Κάννες: Στην τελική ευθεία

Αντίστροφη μέτρηση για την έναρξη του 62ου Φεστιβάλ των Καννών και το ερώτημα “ποιοι θα είναι εκεί;” που απασχολεί κάθε ανοιξιάτικη περίοδο κινηματογραφόφιλους και επαγγελματίες θα πρέπει να ξαναδιατυπωθεί αλλιώς, αν κρίνουμε από τη λίστα του επίσημου προγράμματος που ετοίμασαν ο καλλιτεχνικός διευθυντής Τιερί Φρεμό και η ομάδα του: Ποιοι θα ξαναείναι στις Κάννες;

Βλέπετε, φέτος οι θαμώνες περισσεύουν. Στη λίστα του διαγωνιστικού, φιγουράρουν τέσσερις ήδη τιμημένοι με Χρυσό Φοίνικα σκηνοθέτες.
Ο Κουέντιν Ταραντίνο («Pulp Fiction») με την παιχνιδιάρικα τιτλοφορούμενη πολεμική του περιπέτεια «Inglourious basterds», με πρωταγωνιστές τους Μπραντ Πιτ και Νταϊάν Κρούγκερ, στη δεύτερη συνεργασία τους μετά την «Τροία».
Ο Λαρς Φον Τρίερ («Χορεύοντας στο σκοτάδι») με το νέο του υπαρξιακό θρίλερ «Αντίχριστος», με τους Γουίλεμ Νταφόε και Σαρλότ Γκενσμπούρ.
Ο Κεν Λόουτς («Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι») με το κοινωνικό – αθλητικό δράμα «Ψάχνοντας τον Ερίκ» – όπου Ερίκ ο Γάλλος άσος της μπάλας Καντονά.
Και η Αυστραλή Τζέιν Κάμπιον («Μαθήματα πιάνου») με το δράμα εποχής «Λαμπερό αστέρι», γύρω από τον τραγικό βίο του Βρετανού ποιητή Τζον Κιτς.

Πολλοί, όμως, στην ίδια λίστα, είναι και οι τακτικοί των Καννών που έχουν κατά καιρούς διαγωνιστεί για τον Φοίνικα και καταλήξει σε κάποιο από τα άλλα μεγάλα βραβεία: ο Πέδρο Αλμοδόβαρ, φέτος με το νέο του μελόδραμα «Χαμένες αγκαλιές» και την «παλιά» του πρωταγωνίστρια Πενέλοπε Κρουζ, ο Κορεάτης Παρκ Τσαν – Γουκ με το θρίλερ «Δίψα», ο Αυστριακός Μίκαελ Χάνεκε με το δράμα εποχής «Η λευκή κορδέλα», ο Αλέν Ρενέ με την ιδιόρρυθμη κομεντί «Τρελά βότανα» και ο Παλαιστίνιος Ελία Σουλεϊμάν («Θεϊκή παρέμβαση») με το νέο του πολιτικό φιλμ «Ο χρόνος που απομένει».

Για την ακρίβεια, δεν υπάρχει ούτε ένας πρωτοεμφανιζόμενος στους 20 σκηνοθέτες που διεκδικούν φέτος μια θέση στις διακρίσεις για τις οποίες θα ετυμηγορήσει οκταμελής κριτική επιτροπή με πρόεδρο την Ιζαμπέλ Ιπέρ.
Η νεότερη, μάλιστα, ανάμεσά τους είναι η… 48χρονη Βρετανή Αντρέα Αρνολντ που επιστρέφει στην Κρουαζέτ με το νεανικό δράμα «Ενυδρείο», τρία χρόνια μετά το βραβευμένο «Red road».

Κύριο χαρακτηριστικό του φετινού επίσημου προγράμματος είναι ο θεαματικός περιορισμός των αμερικανικών συμμετοχών σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
Συμπεριλαμβανομένου του νέου ψηφιακού καρτούν της Pixar «Up», που εγκαινιάζει το 62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Κανών, εκτός συναγωνισμού, την Τετάρτη, από τις 54 συνολικά ταινίες των επίσημων επιλογών μονάχα 6 είναι αμερικανικές.

Στο δε διαγωνιστικό οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύονται από δύο όλες κι όλες – το «Inglourious basterds» και το μουσικό δράμα του (Ταϊβανού) Ανγκ Λι «Taking Woodstock», με τον Εμίλ Χερς.


Μία από τα ίδια

Αντίθετα, ιδιαίτερα αυξημένη είναι η παρουσία του γαλλικού και του ασιατικού σινεμά. Εκτός από τον βετεράνο Ρενέ για τον Φοίνικα διαγωνίζονται ακόμα ο Γκασπάρ Νοέ («Εμπα στο κενό») ο Ξαβιέ Ζιανολί («Στην αρχή») και ο Ζακ Οντιάρ («Ενας προφήτης»), ενώ γαλλική είναι και η ταινία που θα κλείσει την κινηματογραφική γιορτή την Κυριακή 24 Μαΐου, το ερωτικο-βιογραφικό δράμα «Κοκό Σανέλ και Ιγκόρ Στραβίνσκι» του Γιαν Κουνέν, με τους Μαντς Μίκελσεν και Αννα Μουγκλαλίς στους αντίστοιχους ρόλους.

Κι αυτά, χωρίς να συνυπολογίσουμε καμιά δεκαριά ακόμα φιλμ στο επίσημο όπου οι Γάλλοι συμμετέχουν ως συμπαραγωγοί. Οσο για τους Ασιάτες, εκτός από τον Τσαν – Γουκ, στέλνουν επίσης τους Κινέζους Τζόνι Το με την περιπέτεια «Εκδίκηση» και Λου Γε με το κοινωνικό δράμα «Ανοιξιάτικος πυρετός», τον Φιλιππινέζο Μπριλάντε Μεντόζα με το «Kinatay» και τον Ταϊβανό Τσέι Μινγκ – Λιανγκ με το πολυεθνικής συμπαραγωγής «Πρόσωπο».

Εν ολίγοις, όπως θα διαπίστωνε κι ένας τακτικός επισκέπτης του Φεστιβάλ των Φεστιβάλ, μια από τα ίδια. Κι ας υποσχόταν πέρυσι ο Φρεμό ανανέωση και διεύρυνση του προγράμματος, με έμφαση σε λιγότερο γνωστά ονόματα.

Ωστόσο, για τον Ελληνα επισκέπτη τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Θα δει μεν τους «ίδιους», όπως όλοι οι άλλοι, θα βρει όμως και ενδιαφέρον ελληνικό στις Κάννες, για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια, από τη συμμετοχή του Γιάννη Οικονομίδη στο τμήμα «Εβδομάδα Κριτικής» με την «Ψυχή στο στόμα».

Φέτος, είναι η σειρά του Γιώργου Λάνθιμου, που έχει επιλεγεί για την ενότητα «Ενα κάποιο βλέμμα» με το ιδιόρρυθμο οικογενειακό δράμα «Κυνόδοντας», γύρω από τις δοκιμασίες τριών αδελφών που κρατούνται ταμπουρωμένοι στο σπίτι τους από τους γονείς τους από τότε που γεννήθηκαν. Πρόκειται για τη δεύτερη σόλο σκηνοθετική δουλειά του Λάνθιμου για το σινεμά μετά την «Κινέττα» (συμμετοχή στο Φεστιβάλ του Τορόντο), με πρωταγωνιστές τους Χρήστο Στέργιογλου, Μισέλ Βάλεϊ, Αγγελική Παπούλια και Χρήστο Πασσαλή. Πρόκειται, επίσης, για την πρώτη ελληνική ταινία που συμμετέχει στο επίσημο πρόγραμμα των Καννών (το «Ενα κάποιο βλέμμα» είναι μέρος του επίσημου) από το 1998, τη χρονιά που ο Θόδωρος Αγγελόπουλος απέσπασε τον Φοίνικα με το «Μια αιωνιότητα και μια μέρα».

Φυσικά, Φεστιβάλ Καννών δεν είναι μονάχα το επίσημο πρόγραμμα. Καινούργια ταλέντα προτείνει το πιστό στον προσανατολισμό του εδώ και 47 χρόνια παράλληλο τμήμα «Εβδομάδα Κριτικής», ενώ μια εναλλακτική βόλτα στην παγκόσμια κινηματογραφία μπορεί να κάνει κανείς και με το «Δεκαπενθήμερο Σκηνοθετών» που φιλοξενεί φέτος πάνω από 30 ταινίες, με πιο γνωστό το μεταναστευτικό δράμα του Φράνσις Φορντ Κόπολα «Tetro» (το οποίο κατέληξε εδώ ύστερα από άρνηση του σκηνοθέτη να το παρουσιάσει εκτός συναγωνισμού στο επίσημο).

Ο Κόπολα θα είναι στις Κάννες, παρέα με όλους τους σκηνοθέτες που προαναφέραμε, όπως θα είναι και ο Μάρτιν Σκορσέζε, επίτιμος πρόεδρος φέτος του αναδρομικού τμήματος «Cannes Classics», που έχει να παρουσιάσει, ανάμεσα σε άλλες, κλασικές ταινίες όπως τα «Κόκκινα παπούτσια» των Μάικλ Πάουελ και Εμεριχ Πρέσμπεργκερ, την «Περιπέτεια» του Αντονιόνι ή τα «Μάτια χωρίς πρόσωπο» του Ζορζ Φρανζί σε πλήρως ανακαινισμένες κόπιες, καθώς κι ένα μίνι αφιέρωμα στον δημιουργό Τζόζεφ Λόουζι με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του.

Αν κρίνουμε από τις λίστες των φιλμικών συμμετοχών, είναι βέβαιο ότι οι σκηνοθέτες – σταρ θα είναι πολύ περισσότεροι φέτος από τους πρωτοκλασάτους ηθοποιούς. Ο Μπραντ Πιτ και η Πενέλοπε Κρουζ είναι τα μόνα υπερ – γκλαμουράτα ονόματα που συναντά κανείς στην περιήγησή του στο πρόγραμμα, αν και, για παρηγοριά, υπάρχουν πάντα οι εκτός του πλαισίου του φεστιβάλ εκδηλώσεις, όπως το ετήσιο γκαλά για τη μάχη κατά του AIDS (AMFAR), που θα παρουσιάσει η μόνιμη οικοδέσποινα Σάρον Στόουν, αυτήν τη φορά παρέα με τον πρώην Αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον.

ΡΟΜΠΥ ΕΚΣΙΕΛ