Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους, παραγωγικούς και αγαπημένους σκηνοθέτες του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου απεβίωσε σε ηλικία 74 ετών. Ο Παναγιωτόπουλος, ένας απολαυστικά εύγλωττος δημιουργός, κοινωνός της πνευματικότητας του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, κινήθηκε με συνέπεια πέρα από τα προφανή για να αναδείξει μέσα από την ειρωνεία και το χιούμορ το χαριτωμένο δράμα και την υπαρξιακή κωμωδία της αληθινής ζωής. Και το κατάφερε μέσα από 17 ξεχωριστές ταινίες.
Με χαρακτηριστική άρνηση στον καθωσπρεπισμό, είχε δηλώσει πρόσφατα στην πρεμιέρα της τελευταίας του ταινίας «Η Κόρη του Ρέμπραντ»: «δεν έχω μάθει να κάνω κανονικές ταινίες και για να σας πω αλήθεια με πλήττουν αφόρητα». Η καλλιτεχνική «παραβατικότητα» ήταν άλλωστε η μόνιμη θεματική του έργου του, ενός έργου που έδινε «διαστάσεις» στη μεγάλη οθόνη.
Ο Παναγιωτόπουλος γεννήθηκε το 1941 στην Μυτιλήνη και σπούδασε σκηνοθεσία σε Αθήνα και Παρίσι. Ανδρώθηκε καλλιτεχνικά μέσα από το αρχείο της γαλλικής ταινιοθήκης και το 1973 επέστρεψε στην Ελλάδα. Η πρώτη του ταινία «Τα Χρώματα της Ίριδας» (1974), προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το πρώτο της μεταπολίτευσης, ιντριγκάροντας με την αντισυμβατική αφηγηματική γραφή της.
Στη συνέχεια ακολούθησαν οι θρυλικοί «Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας» (1978), η ταινία που καθόρισε την καριέρα του του Νίκου Παναγιωτόπουλου και βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο με τη Χρυσή Λεοπάρδαλη. Η ανυποχώρητη σάτιρα του Παναγιωτόπουλου στη σύγχρονη οκνηρία και την τρυφηλότητα της ευμάρειας, απορρίφθηκε σκανδαλωδώς από το Κέντρο Κινηματογράφου, και τελικά σάρωσε ταμεία, αλλά και τα μεγάλα βραβεία στη Θεσσαλονίκη.
Από το «Μελόδραμα;» (1981), μέχρι το «Ονειρεύομαι τους Φίλους μου» (1993) και τον «Εργένη» (1997), ο Παναγιωτόπουλος συνέχισε να προσεγγίζει την ερωτική αυταπάτη, τα όρια των σχέσεων και το γελοίο της ύπαρξης με τρόπο ανυποχώρητο, καθαρά προσωπικό και σπιρτόζικα δεικτικό. Ο ίδιος υπήρξε άλλωστε ευπροσήγορος ομιλητής, τόσο μέσα από τις εικόνες, όσο και μέσα από τις λέξεις.
Το 2000 κινηματογράφησε με το «Αυτή η Νύχτα Μένει» τον λαϊκό νταλκά της εθνικής μας ταυτότητας, κι έπειτα «έπαιξε» με το γκονταρικών αναφορών «Beautiful People» (2001) και το φορμαλιστικό μιούζικαλ «Πεθαίνοντας στην Αθήνα» (2006). Τα τελευταία χρόνια επιθυμούσε να επικοινωνήσει «κωμωδίες παρεξηγήσεων». Οι ταινίες «Η Λιμουζίνα» (2013) και «Η Κόρη του Ρέμπραντ» (2015) πιστοποιούσαν την αυτοσαρκαστική διάθεση του Παναγιωτόπουλου να προ(σ)καλέσει με αυθάδεια τη γελοιότητα.
Γνήσια αντι-κανονικός και καλλιτεχνικά παρών μέχρι τέλους, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος κλείνει με το θάνατό του ένα μεγάλο κεφάλαιο του ελληνικού κινηματογράφου. Ένα κεφάλαιο που έγραψε ο ίδιος πανάξια.
Φιλμογραφία
Τα Χρώματα της Ίριδος (1974)
Οι Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας (1978)
Μελόδραμα;(1981)
Βαριετέ (1985)
Η Γυναίκα που Εβλεπε τα Ονειρα (1988)
Ονειρεύομαι τους Φίλους μου (1993)
Ο Εργένης (1997)
Αυτή η Νύχτα Μένει (1999)
Beautiful People (2001)
Κουράστηκα να Σκοτώνω τους Αγαπητικούς σου (2002)
Delivery (2004)
Αγρύπνια( 2005)
Πεθαίνοντας στην Αθήνα (2006)
Αθήνα- Κωνσταντινούπολη (2008)
Τα Οπωροφόρα της Αθήνας (2010)
Δεσμά Αίματος (2012)
Η Λιμουζίνα: κωμωδία παρεξηγήσεων (2013)
Η Κόρη του Ρέμπραντ (2015)
Συλλυπητήρια από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου
Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος υπηρέτησε ακάματα το χώρο του κινηματογράφου, δημιουργώντας ιστορίες και εικόνες μέχρι τη τελευταία στιγμή της ζωής του. Για πενήντα χρόνια ήταν αφιερωμένος στην έβδομη τέχνη αφήνοντας πίσω πλήθος ταινιών. Ο βραβευμένος σκηνοθέτης, ένας άνθρωπος αντισυμβατικός και τρυφερός με μεγάλη αίσθηση κριτικής και αυτοσαρκασμού, δημιουργούσε πρώτα για τον ίδιο, «για να ξεγελάει το χρόνο». Οι άνθρωποι του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, που τον γνώρισαν και συνεργάστηκαν μαζί του, εκφράζουν τα θερμά τους συλλυπητήρια στους οικείους του.
Επιστολή της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών για τον Νίκο Παναγιωτόπουλο
Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος ζούσε μέσα από τις ταινίες του και εμείς μαθαίναμε μέσα από αυτόν. Η πληθωρική παρουσία του μας ψιθύριζε ότι τα πάντα είναι θέμα στυλ. Αν έχεις δική σου φωνή η ζωή είναι ανεκτή.
Μας αποκάλυψε και το μεγάλο μυστικό του κινηματογράφου (το είχε δανειστεί γενναιόδωρα από τον φίλο του Λάμπρο): «Αρχή γίνεται κάθε στιγμή και το τέλος δεν χωρά στην οθόνη που βλέπεις!»
Κρατώντας λοιπόν αγκαλιά την διακριτική γοητεία της προσωπικότητάς του τον ευχαριστούμε και του ευχόμαστε καλό ταξίδι.
Δήλωση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού για την είδηση του θανάτου του Νίκου Παναγιωτόπουλου
«Εκφράζω τα ειλικρινή συλλυπητήριά μου για την απώλεια του Νίκου Παναγιωτόπουλου, ενός από τους σπουδαίους δημιουργούς του ελληνικού κινηματογράφου της Μεταπολίτευσης. Αφήνοντας πίσω του σημαντικό έργο δεκαεφτά ταινιών μεγάλου μήκους, ο εμβληματικός σκηνοθέτης υπήρξε έμπνευση και δάσκαλος της νέας γενιάς Ελλήνων σκηνοθετών. Η απουσία του θα είναι αισθητή στον χώρο της τέχνης του κινηματογράφου, αλλά οι ταινίες του, όπως ‘Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας’, ‘Αυτή η νύχτα μένει’ ή ‘Τα οπωροφόρα της Αθήνας’, θα μας θυμίζουν πάντα την πολύτιμη συνεισφορά του στην τέχνη του».
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης εκφράζει τη βαθιά του λύπη για το θάνατο του Νίκου Παναγιωτόπουλου
Απ’ τους σημαντικότερους Έλληνες δημιουργούς, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος υπηρέτησε το όραμά του για τον κινηματογράφο με πάθος και διέγραψε μια πορεία πλούσια σε εικόνες και συναισθήματα που σφράγισαν τον ελληνικό κινηματογράφο. Πάντοτε ανήσυχος και δημιουργικός, έχτισε τον κινηματογραφικό του κόσμο με συνέπεια και αντισυμβατική ματιά, επηρεάζοντας τις νεότερες γενιές σκηνοθετών. Το διαχρονικό έργο του θα μας συντροφεύει, όπως και οι ξεχωριστοί, ανατρεπτικοί ήρωές του. Η απώλειά του θλίβει όλο τον κόσμο του ελληνικού Κινηματογράφου. Στη σύζυγό του Μαριάννα και στους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια.
