&00
Για να κατανοήσεις ένα θαύμα πρέπει πρώτα να πιστέψεις. . . Ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης περπατά με σίγουρα βήματα στην επιφάνεια της θάλασσας της ελληνικής πραγματικότητας και ανακαλύπτει τη χαμένη σημασία της πίστης, σίγουρος ότι ο δικός του Δεκαπενταύγουστος, που επιλέχτηκε να εκπροσωπήσει τη χώρα μας στο επερχόμενο Φεστιβάλ, δε θα μπορούσε ποτέ να αποτελεί μέγιστη εθνική εορτή για τον ελληνικό κινηματογράφο, αν ο ίδιος είχε παραδοθεί στην ευκολία του τίτλου “ο καλύτερος Ελληνας σκηνοθέτης των τελευταίων χρόνων”.
Το θέμα με τη μητρότητα πώς προέκυψε; Ήταν μία δική σου προσωπική ανάγκη;
Όλοι οι χαρακτήρες της ταινίας έχουν κάτι από τον εαυτό μου. Η Αμαλία Μουτούση είναι η γυναίκα που θέλει να έχει ένα παιδί και δεν μπορεί, ο Αιμίλιος Χειλάκης είναι η άλλη πλευρά του εαυτού μου που δε θέλει το παιδί γιατί δε θέλει τις ευθύνες, η Καστάνη είναι η μάνα που έχω γνωρίσει, όχι μέσα από τον ελληνικό κινηματογράφο, αλλά από την ίδια μου τη μάνα. Η προσωποποίηση της απόλυτης θυσίας. Ο Ακύλας Καραζήσης είναι ο πατέρας μου, που είναι λίγο αποστασιοποιημένος, αλλά κατά βάθος είναι η πέτρα πάνω στην οποία χτίζεται η οικογένεια. Η Θεοδώρα Τζίμου και ο Μιχάλης Ιατρόπουλος πάλι είναι δύο άνθρωποι πολύ όμοιοι με μένα. Ειδικά με το χαρακτήρα της Θεοδώρας ταυτίζομαι εντελώς, γιατί έχω εγκαταλείψει και εγώ σχέσεις με έναν τρόπο πολύ σκληρό και αργότερα το έχω μετανιώσει. Πως μπορείς να αποκόψεις κομμάτια της ζωής σου τόσο εύκολα;
Πιστεύεις στα θαύματα;
Πιστεύω στην αναγκαιότητα της ελπίδας. Αν δεν υπάρχει ελπίδα δεν μπορεί να υπάρχει συνέχεια. Ακόμα και στα πιο σκοτεινά έργα του Μπέκετ υπάρχει μία αχτίδα φωτός, από την οποία κρέμονται οι ήρωες για να μπορέσουν να επιβιώσουν.
Αυτή η ελπίδα μπορεί να είναι η θρησκεία;
Από 12 χρονών, μαζί με το αδελφάκι μου, αποφάσισα να είμαι άθεος. Από τότε ζω μέσα σε ένα ορθολογικό σύμπαν και αρνούμαι κάθε μεταφυσική αίσθηση του θείου. Αυτό που ήθελα να κάνω στην ταινία ήταν να βγάλω στην οθόνη όλο αυτό το φάσμα της θρησκείας, της μεταφυσικής και της πίστης με όσο το δυνατόν πιο πειστικό τρόπο. Δεν μπορώ να είμαι συγκαταβατικός απέναντι στην πίστη της Καστάνη. Μπορώ και πρέπει να καταλάβω πώς ενεργεί μία θρησκευόμενη γυναίκα που γραπώνεται από το τάμα, αυτό το ύστατο πράγμα που μπορεί να σώσει την κόρη της, αλλά χωρίς να πέσω σε επίπεδα Μάρθας Βούρτση. Αυτή η ταινία βρίσκεται στα όριο του θείου και του ορθολογισμού, ένας διχασμός που όλοι κουβαλάμε μέσα μας. Άλλωστε μία από τις αγαπημένες μου ταινίες πάνω στη θρησκεία είναι το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο του Παζολίνι. Εχεις έναν κομουνιστή και άθεο του κερατά, ο οποίος όμως κάνει την καλύτερη ταινία για τη θρησκεία και το Θεό. Δεν είναι συγκλονιστικό ότι το ίδιο το Βατικανό βράβευσε την ταινία του;
Είναι δηλαδή για σένα, όπως είχε υποστηρίξει και ο Παζολίνι για το Κατά Ματθαίον, μία απάντηση στην πίστη σου;
Υπάρχουν δύο γεγονότα που έγιναν αφορμή για αυτήν την ταινία. Πρώτο ήταν ο θάνατος ενός ξαδέλφου μου ο οποίος πέθανε τις μέρες του Δεκαπενταύγουστου σε αυτοκινητικό δυστύχημα πηγαίνοντας σε πανηγύρι, και ήταν μόλις 19 χρονών. Η κατάσταση που βλέπω στον ελληνικό δρόμο είναι κάτι σαν death wish. To άλλο ήταν ο θάνατος της εξαδέλφης μου, 30 χρόνων, από λευχαιμία την ημέρα του γάμου της. Τη θάψαμε με το νυφικό. Με ένα περίεργο τρόπο, αυτά τα γεγονότα έρχονται χρόνια μετά και μπαίνουν μέσα σου.
Εξ ου και το νυφικό που φοράει ο Γιάννης σε μία από τις πιο δυνατές σκηνές της ταινίας. Εχουν όλοι παραδεχτεί ότι δουλεύεις καλύτερα με ερασιτέχνες ηθοποιούς; Εχεις εξερευνήσει αυτή σου την ικανότητα;
Δεν μπορώ να δουλέψω με κανέναν ηθοποιό, επαγγελματία ή ερασιτέχνη, αν δεν υπάρχει αγάπη. Είπα στον Γιάννη ότι έχει τον μεγαλύτερο μονόλογο στην ταινία και τον ρώτησα αν θα τα καταφέρει. Γύρισε μετά από δύο μέρες και μου είπε “Είναι η αλήθεια”. Ήξερα ότι θα το κάνει αφού κατάφερε να μπει μέσα στην καρδιά του. Παλιότερα, στις μικρού μήκους ταινίες μου, έδινα μεγαλύτερη προσοχή στο εικαστικό μέρος και ουσιαστικά μισούσα τους ηθοποιούς. Στην Αγγλία όλοι ξέρουν ακόμη ότι ο Κωνσταντίνος μισεί τους ηθοποιούς. Τώρα ξαφνικά όχι μόνο δεν τους μισώ, αλλά τους αγαπώ και καταλαβαίνω ότι ως εργαλείο στα χέρια σου μπορούν να κάνουν τα πάντα, αρκεί να έχουν ένα ρόλο στον οποίο μπορούν να πιστέψουν.
Απόσπασμα από τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης στο στον Μανώλη Κρανάκη. Ολόκληρη η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 129 του περιοδικού ΣΙΝΕΜΑ
Διαβάστε επίσης: Δεκαπενταύγουστος:
Να το δω;
