Από τι Είμαστε Φτιαγμένοι

Ο Άρης, ένας νέος τετραπληγικός φοιτητής ψυχολογίας, ξεκινά την πτυχιακή του εργασία για τα στερεότυπα γύρω από τη σεξουαλικότητα των ατόμων με αναπηρία – μια έρευνα που εξελίσσεται σε πενταετές προσωπικό ταξίδι. Αναζητώντας απαντήσεις για την επιθυμία, την οικειότητα και τη σεξουαλικότητα, ο Άρης γνωρίζει ανθρώπους που αλλάζουν την οπτική του: από την Κατερίνα Βρανά μέχρι τον Δημήτρη Ζώρζο, τον πρώτο επαγγελματία σεξουαλικό βοηθό στην Ελλάδα, από νεαρά ζευγάρια στα πρώτα βήματα της σχέσης τους έως συντρόφους ζωής που βίωσαν την απώλεια των αγαπημένων τους.

Διαβάζοντας κανείς την παραπάνω σύνοψη, μπορεί να σχηματίσει την εντύπωση πως το ντοκιμαντέρ του Σιαμάκ Ετεμάντι («Pari») είναι ένα καταγγελτικό, πιθανότατα και καταθλιπτικό φιλμ. Η εντύπωση αυτή, εντούτοις, δε θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την πραγματικότητα, καθώς συνειδητή πρόθεση του δημιουργού είναι να φτιάξει μια ταινία ικανή να προσελκύσει ένα ευρύτερο κοινό, για το οποίο το θέμα της εν λόγω ταινίας παραμένει ανεξερεύνητο έδαφος και αντιμετωπίζεται με απαξίωση. Με άλλα λόγια, το «Από Τι Είμαστε Φτιαγμένοι» δεν επιθυμεί να κουνήσει το δάκτυλο, ούτε να αποσπάσει τον οίκτο του θεατή για τους ανθρώπους που απεικονίζει, αλλά να ρίξει φως στο θέμα του με τρόπο – γιατί όχι; - ψυχαγωγικό και σχετικά ανάλαφρο.

Φυσικά, το κοινωνικό σχόλιο υπάρχει στην ταινία και είναι ξεκάθαρο. Τα άτομα με ειδικές ανάγκες όχι μόνο δεν διαθέτουν επαρκή στήριξη από κάθε άποψη στη χώρα μας, αλλά αντιμετωπίζονται από τον μέσο άνθρωπο ως μια ξεχωριστή κατηγορία ανθρώπου που «δεν έχει χρόνο να ασχοληθεί με ζητήματα όπως ο έρωτας και το σεξ», όπως αναφέρει ο πρωταγωνιστής της ταινίας χαρακτηριστικά, σε κάποιο σημείο της ταινίας. Και είναι κερδισμένο στοίχημα για την ταινία το γεγονός ότι καταφέρνει να αναδείξει ακριβώς αυτές τις ανησυχίες των συγκεκριμένων ανθρώπων, δίχως να προσφύγει σε αχρείαστες γραφικότητες ή φτηνό μελόδραμα και χωρίς να προσπαθήσει να κακοκαρδίσει κανέναν.

Βεβαίως, μια ταινία σαν κι αυτή απευθύνεται σε κοινό το οποίο είτε ενδιαφέρεται εξαρχής για το θέμα, είτε είναι ανοικτό στη διερεύνηση θεμάτων που δεν το είχαν απασχολήσει πρωτύτερα, αλλά μπορούν πάντα να το κάνουν τώρα. Όσο κι αν το φιλμ του Ετεμάντι προσπαθεί να είναι θελκτικό για ένα ευρύτερο κοινό, η αλήθεια είναι πως μια τέτοια ταινία πάντα θα απαιτεί καλή θέληση από το θεατή της. Στο τέλος της ημέρας, έστω με τρόπο ανάλαφρο, οι ταινίες αυτές (πρέπει να) πυροδοτούν συζητήσεις και να γεννούν προβληματισμό, επομένως οι θεατές που προτιμούν τις κινηματογραφικές αποδράσεις τους εντελώς ελεύθερες ερωτημάτων πιθανώς θα προσπεράσουν.

Ακόμα κι έτσι, όμως, είναι σημαντικό να υπάρχουν (και) τέτοιες ταινίες. Είναι μεν πολιτικό σινεμά, ευαισθητοποιημένο κοινωνικά και ικανό να ευαισθητοποιήσει με τη σειρά του, που όμως δεν παριστάνει ότι «διδάσκει» κάτι στο θεατή του. Ο σκηνοθέτης μας δείχνει μια κοινότητα ανθρώπων των οποίων τους προβληματισμούς για ένα πολύ συγκεκριμένο θέμα μας καλεί να ακούσουμε και να αναλογιστούμε. Το γεγονός, ωστόσο, πως μια ταινία με αυτό το θέμα δεν προκαλεί ψυχοπλάκωμα και, αντίθετα, επιτρέπει στο θεατή να εγκαταλείψει την προβολή με ένα χαμόγελο, αρκεί ώστε το «Από Τι Είμαστε Φτιαγμένοι» να κατατάσσεται μεταξύ των πιο αξιόλογων ελληνικών ταινιών τεκμηρίωσης των τελευταίων ετών.