Το Goethe-Institut Athen και η Ταινιοθήκη της Ελλάδος παρουσιάζουν το κινηματογραφικό αφιέρωμα “Αντίο Χειμώνα – Κινηματογραφικοί προάγγελοι μιας μεγάλης αλλαγής”.
Θα παρουσιαστούν:
9 ταινίες μεγάλου μήκους, 2 μεσαίου μήκους ντοκιμαντέρ, 2 μικρού μήκους animation και 6 πειραματικές ταινίες. Αρκετές απ’ αυτές ήταν λογοκριμένες ή απαγορευμένες, δεν είχαν προβληθεί ποτέ στη Γερμανία, συχνά ούτε και στη χώρα παραγωγής τους. Στην Ελλάδα προβάλλονται τώρα οι περισσότερες για πρώτη φορά σε αποκατεστημένες κόπιες από τη Γερμανική Ταινιοθήκη του Βερολίνου και την Ταινιοθήκη του Goethe-Institut Athen.
Η έναρξη του προγράμματος γίνεται στο Goethe-Institut Athen μ’ ένα αριστούργημα της κινηματογραφικής τέχνης: Μια μικρού μήκους ταινία animation, με τίτλο Ισορροπία, γυρισμένη στο κατώφλι της μεγάλης αλλαγής στην Ευρώπη, η οποία και βραβεύτηκε με Όσκαρ.
Μεταξύ των ταινιών που θα προβληθούν και το ντοκιμαντέρ της Helke Misselwitz Αντίο Χειμώνα (Winter Ade) που δανείζει τον τίτλο του στο αφιέρωμα.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που υλοποιήθηκε με τη συνεργασία του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γερμανικής Ταινιοθήκης του Βερολίνου (Stiftung Deutsche Kinemathek) με αφορμή τη συμπλήρωση των 20 χρόνων από την πτώση του Βερολινέζικου Τείχους (1989-2009).
Την επιμέλεια του προγράμματος είχε ο Claus Löser, θεωρητικός και κριτικός του κινηματογράφου.
Το αφιέρωμα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Berlinale 2009, συγκεντρώνοντας πλήθος κόσμου, και κατόπιν σε διάφορες πόλεις ή φεστιβάλ.
Οι κινηματογραφικοί προάγγελοι της μεγάλης αλλαγής – ή καλύτερα της ειρηνικής επανάστασης στην Ευρώπη – προέρχονται από τη Γερμανία (Ανατολική και Δυτική) και διάφορες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και έχουν «γεννηθεί» την τελευταία δεκαετία του Ψυχρού Πολέμου.
Οι τόποι «γέννησης» τους είναι εν μέρει τα κινηματογραφικά στούντιο της Βουλγαρίας, της Πολωνίας, της Ουγγαρίας, της Ρουμανίας, της Ανατολικής Γερμανίας, της Σοβιετικής Ένωσης και της Τσεχοσλοβακίας και εν μέρει οι οριακές περιοχές του κινηματογράφου (π.χ. η πειραματική δημιουργία) ή το καλλιτεχνικό περιθώριο.
Μεταξύ των δημιουργών βρίσκονται και μεγάλοι ευρωπαίοι σκηνοθέτες, όπως η Τσέχα Βέρα Τσιτίλοβα (Věra Chytilová), ο Πολωνός Κριστόφ Κισλόφσκι (Krzysztof Kieślowski) ή η Γερμανίδα Χέλκε Μίσελβιτς (Helke Misselwitz).
Σχεδόν όλοι οι καλλιτέχνες που παρουσιάζονται στο πρόγραμμα αυτό υπήρξαν θύματα της «κρατικής εποπτείας», ενώ οι ταινίες τους λογοκρίθηκαν, ακρωτηριάστηκαν κι έμειναν για χρόνια ξεχασμένες.
Η νέα αυτή ανάγνωση των ξεχασμένων ταινιών αποκαλύπτει την διορατικότητα της σκηνοθετικής ματιάς απέναντι σε συγκυρίες μη ορατές ακόμη στο «γυμνό μάτι». Κοινό γνώρισμα των ταινιών του αφιερώματος είναι ότι, ασυνείδητα, πάλλονται σε μια αίσθηση αλλαγών που θα γίνονταν εμφανείς στην κοινωνία αρκετά χρόνια αργότερα. Ταυτόχρονα προοικονομούν την κατάρρευση του ευρωπαϊκού κομμουνισμού σαν «σεισμογράφος», επιβεβαιώνοντας την ευαισθησία του κινηματογράφου ως μέσου. Οι ταινίες του αφιερώματος μιλούν για μια πραγματική ουτοπία, για την ακεραιότητα της δημιουργικής ενέργειας ενάντια στην πανταχού παρούσα καταστρατήγηση των δικαιωμάτων και μαρτυρούν το κουράγιο των δημιουργών μπροστά στις κυρίαρχες κομφορμιστικές τάσεις και τους καταφανώς ανυπέρβλητους μηχανισμούς ελέγχου. Τολμούν όλες τους ν’ αθετήσουν τη συνθήκη της σιωπής, με το αντίστοιχο πάντα τίμημα.
Απ’ όπου κι αν προέρχονται όλοι οι «προάγγελοι» εκφράζουν την ελπίδα για μια ριζική αλλαγή, για ένα «άνοιγμα» – οικονομικό, πολιτικό, προπάντων καλλιτεχνικό.Έχουν επίσης όλοι τους διευρύνει τα καλλιτεχνικά σύνορα, είτε ως φόρμα είτε ως περιεχόμενο και έχουν διακηρύξει με θάρρος την επιτακτική ανάγκη για αλλαγή.
Οι ταινίες προβάλλονται στην εκάστοτε γλώσσα με ελληνικούς υπότιτλους, εκτός από τις πειραματικές που προβάλλονται με αγγλικούς.
Χώροι:
Goethe-Institut Athen, Ομήρου 14-16: 26 και 27 Απριλίου 2010, 20:30
Δευτέρα 26 Απριλίου 2010, 20:30
Ισορροπία (Balance)
(Δυτική Γερμανία 1989, 7´)
Υλοποίηση: Christoph και Wolfgang Lauenstein
Παραγωγή: Ανώτατη Σχολή Εικαστικών Τεχνών του Αμβούργου, Γενικό Πανεπιστήμιο Κάσελ
Όσκαρ καλύτερης ταινίας μικρού μήκους 1990
Οπουδήποτε δεν είμαστε εμείς, είναι καλύτερα (Überall ist es besser, wo wir nicht sind)
(Δυτική Γερμανία 1989, 78´)
Σκηνοθεσία: Michael Klier
Σενάριο: Michael Klier, Gustaw Barwicki
Ηθοποιοί: Miroslaw Baka, Marta Klubowicz, Michael Krause, Josef Zebrowski, Anna Pastewka κ.α.
Τρίτη 27 Απριλίου 2010, 20:30
Einmart
(Aνατολική Γερμανία 1981, 15´)
Regie, Drehbuch: Lutz Dammbeck
Animation: Lutz Dammbeck, Ingrid Gubisch
Produktion: DEFA-Studio für Trickfilme Dresden
Αντίο Χειμώνα (Winter adé)
(Ανατολική Γερμανία 1988, 115´)
Σκηνοθεσία: Helke Misselwitz
Σενάριο: Helke Misselwitz, Gudrun Plenert
Ντοκιμαντέρ
Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Ιερά Οδός/Μ. Αλεξάνδρου: 30 Απριλίου – 5 Μαίου 2010 (σύντομα το αναλυτικό προγραμμα).
Γερμανία
Jadup και Boel (Jadup und Βoel)
(Ανατολική Γερμανία 1981/1988, 103΄)
Σκηνοθεσία: Rainer Simon
Ταινία μυθοπλασίας
Μια ματιά-Μια εικόνα (Ein-Blick)
(Δυτική Γερμανία 1987, 11´)
Σκηνοθεσία, Σενάριο, Μοντάζ: Gerd Conradt
Πειραματική ταινία
Sanctus, Sanctus
(Ανατολική Γερμανία 1988, 12´)
Σκηνοθεσία, Σενάριο, Κάμερα, Μοντάζ: Thomas Werner
Πειραματική ταινία
Σάββατο βράδυ, Κυριακή, Δευτέρα πρωί (Sonnabend, Sonntag, Montag früh)
(Ανατολική Γερμανία 1979, 44´)
Σκηνοθεσία, Σενάριο: Hannes Schönemann
Ντοκιμαντέρ της Σχολής Κινηματογράφου και Τηλεόρασης ?Konrad Wolf? της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας
Γιατί μια ταινία γι’ αυτούς τους ανθρώπους; (Wozu denn über diese Leute einen Film?)
(Ανατολική Γερμανία 1980, 33´)
Σκηνοθεσία, Σενάριο: Thomas Heise
Ντοκιμαντέρ της Σχολής Κινηματογράφου και Τηλεόρασης “Konrad Wolf” της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας
Τσεχοσλοβακία
Προκάτ Ιστορία (Panelstory aneb Jak se rodí sídliště
(Τσεχοσλοβακία 1979-81, 100΄)
Σκηνοθεσία: Vera Chytilová
Πολωνία
Μικρή ιστορία για φόνο (Ου φονεύσεις) (Krótki film o zabijaniu) (Πολωνία 1988, 84΄)
Σκηνοθεσία: Krzysztof Kieslowski
Ταινία μυθοπλασίας
Το γεράκι που χορεύει (Tanczacy Jastrzab
(Πολωνία 1977, 98΄)
Σκηνοθεσία: Grzegorz Krolikiewicz)
Ταινία μυθοπλασίας
Απ’ το παράθυρό μου (Z Mojego Okna)
(Πολωνία 1978-2000, 20΄)
Σκηνοθεσία, Σενάριο, Κάμερα, Μοντάζ: Jozéf Robakowski
Πειραματική ταινία
Ουγγαρία
Μικρός Βαλεντίνος (A kis Valentinó)
(Ουγγαρία 1979, 95΄)
Σκηνοθεσία: András Jeles
Ταινία μυθοπλασίας
Trabantomania
(Ουγγαρία 1982)
Σκηνοθεσία, Σενάριο, Κάμερα, Μοντάζ: Janos Veto
Πειραματική ταινία
Ρουμανία
Πώς είναι η δουλειά από ψηλά, Ίωνα; (Ioane, cum e la construcţii?)
(Ρουμανία, 1983, 13΄)
Σκηνοθεσία, Σενάριο: Sabina Pop
Ταινία μικρού μήκους
Βουλγαρία
Εγώ, η κόμισσα (As, Grafinjata)
Βουλγαρία 1989, 119΄)
Σκηνοθεσία:Petar Popzlatew
Ταινία μυθοπλασίας
Σοβιετική Ένωση
H σύριγγα (Igla)
(Σοβιετική Ένωση 1988, 82΄)
Σκηνοθεσία: Rashid Nugmanov
Ταινία μυθοπλασίας
Το σκιάχτρο (Tschutschelo)
Σοβιετική Ένωση 1983-86, 127΄)
Σκηνοθεσία: Rolan Bykow
Ταινία μυθοπλασίας
Ο Ξυλοκόπος (Lessorub)
(Σοβιετική Ένωση, 1985, 12΄)
Σκηνοθεσία: Jewgeni Jufit
Πειραματική ταινία
