Στο Ισραήλ, μόνο οι ραβίνοι νομιμοποιούν έναν γάμο και, αν χρειαστεί, τη διάλυση του. Στην περίπτωση που χρειάζεται η συναίνεση του συζύγου, εκείνος έχει εξουσία μεγαλύτερη ακόμα και από τους δικαστές. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, μία γυναίκα θα προσπαθήσει να διεκδικήσει την ελευθερία της.
Το «Διαζύγιο, η Δίκη της Βίβιαν Αμσαλέμ» ήταν υποψήφιο για Χρυσή Σφαίρα Ξενόγλωσσης Ταινίας και εκπροσώπησε το Ισραήλ στο «Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών» του 67ου Φεστιβάλ των Καννών, αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές.
Ο Μενάς Νόι (γνωστός από τη συμμετοχή του στην ταινία «Στο Στόμα των Λύκων»), υποδύεται τον Κάρμελ Μπεν Τόβιμ, τον δικηγόρο που αναλαμβάνει την έκδοση του διαζυγίου.
Συναντήσαμε τον Νόι όταν επισκέφθηκε την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της 3ης Εβδομάδας Ισραηλινού Κινηματογράφου, και μας μίλησε για τη συνεργασία του με τους σκηνοθέτες, τις ιδιαιτερότητες της εβραϊκής παράδοσης και τις δυσκολίες της ανθρώπινης επικοινωνίας.
Το «Διαζύγιο» σκιαγραφεί ένα θαρραλέο, μα αρνητικό πορτραίτο της ισραηλινής κοινότητας. Πως αντιμετωπίστηκε η ταινία στην ενδοχώρα;
Το «Διαζύγιο» σημείωσε μεγάλη επιτυχία στο Ισραήλ. Παρά το γεγονός πως η χώρα περνά μία εικόνα πολύ συντηρητική, έχουμε την ατσάλινη θέληση να κοιτάμε και να αντιμετωπίζουμε τα προβλήματά μας.
Συνηθίζονται οι πολιτικοί γάμοι στο Ισραήλ ή οι περισσότεροι επιλέγουν παραδοσιακά το θρησκευτικό;
Η ιστορία της ταινίας λαμβάνει χώρα στα τέλη του ’90. Από τότε αυτό το σχήμα έχει αναθεωρηθεί και οι πολιτικοί γάμοι είναι μία αρκετά δημοφιλής επιλογή.
Η προσωπική επιλογή και το θρησκευτικό καθήκον, είναι δυο έννοιες που αντιφάσκουν;
Μεγάλωσα μέσα σε μία φιλελεύθερη οικογένεια που είχε όμως βαθιά σύνδεση με την εβραϊκή παράδοση. Γι’ αυτό το λόγο δεν ακυρώνω την παράδοση και προτιμώ να την προσαρμόσω στις σημερινές ανάγκες.
Οι λέξεις στην ταινία είναι πολύ σημαντικές και το «Διαζύγιο» παίζει με τα διαφορετικά επίπεδα της γλώσσας.
Διαφορετικά επίπεδα, διαφορετικές γλώσσες. Το Ισραήλ είναι μία κοινωνία μεταναστών, γι΄ αυτό και στην ταινία ακούγονται εβραϊκά, αραβικά και γαλλικά. Όλες οι γλώσσες αντιπροσωπεύουν την αλήθεια και την προβληματική της ανθρώπινης επικοινωνίας.
Ο Κάρμελ, ο χαρακτήρας που υποδύεσαι, είναι γιος ραβίνου και προσπαθεί να μην έχει πολλές επαφές με το θρησκευτικό κατεστημένο.
Ο Κάρμελ δεν θέλει να ζήσει τη ζωή του πατέρα του και γι’ αυτό εγκαταλείπει το κατεστημένο. Δεν έχει όμως δική του οικογένεια και δουλεύει μέσα στο ραβινικό σύστημα ανταγωνιστικά. Όταν δούλεψα πάνω στον χαρακτήρα, προσπάθησα να εντοπίσω τις δυο αντίθετες δυναμικές του. Η μία θέλει να καταστρέψει τα πάντα και η άλλη να τα κρατήσει όλα ασφαλή.
Επίσης ως δικηγόρος προσπαθεί να θεμελιώσει λόγο για την έκδοση του διαζυγίου (σύμφωνα με το θρησκευτικό νόμο). Μπορεί η λογική να εξηγήσει τις επιθυμίες της καρδιάς;
Αυτή είναι και η τραγωδία της ανθρώπινης ύπαρξης: η προσπάθεια να βρεις μία ήσυχη οδό ανάμεσα στην επιθυμία και τη λογική. Νομίζω πως το «Διαζύγιο» πετυχαίνει να αγγίξει τον παραλογισμό αυτής της κατάστασης. Είναι ένα πρώτο βήμα για να γίνουμε καλύτεροι.
Αρχικά με το «Διαζύγιο» είχα την ευκαιρία να ξανασυνεργαστώ με τους σκηνοθέτες Ρόνιτ και Σλόμι Ελκαμπέτζ για δεύτερη φορά. Θαυμάζω τη δουλειά, τις ιδέες και τον χαρακτήρα τους. Η συγκεκριμένη επιλογή τους με βοήθησε να συγκεντρωθώ περισσότερο στην ερμηνεία μου και να εμβαθύνω στο ρόλο.
Στο τέλος η Βίβιαν ανταλλάζει την ελευθερία της παίρνοντας μία αμφιλεγόμενη απόφαση. Συμβολίζει τη νίκη του πνεύματος πάνω στο σώμα;
Δεν θα μπορούσα να το θέσω καλύτερα. Είναι αυτό ακριβώς.
Η ταινία «Το Διαζύγιο: Η Δίκη της Βίβιαν Αμσαλέμ» κυκλοφορεί στις 19 Φεβρουαρίου στους κινηματογράφους από τη Feelgood Entertainment.
Το τρέιλερ της ταινίας
