Ο Ντε Πάλμα πέρασε όλη την δεκαετία του ’70 φέρνοντας τους περισσότερους κριτικούς σε αμηχανία σχετικά με το αν αποτελεί κάτι παραπάνω από ένα βιρτουόζο της κάμερας με σαφείς εμμονές στον Χίτσκοκ, την ψυχοσεξουαλική παθολογία και τη λατρεία για τελετουργικές αναπαραστάσεις φόνων με θύματα, συνήθως, θελκτικά θηλυκά.
Eπειτα, στα 1980, κυκλοφόρησε το «Προετοιμασία Για Εγκλημα», κερδίζοντας στον δημιουργό του την πιο καχύποπτη και αρνητική αντιμετώπιση της μέχρι τότε καριέρας του (μαζί με ένα παρ’ ολίγο «Αυστηρώς Ακατάλληλο» στόλισμα από την λογοκρισία). Το περίτεχνο και πέρα για πέρα απολαυστικό θρίλερ του κατάφερε σε μια νύχτα να μετατρέψει τον Ντε Πάλμα σε έναν από τους πιο αμφιλεγόμενους δημιουργούς του καιρού του, φορτώνοντάς τον με τους χαρακτηρισμούς του επιδειξιομανή, του μισογύνη, του ευτελούς και βέβαια ενός φτηνιάρη μιμητή του Χίτσκοκ.
Μια ηδονική επίδειξη κλιμακούμενης αγωνίας και πανούργας χειραγώγησης και αποπροσανατολισμού του κοινού
Από τη μεριά του ο σκηνοθέτης δεν έκανε απολύτως τίποτα προκειμένου να διασκευάσει αυτές τις εντυπώσεις. Η ταινία του είναι ένα διαρκές γαργαλητό του θεατή κάτω από τη μέση, διανύοντας τροχιές γύρω από τις έννοιες της ερωτικής φαντασίωσης, της ακόρεστης λαγνείας, του παράξενα ερεθιστικού συσχετισμού ανάμεσα στο σεξ και τον θάνατο και της σωματικότητας, με τη θέα του γυναικείου κορμιού να προσφέρεται χορταστική σε παραπάνω του ενός στιγμιότυπα. Ισως δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι το «Προετοιμασία για Εγκλημα» αποτελεί μια από τις πιο σεξουαλικά φορτισμένες δημιουργίες του αμερικανικού σινεμά, ρουφώντας συνεχώς πονηρές ιδέες και kinky σκέψεις από την αστείρευτη δεξαμενή της ανθρώπινης λίμπιντο.
Η δεξιοτεχνία του Ντε Πάλμα, από την άλλη, δεν γνωρίζει όρια, απαριθμώντας τη μια αξιομνημόνευτη σκηνή μετά την άλλη προς τέρψιν όχι μόνο του κοινού, αλλά και του ίδιου του σκηνοθέτη: το αισθησιακό ντους της Αντζι Ντίκινσον που ξεκινά το φιλμ, η σιωπηλή δεκάλεπτη σεκάνς της αποπλάνησης στο μουσείο, η επίθεση με ξυράφι μέσα στο ασανσέρ, το κυνηγητό στο νυχτερινό τρένο, ο φόνος στο ψυχιατρείο κάτω από τα εκστασιασμένα βλέμματα των τροφίμων είναι μερικοί από τους λόγους για τους οποίους ο σκηνοθέτης δεν θεωρείται άδικα μεγάλος βιρτουόζος.
Οσο για τις συγκρίσεις με το Χίτσκοκ, ο Ντε Πάλμα φροντίζει να είναι ο πρώτος που τις επισημαίνει. Η ταινία του είναι μια παραλλαγή του «Ψυχώ» που περιλαμβάνει όχι μία αλλά δύο αλησμόνητες σκηνές μπάνιου, εξαφανίζει επίσης την ηρωίδα της από νωρίς, αφού προηγουμένως της έχει χαρίσει ένα άκρως αιματηρό φινάλε, και στο τέλος επικαλείται τις ίδιες απλοϊκές ψυχαναλυτικές εξηγήσεις του κλασικού φιλμ ως προς τα κίνητρα και τη φύση του δολοφόνου.
Πόσες ταινίες γνωρίζουμε στις οποίες ο σκηνοθέτης να εμπιστεύεται το ρόλο μιας χυμώδους και περπατημένης πόρνης στην ίδια τη σύζυγό του εν ζωή;
Ως άξιος διάδοχος στον Χίτσκοκ, έπειτα, ο σκηνοθέτης φροντίζει να επιδοθεί σε μια ηδονική επίδειξη κλιμακούμενης αγωνίας και πανούργας χειραγώγησης και αποπροσανατολισμού του κοινού, βγάζοντας διαρκώς αιφνίδιους άσσους από το μανίκι του, τραβώντας ανά τακτά διαστήματα το χαλάκι κάτω από τα πόδια των θεατών, παρ' όλα αυτά φροντίζοντας να μην τους ξεγελά στιγμή.
Τέλος, επειδή ο Ντε Πάλμα έχει σαφή αίσθηση του χιούμορ και φροντίζει ώστε η ευφορία του πίσω από την κάμερα να είναι μεταδοτική, το φιλμ του γνωρίζει πολύ καλά πότε αγγίζει τα όρια του εξωφρενικού και πότε κλείνει το μάτι με παιχνιδιάρικη ειρωνεία. Πόσες ταινίες γνωρίζουμε, άλλωστε, στις οποίες ο σκηνοθέτης να εμπιστεύεται το ρόλο μιας θαρραλέας, χυμώδους και περπατημένης πόρνης στην ίδια τη σύζυγό του εν ζωή; Μάλλον όχι πολλές.
Για όλους αυτούς τους λόγους, το «Προετοιμασία για Εγκλημα» παραμένει 40 ολόκληρα χρόνια το τέλειο αντίδοτο στη σοβαροφάνεια, το στόμφο και τη σεμνοτυφία που έμελλε πολύ σύντομα να πλήξει την αμερικανική κινηματογραφική βιομηχανία, θυμίζοντας ταυτόχρονα ότι αποτελεί προϊόν του ξεφτισμένου ηδονισμού των seventies και πως η τολμηρή ερωτική του ατζέντα είναι προϊόν μιας εποχής που ακόμη δεν είχε να αντιμετωπίσει τους τρόμους και τις απειλές του AIDS. Στις αισθησιακά φωτογραφημένες εικόνες του, ο Χίτσκοκ θα συναντά πάντα το κοινό των κακόφημων grind house αιθουσών του ’70 και ο Ντε Πάλμα θα μαζεύει τα σκουπίδια των exploitation ταινιών για να τα μετατρέψει σε τέχνη.
DRESSED TO KILL
ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ, 1980
Σενάριο και σκηνοθεσία: Μπράιαν Ντε Πάλμα Φωτογραφία: Ραλφ Ντ. Μπόντε Μουσική: Πίνο Ντονάτζιο Πρωταγωνιστούν: Άντζι Ντίκινσον, Νάνσι Άλεν, Μάικλ Κέιν, Κιθ Γκόρντον, Ντένις Φρανζ Διάρκεια: 104’
