Ο Μανουέλ Ντε Οιβέιρα παρέμεινε παραγωγικός ως σκηνοθέτης για 83 χρόνια, έχοντας την μακροβιότερη καριέρα από οποιονδήποτε άλλο. Φυσικά ήταν πολλά παραπάνω από «ο γηραιότερος σκηνοθέτης εν ζωή».
Από το 1931 με το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους «Δουλειά στον ποταμό Ντούρο» μέχρι και το «Chafariz das Virtudes» του 2014, ο Ολιβέιρα σκηνοθέτησε πάνω από 60 ταινίες και ντοκιμαντέρ.
«Δουλειά στον ποταμό Ντούρο», η πρώτη ταινία του Μανουέλ Ντε Ολιβέιρα
Γεννημένος στο Πόρτο της Πορτογαλίας το 1908 πήγε σε σχολείο Ιησουιτών και ασχολήθηκε άμεσα με το θέατρο, πριν στραφεί το 1930 στον κινηματογράφο.
Η κωμωδία «Aniki Bobo» (1941) ήταν η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, με σαφή δείγματα κινηματογραφικών αρετών που σφράγισαν το μετέπειτα έργο του, όπως η ονειρική αφήγηση και ο ποιητικός ρεαλισμός. Μετά από χρόνια, το 1963, και αφού είχαν μεσολαβήσει αρκετά ντοκιμαντέρ (κυρίως μικρού μήκους) ο Ολιβέιρα σκηνοθέτησε το «Acto da Primavera» βασισμένο στο Θείο Πάθος μέσα από μία αντισυμβατική, τολμηρή ανάγνωση που παραλλήλιζε το Θείο Δράμα με τη σύγχρονη πολιτική ιστορία.
Το 1985 συνδύασε το θέατρο και τον κινηματογράφο μέσα από το επικής διάρκειας τηλεοπτικό 7ωρο «Le Soulier de Satin» (που κυκλοφόρησε στις αίθουσες σε συντομευμένη εκδοχή των 3 ωρών). Σχολιάζοντας το έργο του θεατρικού συγγραφέα Πολ Κλοντέλ αφηγήθηκε τον απαγορευμένο έρωτα ενός Ισπανού κατακτητή με μία γυναίκα ανώτερης κοινωνικά τάξης. Πέντε χρόνια μετά στάθηκε επικριτικά στο αποικιακό παρελθόν της χώρας του με το «Non', ou A Vã Glória de Mandar» (με θέμα τον πόλεμο της Αγκόλας) αντιστρέφοντας την αφηγηματική δομή και συνέχισε να καταπιάνεται με ταινίες εποχής και διασκευές λογοτεχνικών έργων.
Το 1996 σκηνοθέτησε το « Voyage to the Beginning of the World», την τελευταία ταινία του Μαρτσέλο Μαστρογιάννι. Η ταινία ήταν μία συγκινητική, τιμητική αφιέρωση του Ολιβέιρα στον μεγάλο Ιταλό ηθοποιό, ο οποίος κατάφερε να μεταδώσει την αστείρευτη ενέργεια και ζωτικότητά του, παρά την άσχημη κατάσταση της υγείας του. Κάτι ανάλογο άλλωστε έκανε ο Ολιβέιρα και αργότερα με το «Um Filme Falado» (2003), σκηνοθετώντας μεγάλες σταρ του Ευρωπαϊκού κινηματογράφου όπως η Κατρίν Ντενέβ και η Ειρήνη Παπά.
«Um Filme Falado» (2003)
Το 1998 γύρισε το κινηματογραφικό τρίπτυχο «Inquietude» παρά την δηλωμένη του απέχθεια για τις σπονδυλωτές ταινίες και το 2001 ξαναγύρισε στο Πόρτο, την πόλη που τον ενέπνευσε αρχικά για το «Porto da Minha Infância», ένα νοσταλγικό πορτρέτο χαμένων αναμνήσεων που συνδιαλέγεται οπτικά με την πρώτη του ταινία.
Ο Ολιβέιρα βραβευμένος με δυο Χρυσούς Λέοντες και ένα Χρυσό Φοίνικα για τη συνολική προσφορά του, αφήνει παρακαταθήκη ένα μεγάλο έργο που βρίθει εικαστικών και λογοτεχνικών αναφορών. Ένα έργο που συλλαμβάνει το βλέμμα μέσα από απέριττους συμβολισμούς και κρατά το μυαλό σε διανοητική εγρήγορση.
