παιχνιδιού (La Règle du Jeu)
Ζαν Ρενουάρ, 1939
5. Η Αυγή (Sunrise: a Song for Two Humans)
Φρίντριχ Βίλχελμ Μουρνάου, 1927
6. 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος (2001: A Space Odyssey)
Στάνλεϊ Κιούμπρικ, 1968
7. Η Αιχμάλωτη της Ερήμου (The Searchers)
Τζον Φορντ, 1956
8. Ο Άνθρωπος με την Κινηματογραφική Μηχανή (Man with a Movie Camera)
Ντζίγκα Βέρτοφ, 1929
9. The Passion of Joan of Arc
Καρλ Θίοντορ Ντράγιερ, 1927
10. 8 ½
Φεντερίκο Φελίνι, 1963
(δείτε εδώ την πλήρη λίστα)
Οι σκηνοθέτες κάνουν την ανατροπή με Σκορσέζε και Κόπολα
Παράλληλα με την καθιερωμένη ψηφοφορία, 358 κινηματογραφικοί σκηνοθέτες, ανάμεσα στους οποίους ο Μάρτιν Σκορσέζε, ο Κουέντιν Ταραντίνο και ο Έντγκαρ Ράιτ, ανέδειξαν μια κάπως διαφορετική (να τολμήσουμε να πούμε περισσότερο προσβάσιμη για το ευρύ κοινό;) δεκάδα. Η δεκάδα τους είναι:
1. «Ταξίδι στο Τόκιο» (Tokyo Story) – Γιασουζίρο Όζου, 1953
2. «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος» (2001: A Space Odyssey) – Στάνλεϊ Κιούμπρικ, 1968
και
«Πολίτης Κέιν» (Citizen Kane) – Όρσον Γουέλς, 1941
4. «8 ½» – Φεντερίκο Φελίνι, 1963
5. «Ο Ταξιτζής» (Taxi Driver) – Μάρτιν Σκορσέζε, 1976
6. «Αποκάλυψη Τώρα» (Apocalypse Now) – Φράνσις Φορντ Κόπολα, 1979
7. «Ο Νονός» (The Godfather) – Φράνσις Φορντ Κόπολα, 1972
και
«Ο Δεσμώτης του Ιλίγγου» (Vertigo) – Άλφρεντ Χίτσκοκ, 1958
9. «Ο Καθρέφτης» (Mirror) – Αντρέι Ταρκόφσκι, 1974
10. «Κλέφτης Ποδηλάτων» (Bicycle Thieves) – Βιτόριο Ντε Σίκα, 1948
