Άντριου Σάρις: Ο τελευταίος των Mοϊκανών

Σε μια εποχή όπου η έννοια και η χρησιμότητα της κινηματογραφικής κριτικής εν γένει φαίνεται να αμφισβητείται ή να αγνοείται κάθε μέρα όλο και περισσότερο, στις Ηνωμένες Πολιτείες η προχθεσινή είδηση ότι ένας παλαίμαχος κριτικός απομακρύνθηκε από τα εδώ και δυο δεκαετίες καθήκοντά του στην εφημερίδα New York Observer στάθηκε αρκετή για να προκαλέσει σάλο σε αναρίθμητες ιστοσελίδες και blogs ολόκληρης της χώρας.

Στην περίπτωση του Άντριου Σάρις, βέβαια, δεν μιλάμε για έναν οποιονδήποτε κριτικό αλλά για έναν από τους δυο- τρεις σημαντικότερους εκπροσώπους της αμερικανικής κριτικής για τον 20ο αιώνα και, κατ’ επέκτασιν, τον τελευταίο μεγάλο εναπομείναντα της χρυσής εποχής για το συγκεκριμένο είδος συγγραφής.

Ο Σάρις ξεκίνησε να δουλεύει στην εφημερίδα New York Observer το 1969, έχοντας προηγουμένως εργαστεί για τριάντα περίπου (εκπληκτικά σε έργο) χρόνια στην Village Voice, αν και σεβαστό μέρος της φήμης του προέρχεται από το γεγονός ότι υπήρξε ο άνθρωπος που δανείστηκε από τους γάλλους κριτικούς τη θεωρία του σινεμά του δημιουργού, προσαρμόζοντάς την στις ανάγκες του αγγλόφωνου αναγνωστικού κοινού και εμπλουτίζοντάς την περαιτέρω. Επάνω στην θεωρία αυτή ο Σάρις στήριξε το «American Cinema», ένα από τα πιο επιδραστικά στο είδος τους βιβλία που γράφτηκαν ποτέ και μια πραγματική βίβλος για τις γενιές των κριτικών που ακολούθησαν της κυκλοφορίας του και γαλουχήθηκαν από αυτό. 

Μετά από την 24ωρη παραφιλολογία που έπληξε το διαδίκτυο σχετικά με τις αιτίες της απομάκρυνσής του από τις σελίδες της εφημερίδας, τα καλά νέα είναι ότι ο ηλικίας 81 ετών Σάρις θα συνεχίσει να αρθρογραφεί για λογαριασμό του New York Observer, έστω και χωρίς την εβδομαδιαία συχνότητα με την οποία το έκανε.

Παίρνοντας αφορμή από το συγκινητικό σχεδόν περιστατικό της ανταπόκρισης αναρίθμητων ανθρώπων απέναντι στο ενδεχόμενο μια τόσο σημαντική φωνή της κριτικής να σιωπούσε για πάντα, καλό είναι να αναρωτηθεί κανείς αν εδώ στην Ελλάδα θα ενδιαφερόταν ποτέ κανείς να αντιδράσει στην περίπτωση όπου κάποιος εγχώριος κριτικός κινηματογράφου αναγκαζόταν ή αποφάσιζε συνειδητά να αποσυρθεί από το πόστο του. Η απάντηση πιστεύω ότι θα ήταν σίγουρα αρνητική…

Λουκάς Κατσίκας