Έφυγε σήμερα από τη ζωή, σε ηλικία 90 ετών, ο Νίκος Κούνδουρος, ένας από τους σκηνοθέτες μας που έμελλε να αποτελέσει φάρο διαφοροποίησης μέσα στις «χρυσές» κατά πολλούς για το ελληνικό σινεμά δεκαετίες του ’50 και του ’60, με εμβληματικές δημιουργίες όπως ο «Δράκος» (1956) και οι «Μικρές Αφροδίτες» (1963). Πληροφορίες αναφέρουν πως νοσηλευόταν εδώ και εβδομάδες σε σοβαρή κατάσταση, εξαιτίας χρόνιων αναπνευστικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε.
Γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας, γεννήθηκε και μεγάλωσε στον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης, ενώ σπούδασε ζωγραφική και γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Κατά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο έλαβε μέρος στην αντίσταση, ενώ η συμμετοχή του στον ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και ο ο εμφύλιος σπαραγμός που ακολούθησε τον οδήγησαν εξόριστο στη Μακρόνησο.
Όταν η πικρή περιπέτεια της εξορίας έλαβε τέλος, ο Κούνδουρος ακολούθησε το όνειρό του να γίνει σκηνοθέτης. Η πρώτη του ταινία, η «Μαγική Πόλις» (1954), επηρεασμένη από τον ιταλικό νεορεαλισμό, λαμβάνει εξαιρετικές κριτικές, αγκαλιάζεται από το ελληνικό κοινό ενώ προκαλεί αίσθηση στο φεστιβάλ Βενετίας, όπου και προβλήθηκε στη σκιά της ελληνικής λογοκρισίας.
Η δεύτερη και αναμφίβολα η καταλυτική δημιουργία που τελικά τον εδραίωσε, ο «Δράκος» σε σενάριο του Ιάκωβου Καμπανέλλη, εμφανίζει τον Ντίνο Ηλιόπουλο σε έναν κόντρα ρόλο-σταθμό στην καριέρα του αγαπημένου κωμικού. Πολλά χρόνια μπροστά από την εποχή του, ο «Δράκος» συνδύαζε στοιχεία νουάρ με τον γερμανικό εξπρεσιονισμό, έλαμψε επίσης στη Βενετία, αλλά όταν κυκλοφόρησε αντιμετωπίστηκε εχθρικά εντός των τειχών, πριν βρει προοδευτικά τη θέση του στο πάνθεον των κορυφαίων ταινιών στην ιστορία του ελληνικού σινεμά.
Ο «αντιεμπορικός» χαρακτήρας του κινηματογράφου που υπηρετεί ο Κούνδουρος δεν αποτρέπει τον Φίνο απ’ το να αναλάβει την παραγωγή των «Παρανόμων» (1959), το οποίο παρουσιάζεται στο φεστιβάλ Βερολίνου. Αυτό ήταν ακόμη ένα δείγμα της εκπληκτικής εξωστρέφειας που διέθετε η ξεχωριστή κινηματογραφική γραφή του συγκεκριμένου δημιουργού, στα χρόνια που το ελληνικό σινεμά διέτρεχε μια «χρυσή» περίοδος, με ταινίες που στόχευαν στα χιλιάδες εισιτήρια της εσωτερικής κατανάλωσης.
Ακολουθούν φυσικά οι «Μικρές Αφροδίτες», με τις οποίες ο Κούνδουρος κερδίζει στο Βερολίνο την Αργυρή Άρκτο σκηνοθεσίας, σαρώνοντας επίσης τις βραβεύσεις στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης που ακολουθεί. Η συνέχεια ωστόσο, με το τολμηρό «Πρόσωπο της Μέδουσας», αποδεικνύεται περιπετειώδης, αφού η ταινία μένει ανολοκλήρωτη όταν ο σκηνοθέτης εγκαταλείπει τη χώρα όταν, τον Απρίλη του ’67, εκδηλώνεται το πραξικόπημα των συνταγματαρχών. Η ταινία ολοκληρώθηκε αργότερα και παρουσιάστηκε στην Ιταλία υπό τον τίτλο «Βόρτεξ».
Η ξεχωριστή φιλμογραφία του Κούνδουρου περιλαμβάνει συνολικά 11 ταινίες. Τελευταία εξ αυτών το δράμα «Ένα Πλοίο για την Παλαιστίνη», το οποίο και παρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
