20 Απριλίου, 1999. Ο Έρικ Χάρις και ο Ντίλαν Κλέμπολντ, μαθητές στο Γυμνάσιο Κολουμπάιν, έχουν μόλις τελειώσει ένα μάθημα μπόουλινγκ. Λίγες ώρες αργότερα, μια ντουζίνα μαθητές, μια καθηγήτρια, και τελικά οι ίδιοι, θa πέσουν νεκροί από τις σφαίρες των όπλων τους. Τι μπορεί να οδήγησε, άραγε, δυο φαινομενικά ήσυχους έφηβους σε ένα πρωτόγνωρο για τα αμερικανικά χρονικά μακελειό;
Ο “μαχόμενος” ντοκιμαντερίστας Μάικλ Μουρ (“Roger & Me”) επιχειρεί να δώσει απάντηση στο φλέγον τούτο ερώτημα, προτάσσοντας ένα μείγμα δημοσιογραφικής αντικειμενικότητας, σαρδόνιου χιούμορ και ρηξικέλευθης κινηματογραφικής αισθητικής. Στην πραγματικότητα, η τραγωδία στο Κολουμπάιν είναι μόλις η αφορμή για να ξεκινήσει μια σταυροφορία κοινωνικής “αφύπνισης” με στόχο τα κακώς κείμενα της Αμερικής, η οποία υποστηρίζεται από ντοκουμέντα, ειδησεογραφικά πλάνα αρχείων, ακλόνητες μαρτυρίες κι απλές γνώμες, επώνυμων κι ανωνύμων.
Στο στόχαστρο της επιθετικής κάμερας του Μουρ μπαίνουν, μεταξύ άλλων, η διαδεδομένη οπλοχρησία και η πανίσχυρη ένωση NRA που την προωθεί – με εκπροσώπους αγαπητά στο κοινωνικό σύνολο πρόσωπα (όπως, τον πρόεδρό της, Τσάρλτον Ίστον) – αλλά και τα μέσα ενημέρωσης, τα οποία συμβάλλουν στην καλλιέργεια ενός κλίματος εξωτερικού κι εσωτερικού τρόμου με τα κραυγαλέα πολεμικά κι αστυνομικά δελτία τους. Μήπως, λοιπόν, οι μαθητές του Κολουμπάιν έβλεπαν πολλή τηλεόραση κι αναγκάστηκαν να “ξεσπάσουν”; Μήπως φταίει η ευκολία με την οποία βρέθηκαν οι φονικές καραμπίνες στα χέρια τους; Ή μήπως, όπως υποστηρίζουν οι πουριτανοί, για όλα ευθύνεται το δημοφιλές στους εφήβους ροκ του… Μάριλιν Μάνσον;
Πάντα ή σχεδόν πάντα πρώτο πλάνο στην οθόνη και χωρίς να εφησυχάζει ούτε δευτερόλεπτο, ο Μουρ στρέφει το δάχτυλο εναντίον όλων, χωρίς φυσικά να αφήνει αλώβητη την επίσημη κυβέρνηση, την οποία κατηγορεί για μια “τρομοκρατική” εξωτερική πολιτική που ενισχύει το κλίμα ξενοφοβίας και ανασφάλειας που έχει κυριεύσει τη χώρα.
Δίκαιος ή άδικος, υπερβολικά λαϊκιστικής ή απλώς… εμφατικά ανθρωπιστής, ο Μουρ μεταμορφώνει σε εικόνα όλα όσα πέρασαν κάποτε ενδόμυχα από το μυαλό μας, αφήνοντας τα μεγάλα ερωτήματα αναπάντητα, αλλά αποδεικνύοντας ότι, τελικά, όλα ξεκινούν κι όλα καταλήγουν στο ίδιο σημείο: στην ελεύθερη, αδέσμευτη, ανήσυχη σκέψη. Ή, όπως φώναξε κάποτε εύστοχα ο μακαρίτης Τίμοθι Λίρι: “Σκεφθείτε μόνοι σας! Αμφισβητήστε την εξουσία!”
