Πολωνία, λίγο πριν ξεσπάσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Οι Εβραίοι της Βαρσοβίας χωρίζονται από τους συμπολίτες τους και απομονώνονται σε γκέτο με τελικό προορισμό τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Μεταξύ τους, ο χαρισματικός πιανίστας Βλάντισλαβ Σπίλμαν, ο οποίος ξεγλιστρά από την προσοχή των Γερμανών και καταφέρνει να επιβιώσει, μόνος, στα χαλάσματα της πόλης μέχρι τη λήξη του πολέμου χάρη στην αμίμητη γενναιότητά του, αλλά και την καλλιτεχνική του φήμη.
Mία από τις τραγικότερες περιόδους της πρόσφατης ιστορίας βρίσκουν τον εκφραστή τους στο πρόσωπο του Ρομάν Πολάνσκι, που υπήρξε και ο ίδιος θύμα της ναζιστικής βίας καθώς έχασε τη μητέρα του σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, όταν ήταν παιδί. Ο Πολωνοεβραίος σκηνοθέτης επιστρέφει στο προσωπικό του παρελθόν – αλλά και σ’ αυτό της χώρας του- για να εκπληρώσει ένα βαθύ ηθικό χρέος: Να διηγηθεί με πλήρη αντικειμενικότητα τα πάθη μιας μερίδας κατοίκων της Βαρσοβίας, χωρίς να παίρνει το βλέμμα από τα “μελανά” σημεία της ιστορίας τους. Σε κάθε μάχη, άλλωστε, για επιβίωση υπάρχουν περιπτώσεις συνθηκολόγησης με τον εχθρό και οι Εβραίοι είχαν τους δικούς τους “προδότες”, οι οποίοι αστυνόμευαν στα γκέτο με αντάλλαγμα την προνομιακή μεταχείριση από τους Γερμανούς. Το αποτέλεσμα θυμίζει παλιότερες ταινίες της καριέρας του, όπως το Τες.
Επικεντρωμένος σε μια καθ’ όλα ανθρώπινη ιστορία, τον προσωπικό άθλο του Βλάντισλαβ Σπίλμαν, ο Πολάνσκι χτίζει μια συγκινητική κινηματογραφική μαρτυρία για το θεατή, αποφεύγοντας τη μελοδραματική υστερία και τις δραματουργικές υπερβολές. Ο Σπίλμαν κατάφερε, τελικά, να ζήσει χάρη στη σχέση του με έναν μουσικόφιλο Ναζί, πράγμα που αποδεικνύει, σύμφωνα με τον Πιανίστα, πως ακόμα και οι πιο γκρίζες στιγμές της ιστορίας δε δημιουργούνται ποτέ από το “άσπρο” ή το “μαύρο” δυο αντιμαχόμενων πλευρών.
Ο Αντριεν Μπρόντι, που έχασε δεκαπέντε ολόκληρα κιλά για να υποδυθεί τον Σπίλμαν, σηκώνει όλη την ταινία πάνω του με υποδειγματικό επαγγελματισμό. Και ο Ρομάν Πολάνσκι τον δικαίωσε, σηκώνοντας στο φετινό Φεστιβάλ Καννών το Χρυσό Φοίνικα της κριτικής επιτροπής.
Σημείωση: Θα θέλαμε να μιλήσουμε περισσότερο για τη σχέση του Σπίλμαν και του Γερμανού αξιωματικού, όμως η δημοσιογραφική προβολή που παρακολουθήσαμε πραγματοποιήθηκε χωρίς μετάφραση στους γερμανικούς διαλόγους, κι έτσι από τη συνολική εικόνα μας απέμεινε η μισή…
