Το 13ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης – Εικόνες του 21ου Αιώνα ξεκίνησε και τοποθέτησε την ιστορία και τη μουσική σε πρώτο πλάνο επιλέγοντας για ταινία έναρξης και σε παγκόσμια πρεμιέρα ένα ντοκιμαντέρ –"Καναρίνι μου γλυκό / My Sweet Canary"- που διηγείται την ζωή και το έργο της -θρυλικής πλέον- Ρόζας Εσκενάζυ.
Η εκπληκτική αυτή φωνή που συγκίνησε -και συγκινεί ακόμα- όλους τους θαυμαστές του ρεμπέτικου καθήλωσε ξανά το κοινό, αυτή τη φορά μέσα από τη μεγάλη οθόνη. Είναι η πρώτη φορά που ένα ντοκιμαντέρ προσπαθεί να ακολουθήσει τα βήματα της τραγουδίστριας μεταφέροντας τα στον κινηματογράφο και εκ του αποτελέσματος μπορούμε να πούμε ότι το εγχείρημα είναι καθόλα πετυχημένο.
Ο Ισραηλινός σκηνοθέτης Ρόι Σερ (Roy Sher) παίρνει μαζί του τρεις νέους μουσικούς από το Ισραήλ, την Τουρκία και την Ελλάδα (για την ακρίβεια ελληνικής καταγωγής) και ταξιδεύουν όλοι μαζί στα μέρη όπου γεννήθηκε και έζησε η Ρόζα Εσκενάζυ (Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη και Αθήνα). Σκοπός τους να μάθουν, να αφουγκραστούν και καταλάβουν λίγο περισσότερο την μεγάλη αυτή ντίβα της μουσικής, της οποίας η ζωή για τους περισσοτέρους παρέμενε ο «μεγάλος άγνωστος» του ελληνικού τραγουδιού.
Μέσα από αυτή την πορεία, οι τρείς νέοι μαζί με άλλους μουσικούς από τον κάθε σταθμό, θυμούνται τα τραγούδια της, τα ζωντανεύουν και αποτίνουν έτσι με το δικό τους τρόπο ένα φόρο τιμής στην μεγάλη αυτή φωνή. Αυτό είναι και το στοιχείο που κάνει το ντοκιμαντέρ πετυχημένο. Δεν προσπαθεί να δώσει τις πληροφορίες με τον κλασσικό (και κουραστικό πλέον) τρόπο των πολλών και παρατεταμένων συνεντεύξεων αλλά με το ίδιο το στοιχείο που αφορά το θέμα του: τη μουσική. Πολλά τραγούδια πάντα σε συνδυασμό με το παρελθόν και τις αυθεντικές εκτελέσεις δημιουργούν μια όμορφη και σωστά συγκινητική -αν επιτρέπεται ο όρος- δομή όπου ο θεατής παρασύρεται και για λίγο μπαίνει στον κόσμο του που τον έργο προσπαθεί να τον βάλει. Κάτι που πολλά έργα του είδους τείνουν να ξεχνάνε.
Χωρίς βέβαια η προσπάθεια του σκηνοθέτη να αποφεύγει το σύνηθες, στο είδος του ντοκιμαντέρ, πρόβλημα του ρυθμού η επιλογή στη χρήση της μουσικής αλλά και η σε βάθος έρευνα που φαίνεται να έχει γίνει από την ομάδα του (κάτι που επίσης τελευταία φαίνεται να ξεχνάνε πολλοί), καθιστούν το έργο μια από τις επιτυχημένες αναφορές στο χώρο των βιογραφιών και πορτραίτων του κινηματογράφου του πραγματικού.
Το φεστιβάλ λοιπόν έκανε μια δυνατή πρεμιέρα που είχε θετική ανταπόκριση από το κοινό στη γεμάτη αίθουσα του Ολύμπιον και όπως τόνισε και ο ίδιος ο σκηνοθέτης πριν από την προβολή καλύτερο μέρος από τη Θεσσαλονίκη για να ξεκινήσει το έργο του το φεστιβαλικό και κινηματογραφικό ταξίδι δεν υπήρχε. Όπως είναι φυσικό οι προσδοκίες μας για τη συνέχεια είναι ψηλά.
Κωνσταντίνος Αϊβαλιώτης
