Ένα λυπηρό όσο και μοιραίο ξεκαθάρισμα στις παλιές σειρές του κινηματογράφου που έκανε τη διαφορά, συνεχίζεται με την απώλεια του Ζαν -Κλοντ Καριέρ. Έφυγε στο διαμερίσμά του στο Παρίσι, ήσυχα, από φυσικά αίτια. Δούλεψε ακατάπαυστα από τις αρχές του '60, έχει 150 συνεργασίες στο οπλοστάσιό του, περισσότερες μείζονες ίσως από κάθε άλλο σεναριογράφο της ιστορίας, θα καταλάβετε στη συνέχεια. Δυο ταινίες ακόμα, αναφέρει το imdb, είναι ήδη στο post production…
Ο Καριέρ σπούδασε Φιλολογία και Ιστορία και πριν κλείσει τα 30 του έκανε παρέα με τον Ζακ Τατί. Κι εκείνος του εμπιστευόταν την λογοτεχνική διασκευή των ταινιών του. Έτσι ήρθε και η πρώτη επαφή με τον κινηματογράφο και η πρώτη άμεση καλλιτεχνική σχέση με τον Πιερ Ετέξ, βοηθό του Τατί. Έκαν μαζί μικρού μήκους και η «Ευτυχισμένη Επέτειος» του 1962 κέρδισε το Όσκαρ. Η συνεργασία τους επεκτάθηκε και στο αξιολάτρευτο μεγάλου μήκους σινεμά του Ετέξ.
Αν προσπαθήσει κανείς να αναφέρει τις επώνυμες συνεργασίες του Καριέρ, προκαλείται ίλιγγος. Τατί, Ετέξ, Μαλ, Γκοντάρ, Φερέρι, Σλέντορφ, Βάιντα, Όσιμα, Φόρμαν, Κάουφμαν, Μπαμπένκο, Ραπενό, Γκαρέλ (πατήρ και υιός). Πολλοί ακόμα, απίστευτη, αρραγής αλυσίδα συνεργασιών.
«Δουλεύεις προσπαθώντας να κάνεις μια καλή δουλειά, σκεφτόμενος το κοινό που αφορά και αν θα του αρέσει. Στην διάρκεια της καριέρας μου συνάντησα καλούς, ευσυνείδητους ανθρώπους που μιλούσαν σε ένα κοινό που επηρέαζαν με κάποιο τρόπο την σκέψη τους. Σήμερα είναι αλλιώς, η επιτυχία είναι κυρίαρχο μέλημα. Γενικά αν δουλεύεις για τον ανδριάντα σου, θα καταλήξεις να τον γκρεμίσεις», έλεγε.
Ένας από αυτούς τους σκηνοθέτες που επηρέαζαν ήταν ο Λουίς Μπουνιουέλ. Οι δυο τους είχαν την πιο επίζηλη και την πιο σπουδαία ίσως συνεργασία σηνοθέτη/σεναριογράφου. στην ιστορία του σινεμά. Λογαριάστε ότι έκαναν μαζί «Το Ημερολόγιο μιας Καμαριέρας», την «Ωραία της Ημέρας», τον «Γαλαξία», την «Κρυφή Γοητεία της Μπουρζουαζίας», το «Φάντασμα της Ελευθερίας», το «Σκοτεινό Αντικείμενο του Πόθου» – για το Αντικείμενο και την Μπουρζουαζία ήρθαν και οι οσκαρικές υποψηφιότητες. Κινηματογραφικός ίλιγγος.
Επανέφερε τον Γκοντάρ στην «εμπορική» πραγματικότητα με τα «Ο Σώζων Εαυτόν Σωθήτω» και το «Πάθος». Συνέγραψε έργα που σημάδεψαν γενιές: Την «Πισίνα» και το «Μπορσαλίνο »του Ντερέ, το «Ταμπούρλο» του Σλέντορφ (που πήρε το Όσκαρ Καλύτερης Ξένης Ταινίας), τον «Νταντόν» του Βάιντα, τον «Συρανό ντε Μπερζεράκ» με τον Ντεπαρτιέ και τον «Ουσάρο στην Στέγη», και τα δύο του Ραπενό, τον «Μιλού του Μάη», εκείνο το εκπληκτικό «Sommersby» με τον Γκιρ και την Φόστερ του Τζον Άμιελ, το «Birth» του Γκλέιζερ με την Νικόλ Κίντμαν, που ρωτήστε εδώ στο cinemagazine τι αγάπη γι' αυτό υπάρχει (ε Π.Γκ.;) ή ακόμα και την πρόσφατη «Πύλη της Αιωνιότητας» για τον Βαν Γκογκ του Σνάμπελ με τον Γουίλεμ Νταφό.
Είχε επίσης μια παροιμιώδη συνεργασία με τον Μίλος Φόρμαν – τον «έφερε» στη Δύση και έγραψε γι' αυτόν, μεταξύ άλλων πάντα, την «Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι», έναν σταθμό για πολλούς (και μία ακόμα υποψηφιότητα Σεναρίου) και τον «Βαλμόν» που για κάποιους άλλους στέκει αντάξια κοντά στις «Επικίνδυνες Σχέσεις» του Φρίαρς. Υπήρξε και παραμένει γίγαντας της τέχνης του ο Καριέρ. Ένα δεύτερο, τιμητικό αυτή τη φορά, Όσκαρ ήρθε το 2015.
Το σενάριο ήταν για αυτόν μια διαρκής διαδικασία, ένα έργο που συνεχιζόταν και κατά των διάρκεια των γυρισμάτων. «Ο σεναριογράφος πρέπει να ξέρει τα πάντα, την τεχνική, το φως, τη φωτογραφία του, το μοντάζ. Και, βέβαια, πρέπει να έχει ιδέες». Και είχε πολλές, ανεξάντλητες, ο εκλιπών. Μια μεγάλη απώλεια. Επισκεπτόμενοι το σινεμά που έγραψε και συνέγραψε μπορεί να την συναισθανθεί κανείς.
Ελαφρύ το χώμα.
