Μετά την τριλογία του «Αρχοντα των Δαχτυλιδιων» ο Πίτερ Τζάκσον επιστρέφει με μια άλλου είδους μεταφορά λογοτεχνίας του φανταστικού, το «Lovely Βones», βασισμένο στο ομώνυμο best seller της Αλις Σίμπολντ. Αφήστε στην άκρη τα τσεκούρια και τα ξόρκια, και ετοιμάστε τα μαντήλια σας.
Από τον Θοδωρή Δημητρόπουλο
«Ημουν δεκατεσσάρων όταν δολοφονήθηκα στις 6 Δεκεμβρίου του 1973»
Με αυτά τα λόγια ξεκινά η σοκαριστική αφήγηση, πρώτου προσώπου, που ανοίγει το πολυσυζητημένο βιβλίο «Τhe Lovely Βones» της Αλις Σίμπολντ, κατά τη διάρκεια της οποίας μαθαίνουμε όλα όσα πρέπει να ξέρουμε για τον κόσμο και την τραγικά σύντομη ζωή της μικρής Σούζι Σάλμον.
Μας πληροφορεί πως έπεσε θύμα βιασμού και δολοφονήθηκε από τον Τζορτζ Χάρβεϊ, γείτονά της σε προάστιο της Φιλαδέλφεια, και πως τώρα παρακολουθεί από τον Παράδεισο τον μουδιασμένο κύκλο φίλων και συγγενών καθώς προσπαθούν όλοι να βρουν ξανά την ισορροπία στη ζωή τους, να γεμίσουν το κενό που δημιούργησε μέσα τους αυτός ο θάνατος. Είναι σίγουρο πως πίσω από αυτή τη δυνατή ιδέα κρύβεται μια εξαιρετική ταινία, όπως ακριβώς κρυβόταν κι ένα σπουδαίο βιβλίο.
Αλλά μια ταινία του Πίτερ Τζάκσον; «Αντέδρασα περισσότερο στην ελπίδα και στο καλό χιούμορ που διατρέχει το βιβλίο. Είναι μια συναισθηματική εμπειρία η ανάγνωσή του, αλλά απέχει πολύ από το να είναι μια καταθλιπτική ιστορία», λέει ο Τζάκσον εξηγώντας τα στοιχεία του βιβλίου που τον ιντριγκάρισαν περισσότερο και τον έκαναν να θέλει να κυνηγήσει τα δικαιώματα της κινηματογραφικής μεταφοράς του.
Τα οποία, όπως συνηθίζεται, πέρασαν πρώτα από άλλα χέρια (συγκεκριμένα της Λιν Ράμσεϊ, η οποία είχε αρχίσει να αναπτύσσει και ένα σενάριο) μέχρι που η κατάρρευση της Film4, που είχε αγοράσει τα δικαιώματα, επέτρεψε στον Τζάκσον και τους μόνιμους συνεργάτες του, Φραν Γουόλς (η σύντροφός του) και Φιλίπα Μπόιενς, να τα αποκτήσουν με ανεξάρτητη χρηματοδότηση και στη συνέχεια να αναζητήσουν στούντιο, πουλώντας το πρότζεκτ τελικά στην DreamWorks.
Το χρώμα του Παραδείσου
Από τη στιγμή που ολοκληρώθηκε η συγγραφή του σεναρίου έπρεπε να οριστικοποιηθεί το καστ, μια μίνι δοκιμασία καθώς ο Ράιαν Γκόσλινγκ, που είχε ήδη πάρει κιλά για να ταιριάζει εμφανισιακά με τον χαρακτήρα του πατέρα της Σούζι, αποχώρησε από την ταινία θεωρώντας πως παρά τις προσπάθειες και των δύο πλευρών, η συνεργασία απλά δεν θα δούλευε. «Η ηλικία του χαρακτήρα σε σχέση με τη δική μου ήταν πάντα μια ανησυχία. Νομίζω πως είναι καλύτερα για το φιλμ που θα έχει ο Μαρκ Γουόλμπεργκ τον ρόλο» δήλωσε, προσπαθώντας να μας καθησυχάσει.
Το υπόλοιπο εξαιρετικό καστ περιλαμβάνει την Ρέιτσελ Βάις στο ρόλο της μητέρας Σάλμον, τον Στάνλεϊ Τούτσι ως Τζορτζ Χάρβεϊ και την ελπιδοφόρα Σαοϊρζ Ρόναν της «Εξιλέωσης» να ερμηνεύει την πρωταγωνίστρια/αφηγήτρια Σούζι. Η οποία σε όλο το βιβλίο σχολιάζει τα τεκταινόμενα από τον Παράδεισο με λόγια καθηλωτικά μες στη μη-εκφραστικότητά τους και την απλότητά τους, απόλυτα ταιριαστά με αυτό που θα περίμενε κανείς από ένα βαθύτατα τραυματισμένο, αιώνια 14χρονο κορίτσι. Κι ενώ αναμένουμε με ενδιαφέρον την απόδοση της περίπλοκης (απλής μόνο φαινομενικά) ψυχοσύνθεσης της Σούζι από την -οσκαρική υποψήφια- Ρόναν, ακόμα μεγαλύτερο ερωτηματικό παραμένει η απεικόνιση του ίδιου του Παραδείσου.
Ο οποίος είχε έτσι κι αλλιώς δημιουργήσει συζητήσεις επί συζητήσεων όταν ακόμα ήταν μόνο χάρτινος, χάρη στον αποφασιστικά μη θρησκευτικό τρόπο με τον οποίον τον παρουσιάζει η Σίμπολντ.
Για τον Τζάκσον η πρόκληση ήταν να αποδώσει την αιθέρια διάσταση του χώρου όπου διαδραματίζεται η μισή (μη) δράση του φιλμ, προσπαθώντας να τον χρωματίσει κάθε φορά με τα χρώματα της διάθεσης της Σούζι, δίχως φυσικά να πέσει στην παγίδα μιας καρτ-ποσταλικής υπερβολής που θα υπέσκαπτε όλο το δραματικό βάρος της ιστορίας.
Θραύσματα ζωής
Από τη θέση της στον Παράδεισο, νιώθοντας την ίδια άδεια αίσθηση και ολοένα διογκούμενη αποσύνδεση που ζουν και οι δικοί της, η Σούζι παρακολουθεί τις γκρεμισμένες ζωές των ανθρώπων που άφησε πίσω. «Σαν νιφάδες χιονιού, καμία από αυτές ίδια με την άλλη κι όμως κάθε μία, από εδώ που στεκόμαστε, πανομοιότυπη με την αμέσως προηγούμενη», όπως εξηγεί στη μικρή η Φράνι, κάτι σαν μέντοράς της στον ουρανό. Το αγοράκι που τη γούσταρε στο σχολείο, η καλύτερή της φίλη, η μεγάλη της αδερφή, οι γονείς και ο εύθραυστος γάμος τους, ζωές ανολοκλήρωτες με ένα μόνιμο κενό, μια πληγή που κατά τη Σίμπολντ ποτέ δεν μπορεί να σβηστεί και που δεσμοί πρέπει να χτιστούν δίπλα της.
«Αυτά ήταν τα lovely bones που είχαν σχηματιστεί κατά την απουσία μου: οι συνδέσεις -άλλοτε λεπτές, άλλοτε δημιουργημένες με μεγάλο κόστος, αλλά συχνά μεγαλειώδεις- που συνέβησαν αφότου έφυγα. Τα γεγονότα που έσπειρε ο θάνατός μου δεν ήταν παρά μόνο τα κόκαλα ενός σώματος που θα γινόταν πλήρες κάποια απρόβλεπτη μελλοντική στιγμή», λέει η Σούζι σε μια από τις αμέτρητες ανατριχιαστικές στιγμές του βιβλίου. Ενός βιβλίου-κατάθεσης ψυχής από τη Σίμπολντ που, θύμα κι εκείνη ενός παρόμοιου τραγικού περιστατικού ως φοιτήτρια, αντλεί από την προσωπική της εμπειρία για να μιλήσει με απλότητα και ειλικρίνεια σε όλους τους ανθρώπους που νιώθουν πως κάπου στη διαδρομή έχουν χάσει κάποιο κομμάτι τους.
Από αυτή την προαστιακή αποδόμηση μην περιμένετε τα συνήθη κλισέ. Γιατί πίσω από την επιδερμική αστυνομική ίντριγκα του αν θα πιαστεί ο δολοφόνος (του οποίου η ταυτότητα μας γνωστοποιείται εξ αρχής) κρύβεται η προσπάθεια καθημερινών ανθρώπων να μαζέψουν τα κομμάτια τους μπροστά στο πρόσωπο της απάνθρωπης τραγωδίας, σε μια σπάνιας ομορφιάς και ειλικρίνειας σπουδή πάνω στο τι σημαίνει τελικά το να ξεπερνάς μια απώλεια.
Φαντασία με καρδιά
«Οπως κάθε καλή ιστορία φαντασίας, έτσι και το βιβλίο διαθέτει γερό πάτημα στον πραγματικό κόσμο», σημειώνει ο Τζάκσον που χαρακτηρίζει την ιστορία περίεργα αισιόδοξη. «Ενιωσα πως επρόκειτο για ένα θέμα που δεν αγγίζεται συχνά στον κινηματογράφο και με έναν τόνο επίσης σπάνιο.
Η απώλεια αγαπημένων μας είναι κάτι που όλοι έχουμε βιώσει». Ο μεγάλος Νεοζηλανδός δημιουργός, λοιπόν, επιστρέφει στον χώρο της φανταστικής αφήγησης η οποία οδηγείται από το δράμα των χαρακτήρων, που συναντά κανείς στα πρώιμα και συγκλονιστικά «Ουράνια Πλάσματά» του. Τελικά δεν έχει σημασία αν οι ταινίες του διαδραματίζονται σε προάστιο της Φιλαδέλφεια, στην αστική Νέα Ζηλανδία ή στη Μέση Γη, ή αν οι μάχες δίνονται ενάντια στον καταπιεστικό κοινωνικό περίγυρο, σε έναν μοναχικό κοινωνιοπαθή ή σε ορδές από Ορκς.
Αρκεί η ιστορία στο μέσο της δράσης να έχει κάτι να πει στον άνθρωπο που την παρακολουθεί, να προσφέρει κάτι νέο, οσοδήποτε μικρό κι αν είναι, στον τρόπο που βλέπει τον κόσμο. Και το «Lovely Βones» μπορεί να σας τον αλλάξει για πάντα.
Τα χάρτινα όνειρα του Πίτερ Τζάκσον
Με τη νέα του αυτή διασκευή, ο δημιουργός του κινηματογραφικού «Αρχοντα Των Δαχτυλιδιών» επιβεβαιώνει εκ νέου την αγάπη του για τη λογοτεχνία. «Οποτε ολοκληρώνω ένα σπουδαίο βιβλίο σαν το Lovely Bones, δεν μπορώ παρά να το σκέφτομαι με κινηματογραφικούς όρους», ομολογεί ο Τζάκσον.
«Εχω φανταστεί τον κόσμο του βιβλίου οπτικά, αλλά επίσης έχω επηρεαστεί συναισθηματικά από την εμπειρία. Με συναρπάζει η πρόκληση τού να βάλω όλα αυτά τα αισθήματα μέσα σε μια ταινία». Και αυτό θα κάνει και για τα δύο επόμενα πουλαναμενόμενα σχέδια του: Τη διλογία «Χόμπιτ» που έγραψε βασιζόμενος στο βιβλίο του Τόλκιν που προηγείται του «Αρχοντα» και στο οποίο θα διατελέσει παραγωγός, ενώνοντας τη μεγάλη του φαντασία με εκείνη του φοβερού Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο που σκηνοθετεί. Και την προβλεπόμενη stop motion 3-D τριλογία «Τεν Τεν», μια μεταφορά της ομώνυμης σειράς κόμικς του Ερζέ της οποίας είναι παραγωγός, παρέα με τον Στίβεν Σπίλμπεργκ.
Η πρώτη ταινία, σκηνοθεσίας Σπίλμπεργκ, έχει ήδη γυριστεί (με ημερομηνία εξόδου στις αίθουσες το 2011), ενώ είναι ήδη έτοιμο το σενάριο της δεύτερης, που θα σκηνοθετήσει ο ίδιος ο Τζάκσον.
