Είσαι ένας παγκοσμίως γνωστός τηλεοπτικός σταρ («Scrubs»), αλλά και διάττων αστέρας του ανεξάρτητου σινεμά («Garden State», που είχαμε δει στις Νύχτες Πρεμιέρας to 2004) και χρειάζεσαι δύο εκατομμύρια δολάρια για τη νέα σου ταινία. Τι κάνεις; Αν είσαι ο Ζακ Μπραφ, ζητάς τον οβολό του κοινού. Και μόλις τρεις μέρες μετά την έναρξη της διαδικτυακής σου καμπάνιας πετυχαίνεις τον στόχο σου, με σχεδόν 32.000 υποστηρικτές να συνδράμουν στο καλλιτεχνικό σου όραμα.
Ένα όραμα που στη συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για το «Wish I Was Here», μια δραματική κωμωδία με στοιχεία φαντασίας, η οποία περιστρέφεται γύρω από έναν 35άρη ηθοποιό και πατέρα, τον Έινταν, που ακόμα παλεύει να βρει σκοπό στη ζωή του αλλά και να τα βγάλει πέρα οικονομικά, ενώ βρίσκει παρηγοριά στον κόσμο της φαντασίας του και τον διαστημικό ιππότη που ονειρευόταν να είναι από παιδί. Όταν ο πατέρας του σταματήσει να πληρώνει τα δίδακτρα για το ιδιωτικό σχολείο των δύο παιδιών του, και με το μοναδικό δημόσιο σχολείο της περιοχής να είναι στα όρια της διάλυσης, ο Έινταν αποφασίζει να διδάξει ο ίδιος τα παιδιά με το δικό του τρόπο «ανακαλύπτοντας έτσι πράγματα για τον εαυτό του που δεν θα μπορούσε να βρει διαφορετικά».
Είναι, όμως, σωστό κάποιος με την οικονομική άνεση, αλλά και τις καλλιτεχνικές διασυνδέσεις του Ζακ Μπραφ να ζητά τα λεφτά του κοινού;
Οι χαρακτήρες της ταινίας σε σχέδια της προπαραγωγής
Στην επίσημη Kickstarter σελίδα του, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης εξηγεί τους λόγους που τον οδήγησαν σε αυτή την επιλογή χρηματοδότησης. Ανάμεσα σε άλλα, αναφέρει ότι είχε ήδη βρει παραγωγούς που είχαν συμφωνήσει να χρηματοδοτήσουν το πρότζεκτ, αλλά αφού είδε τον ομολογουμένως εντυπωσιακό τρόπο που οι φανς της Βερόνικα Μαρς έσπευσαν να στηρίξουν την ταινία, σκέφτηκε ότι μπορεί το crowd-funding να είναι ένας νέος, ιδεατός δρόμος για τους δημιουργούς μικρών, προσωπικών ταινιών που δεν θέλουν να παραχωρήσουν ούτε ελάχιστη από την καλλιτεχνική τους ελευθερία.
Όλα καλά μέχρι εδώ, ποιος δεν είναι υπέρ της ανεξάρτητης καλλιτεχνικής δημιουργίας άλλωστε – αλλά όταν στο βίντεο που έχεις γυρίσει για να με πείσεις να σου δώσω τα λεφτά μου έχεις σύντομες εμφανίσεις από το Τζιμ Πάρσονς του «The Big Bang Theory» και τον Ντόναλντ Φέιζον του «Scrubs» δεν δείχνεις να τα έχεις και πολύ ανάγκη.
Το προωθητικό βίντεο της καμπάνιας του Ζακ Μπραφ
Η κύρια ένσταση έγκειται στο ότι ο οποιοσδήποτε φαν του Μπραφ (και όποιου Μπραφ) επιλέξει να δωρίσει χρήματα για να δει το αγαπημένο του πρότζεκτ να έρχεται στη ζωή, δεν θα είναι επενδυτής στο πρότζεκτ, αλλά ένας απλός δωρητής. Αν δηλαδή, η ταινία πάει καλά στα ταμεία και έχει κέρδη πολλαπλάσια του μπάτζετ της (ποιος μπορεί να ξεχάσει περιπτώσεις τύπου «The Blair Witch Project») ο πιστός φαν δε θα δει τίποτα πέρα από τα εξτρά που κερδίζει με τη δωρεά (pdf του σεναρίου για 10 δολάρια, t-shirt της ταινίας για 40 κ.λ.π), ενώ οι παραγωγοί θα απολαύσουν όλα τα κέρδη, χωρίς μάλιστα να έχουν ρισκάρει ούτε δεκάρα στην δημιουργία της ταινίας.
Άσε που το crowd-funding έχει δημιουργήσει τόσο ντόρο τελευταία επειδή δείχνει να είναι ένας από τους ελάχιστους τρόπους που έχει ένας πραγματικά ανεξάρτητος δημιουργός για να χρηματοδοτήσει την ιδέα του. Πρόσφατα δείγματα των δυνατοτήτων αλλά και του ανεξάρτητου πνεύματος του crowd-funding είδαμε στη χώρα μας μέσα από τις διαδικτυακές καμπάνιες για το «Α» του Στάθη Αθανασίου και το «Μάνα» της Βάλερι Κοντάκος.
Αν όμως καλλιτέχνες του βεληνεκούς του Ζακ Μπραφ, του Τσάρλι Κάουφμαν και του Ντέιβιντ Φίντσερ (που επίσης στράφηκαν στο κοινό για τα νέα τους πρότζεκτ, «Anomalisa» και «The Goon» αντίστοιχα) καπηλευτούν αυτή την ιδέα, τι σταματά τους παραγωγούς του τέταρτου «Iron Man» από το να ζητήσουν από το καλοπροαίρετο και εύπιστο κοινό κανα δυο εκατομμύρια;
Σίγουρα, κανείς δεν είναι αναγκασμένος να δώσει τα λεφτά του, και οι διαδικτυακοί υποστηρικτές του κάθε Ζακ Μπραφ θα δημιουργούν μια κοινότητα που μπορεί να σπρώξει την εκάστοτε ταινία σε επιτυχία από το box office μέχρι το φεστιβαλικό κύκλωμα, οπότε αδιαμφισβήτητα υπάρχουν θετικά στην όλη υπόθεση.
Όμως, σε μια περίοδο που οι νέοι καλλιτέχνες παλεύουν για να ακουστεί η φωνή τους και η χρηματοδότηση σε άσημους δημιουργούς είναι ανύπαρκτη, η στροφή στο κοινό καλλιτεχνών που μπορούν είτε να χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι τα πρότζεκτ τους είτε να βρουν παραδοσιακή χρηματοδότηση, δεν μπορεί παρά να μοιάζει λίγο λάθος.
