19.00 Η Τρίτη Γενιά (Die Dritte Generation, 1979)
Παίζουν: Χάνα Σιγκούλα, Μάργκιτ Κάρστενσεν, Φόλκερ Σπένγκλερ, Έντι Κόνσταντιν, Χάρι Μπέαρ, Ούντο Κίερ
Ο κόσμος ως βούληση και ως παράσταση. Ο τίτλος της επιδραστικής πραγματείας του Σοπενχάουερ γίνεται παρασύνθημα και καραμέλα στα χείλη μιας ομάδας μεσοαστών «αγωνιστών» που αποφασίζουν να ξεκινήσουν τον ένοπλη ταξική πάλη χωρίς να υπολογίζουν μια βασική λεπτομέρεια: Η δράση τους σιγοντάρεται από έναν αδίστακτο εφοπλιστή και τον αρχηγό της αστυνομίας, που επιθυμούν να μηδενίσουν το κοντέρ της κοινωνικής ανοχής για να περάσουν ακόμα πιο αυστηρά μέτρα καταστολής και να αυξήσουν τις πωλήσεις των συστημάτων ασφαλείας.
Λίγα χρόνια μετά τη σύλληψη και τον θάνατο της ομάδας των Μπάαντερ-Μάινχοφ και το πέρασμα της RAF στην Ιστορία, ο Φασμπίντερ επιλέγει να μιλήσει για το σοβαρό θέμα της τρομοκρατίας μέσα από τη φόρμα της μαύρης κωμωδίας, για να τονίσει τις γελοίες αντιφάσεις και τα κρυφά κίνητρα διάφορων κοσμικών επαναστάσεων που γίνονται εργαλεία του καπιταλισμού, ειδικά όταν αυτές γίνονται media events (σπάνια οι χαρακτήρες εμφανίζονται στο κάδρο χωρίς μια οθόνη τηλεόρασης να τρεμοπαίζει στο φόντο ή ένα ραδιόφωνο να ακούγεται υπόκωφα στο βάθος).
Παρά το γέλιο που σκορπίζουν τα ξέφρενα γκαγκ, oi γκροτέσκες φιγούρες των τρομοκρατών γεννούν γνήσια ανησυχία. Στις πρώτες προβολές της ταινίας στη Γερμανία ξέσπασαν διάφορα ανησυχαστικά επεισόδια – από τον βίαιο ξυλοδαρμό ενός μηχανικού προβολής στο Αμβούργο μέχρι την καταστροφή με οξύ μιας οθόνης στη Φρανκφούρτη. Τότε, για να αντιστρέψουμε το απόφθεγμα ενός άλλου φιλοσόφου, η Ιστορία επαναλαμβανόταν σαν φάρσα. Είναι στο σήμερα, όμως, που επαναλαμβάνεται σαν τραγωδία. Γκέλυ Μαδεμλή
Την ταινία προλογίζει ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Κώστας Καλφόπουλος
21.00 Η Χρονιά με τα 13 Φεγγάρια (In Einem Jahr mit 13 Monden, 1978)
Παίζουν: Φόλκερ Σπένγκλερ, Ίνγκριντ Κάβεν, Γκότφριντ Τζον, Εύα Μάτες
Αν κανείς έπρεπε να διαλέξει μία μόνο ταινία από την πλούσια φιλμογραφία του Φασμπίντερ, εκείνη που να μπορούσε να σφαλίζει μέσα της όλη την κοσμοθεωρία, τις πολυεπίπεδες αλληγορίες των ιστοριών του, το θεματικό του θάρρος και τις σκηνοθετικές του ακροβασίες, τότε σίγουρα θα έπρεπε να σταθεί στη «Χρονιά με τα 13 Φεγγάρια». Προϊόν προσωπικής κάθαρσης και εξορκισμού ιδιωτικών δαιμονίων για το ίδιο τον σκηνοθέτη, άρα και μια άκρως ιδιαίτερη και κοντινή στον ίδιο φιλμική κατάθεση, η ταινία γυρίστηκε λίγο καιρό αφότου ο Άρμιν Μάιερ, πρώην σύντροφος και ηθοποιός του, αυτοκτονήσει μετά τον χωρισμό τους.
Ορμώμενος από αυτό το άκρως συνταρακτικό γεγονός, ο Φασμπίντερ ακολουθεί την εφιαλτική πορεία προς το τέλος της Ελβίρα, μιας τρανσέξουαλ γυναίκας με δραματικό παρελθόν, ιχνηλατώντας έναν κόσμο ανείπωτης ψυχρότητας και βέβαιου πόνου, οι πιο εύθραυστες υπάρξεις του οποίου είναι καταδικασμένες να περάσουν νωρίς στη λήθη.
Όπως τόσοι και τόσοι ήρωες του Γερμανού δημιουργού, που υποφέρουν επειδή αδυνατούν να συνδεθούν με το περιβάλλον και τους ανθρώπους γύρω τους, να νιώσουν κατανόηση και ουσιαστική επαφή και γίνονται υποχείρια σκληρότητας και εκμετάλλευσης, έτσι και η Ελβίρα είναι ένα γνήσιο θύμα της αγάπης, μια ηρωίδα πλανεμένη από μια παρόρμηση πάθους και μιας ανάγκης για αφοσίωση που δεν βρίσκει παρηγοριά.
Με φόντο μια παγερή και άκαρδη Φρανκφούρτη, που μοιάζει να κατοικείται από ανθρώπους οι οποίοι έχουν προ πολλού υπερβεί κάθε όριο παραίτησης, αλλοτρίωσης ή απελπισίας, η μοναχική ηρωίδα στα «13 Φεγγάρια» περιφέρεται σαν μεσσιανική φιγούρα, προσελκύοντας για λίγο γύρω της ένα σωρό «φτωχούληδες του Θεού» και απόβλητους (πόρνες, τρελούς, αυτόχειρες, αλήτες) προτού η σχεδόν συμβολική της θυσία χρησιμεύσει για να διδάξει λίγη κατανόηση σε όσους απομείνουν πίσω.
Με μια από τις πιο θορυβώδεις ηχητικές μπάντες που έχει συνοδέψει ποτέ ταινία (άλλος ένας τρόπος του Φασμπίντερ για να υπονοήσει τη σταδιακή και εξαναγκασμένη απόσχιση της Ελβίρα από την πραγματιότητά της), ένα απροσδόκητο σάουντρακ που απαρτίζεται από τους Roxy Music και τον Γκούσταβ Μάλερ, τους Suicide και την Κόνι Φράνσις, την εκπληκτική πρωταγωνιστική ερμηνεία του Φόλκερ Σπένγκλερ, μια θαρραλέα επιμειξία των πιο ετερόκλητων πραγμάτων (από καθαρόαιμη τραγωδία μέχρι κωμωδία του παραλόγου) και μια σειρά από πραγματικά συγκλονιστικές σεκάνς (ανάμεσά τους και η σκηνή του σφαγείου, πιθανόν το πιο διαβόητο στιγμιότυπο ταινίας του σκηνοθέτη), η «Χρονιά με τα 13 Φεγγάρια» αποτελεί ένα τραχύ, μα και γεμάτο ανθρωπιά αριστούργημα πάνω στην κοσμική τάξη πραγμάτων: καθένας πεθαίνει μόνος του και συχνά βασανιστικά, υποκύπτοντας στις συνέπειες που επιφέρουν οι πράξεις των άλλων. Όπως αρκετοί άλλοι, έτσι και η Ελβίρα μοιάζει με ανθρώπινο πλανήτη που χάνει την τροχιά του στην καρδιά ενός αδυσώπητου ηλιακού συστήματος. Λουκάς Κατσίκας
Την ταινία προλογίζουν η συγγραφέας και ηθοποιός Μπέτυ Βακαλίδου και ο διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας- ΝΥΧΤΕΣ ΠΡΕΜΙΕΡΑΣ, Λουκάς Κατσίκας.
Κατεβάστε το ωρολόγιο πρόγραμμα εδώ
Διαβάστε ακόμη:
Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ και ξερό ψωμί! Αναλυτικό πρόγραμμα του αφιερώματος
Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ και ξερό ψωμί! Οι καλεσμένοι του αφιερώματος
