Photos: Σωτήρης Δανέζης
«Οogruk» σημαίνει πετρέλαιο, στη γλώσσα των Εσκιμώων. Ο «μαύρος χρυσός», ανακαλύφθηκε στην Αλάσκα πριν από 50 χρόνια κι άλλαξε μια για πάντα τις ζωές των ιθαγενών κατοίκων της περιοχής, Εσκιμώων και Ινδιάνων Γκουιτσίν. Μέσα σε λίγα χρόνια, η πετρελαϊκή βιομηχανία μετέτρεψε τη βόρεια ακτή της πολιτείας των ΗΠΑ σε ένα απέραντο δίκτυο εγκαταστάσεων εξόρυξης και πετρελαιαγωγών. Σήμερα, με την υποστήριξη της οικογένειας Μπους, επιχειρείται η «εισβολή» στο Αρκτικό Καταφύγιο Αγριας Ζωής, την τελευταία παρθένα περιοχή της βορείου Αμερικής που προστατεύεται δια νόμου από το αμερικανικό κράτος λόγω της τεράστιας οικολογικής σημασίας της.
Στις βόρειες ακτές της Αλάσκας ζουν 7.500 άνθρωποι. Το 70% είναι ιθαγενείς Εσκιμώοι από τις φυλές Ινούπιατ και Ινουίτ. Τη δεκαετία του 70, δέχθηκαν να εκχωρήσουν το δικαίωμα εκμετάλλευσης της γης τους στις πετρελαϊκές εταιρείες, θεσπίζοντας παράλληλα ένα είδος τοπικής διακυβέρνησης και κοινοπραξίες με σκοπό να λαμβάνουν μερίσματα από τα πετρελαϊκά κέρδη. Σύντομα απέκτησαν σύγχρονους οικισμούς με σχολεία, δρόμους, κλινικές, τηλεόραση και Ιντερνετ. Το πετρέλαιο έφερε την ανάπτυξη. αλλά δίχασε τις τοπικές κοινότητες. Πολλοί Εσκιμώοι υποστηρίζουν ότι η ύπαρξη εγκαταστάσεων εξόρυξης κι ενός πετρελαιαγωγού που διασχίζει την Αλάσκα επηρεάζει το περιβάλλον και απειλεί την επιβίωσή τους, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το κυνήγι της φάλαινας, των άγριων πουλιών και των καριμπού, των ταράνδων της Βορείου Αμερικής.
Οι Ινδιάνοι Γκουιτσίν που κατοικούν στα βορειοανατολικά του Αρκτικού Καταφυγίου στο Αρκτικό χωριό, αρνήθηκαν από την αρχή να συνεργαστούν με τις πετρελαϊκές εταιρείες και την κυβέρνηση. Τα χωριά τους βρίσκονται στο μεταναστευτικό μονοπάτι των καριμπού από τον Καναδά ως την Αλάσκα. Τη δεκαετία του 80, στις ακτές του Αρκτικού Καταφυγίου, εκεί που τα καριμπού γεννούν τα μικρά τους, εντοπίστηκαν κοιτάσματα πετρελαίου. Εκτοτε οι πετρελαϊκοί κολοσσοί προσπαθούν με κάθε τρόπο να ξεπεράσουν τα νομικά εμπόδια και να αρχίσουν εξόρυξη στην προστατευόμενη περιοχή. Περιβαλλοντικές οργανώσεις και Ινδιάνοι Γκουιτσίν αντιστέκονται.
Την εισβολή των πετρελαϊκών εταιρειών στην Αλάσκα, τις επιπτώσεις του «μαύρου χρυσού» στη ζωή των ιθαγενών κατοίκων της περιοχής, την απειλή για το Καταφύγιο Αγριας Ζωής και το εύθραυστο οικοσύστημα καταγράψαμε στο ντοκιμαντέρ Oogruk σημαίνει πετρέλαιο που έκανε πρεμιέρα στη μεγάλη οθόνη στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας Conn-X, τον περασμένο Σεπτέμβρη. Την Τρίτη 30 Οκτωβρίου στις 23:50 η ταινία προβάλλεται στο Mega. Αυτές είναι μερικές εικόνες από τη ζωή των ανθρώπων στον Αρκτικό Κύκλο…
Πώς γυρίστηκε
Τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ της Εμπόλεμης Ζώνης του Mega κράτησαν 15 ημέρες και πραγματοποιήθηκαν σε πέντε διαφορετικές περιοχές της αχανούς αμερικανικής πολιτείας. Οι μετακινήσεις έγιναν με μικρά μονοκινητήρια αεροσκάφη και βάρκες καθώς στις βόρειες ακτές της Αλάσκας δεν υπάρχουν δρόμοι. Η έρευνα ξεκίνησε 18 μήνες πριν από την πραγματοποίηση της αποστολής. Η διάρκεια της προετοιμασίας του σεναρίου και του μοντάζ ξεπέρασε τους δύο μήνες. Στο ντοκιμαντέρ δεν υπάρχει αφήγηση. Οι πετρελαϊκές εταιρείες αρνήθηκαν οποιαδήποτε συμμετοχή στην παραγωγή, μόλις έμαθαν ότι θα πραγματοποιηθούν γυρίσματα στο Αρκτικό Καταφύγιο Αγριας Ζωής (ANWR – Arctic National Wildlife Refuge).
