Το Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου της Αθήνας που ξεκίνησε το 2010 επιστρέφει κοινωνικά παρόν και κινηματογραφικά εύστοχο με ένα σύνολο εθνογραφικών ταινιών που έχει στόχο να ανοίξει έναν διάλογο γύρω από την θέση και προοπτική του φιλμικού αυτού «είδους» αλλά και του κλάδου της Ανθρωπολογίας.
Διαβάστε επίσης
Επίσημη σελίδα του Φεστιβάλ στο facebook
Δείτε το ωρολόγιο πρόγραμμα εδώ
Φέτος στην έκτη του χρονιά ακολουθώντας την περσινή επιτυχημένη πρωτοβουλία να εισαγάγει μία θεματική ενότητα στο πρόγραμμα, προσκαλεί ως επιμελήτρια την ανθρωπολόγο Ειρήνη Αβραμοπούλου ενισχύοντας την εκπαιδευτική και αναστοχαστική διάσταση του εθνογραφικού κινηματογράφου μέσα από ταινίες, ομιλίες και ένα εργαστήριο.
Μεγάλη θεματική ενότητα του φετινού φεστιβάλ είναι η αναπαράσταση της επιθυμίας σε διαφορετικές περιόδους κρίσης. Από τη μία, όπως αναδεικνύεται από τις ταινίες που επελέγησαν, αλλά και από τις εισηγήσεις στην ημερίδα που περιλαμβάνει το φεστιβάλ, η νοηματοδότηση της κρίσης δε σχετίζεται μόνο με την οικονομική επισφάλεια που τα τελευταία χρόνια αποτελεί τη βασική λέξη κλειδί για να περιγραφούν οι δυσχερείς κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που μας περιβάλλουν σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Φυσικά η οικονομική κρίση, στις διαφορετικές προεκτάσεις της, αντανακλάται στην ευαίσθητη ματιά των ταινιών που θα προβληθούν και των αναλύσεων που θα ακολουθήσουν, αλλά ταυτόχρονα σκοπός μας είναι να προσπαθήσουμε να σταθούμε κριτικά απέναντι στα παρόντα λογοκεντρικά και κανονιστικά καθεστώτα αισθητικής, εικόνας, γνώσης και εξουσίας που αναπαράγουμε, καταναλώνουμε, ενσωματώνουμε και σωματοποιούμε καθημερινά. Επομένως, το ερώτημα του πώς μπορεί ο εθνογραφικός κινηματογράφος να μας κάνει να προβληματιστούμε απέναντι στη χρήση της γλώσσας (όχι μόνο λεκτικής) που χρησιμοποιούμε, για να μιλήσουμε για την κρίση στην προκειμένη περίπτωση, είναι η κύρια εστίαση της φετινής χρονιάς.
Από την άλλη, εξίσου κρίσιμος είναι και ο προβληματισμός που ανακύπτει σχετικά με την επιθυμία. Κατανοώντας την επιθυμία ως μία συναισθηματική και πολιτική έννοια άμεσα συνυφασμένη με διαδικασίες νεοφιλελευθερισμού, παγκοσμιοποίησης, πολέμου, μετανάστευσης, και αποικιοκρατίας, αλλά και επηρεασμένη από θεωρητικές διαστάσεις σχετικές με τη συγκρότηση της υποκειμενικότητας, τη λειτουργία της εξουσίας και την αντίσταση, προσκαλέσαμε εθνογραφικές ταινίες που εμπνέονται από φεμινιστικές, μετα-αποικιοκρατικές, queer και άλλες κριτικές αναλυτικές ματιές προκειμένου να αναδειχθεί η αλληλοσυσχέτιση της επιθυμίας με την κρίση. Εξ’ ου και θέσαμε τα παρακάτω ερωτήματα: Πώς μετατρέπονται άτομα και πληθυσμοί σε υποκείμενα της κρίσης; Αλλά και πώς κινητοποιούμαστε μέσα από την επιθυμία προκειμένου να απαντήσουμε σε ουσιοκρατικές και κανονιστικές μορφές αναπαράστασης, συναισθήματος και φαντασίας; Με άλλα λόγια, πώς μπορούμε να σκηνοθετήσουμε σκηνές επιθυμίας σε διαφορετικές περιόδους κρίσης, αλλά και πώς μπορούν αυτές να επιφέρουν μία «κρίση αναπαράστασης»;
Ημερίδα
Ο τρόπος με τον οποίο η «κρίση της αναπαράστασης» συνδέεται άμεσα με την οικονομική, κοινωνική, πολιτική και υπαρξιακή κρίση που βιώνουν καθημερινά τόσοι άνθρωποι, αλλά και το πώς η επιθυμία για ζωή διασχίζει ένα μονοπάτι που την φέρνει αντιμέτωπη συνεχώς τόσο με την επιβίωση, την απώλεια, το πένθος και το θάνατο όσο και με τα όνειρα, την ελπίδα, τη διεκδίκηση και τη δημιουργία, θα εξεταστεί και μέσα από την ειδική ημερίδα που περιλαμβάνει το φεστιβάλ φέτος.
Στόχος είναι να σκεφτούμε και να συζητήσουμε μαζί την αλληλοσυσχέτιση της θεωρίας με την αναπαράσταση και την εικόνα μέσα από αναλύσεις που αφορούν την κατασκευή του «πόνου» του Άλλου και τις σιωπές που τον πλαισιώνουν, την κοινοτυπία της συμπόνιας απέναντι σε ζωές που βρίσκονται σε εγκατάλειψη, την ιστορικότητα και την εικονική αναπαράσταση του τραύματος και της γενοκτονίας, τα φαντάσματα εκείνα του παρελθόντος που στοιχειώνουν το παρόν της προσέγγισης της σεξουαλικότητας και της ομοερωτικής επιθυμίας, αλλά και τις ριζοσπαστικές πολιτικές που ανοίγονται μέσα από την πολιτική της επιθυμίας και του τραύματος. Τα ζητήματα αυτά θα αγγίξουν και θα αναπτύξουν οι Ιφιγένεια Αναστασιάδη (Πάντειο Πανεπιστήμιο), Υπατία Βουρλούμη (ΔΙΚΕΜΕΣ, Διεθνές Κέντρο Ελληνικών και Μεσογειακών Σπουδών), Κώστας Γιαννακόπουλος (Πανεπιστήμιο του Αιγαίου), Δήμητρα Μακρυνιώτη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) και η Ανδριαννή Σιμάτη (Πανεπιστήμιο του Αιγαίου).
Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στο Exile Room, Αθηνάς 12, το Σάββατο 28/11 από τις 11 π.μ. ως τι1 2 μ.μ.. Είσοδος ελεύθερη.
Masterclass
Επιπλέον, θα πραγματοποιηθεί εργαστήριο από τον κοινωνικό ανθρωπολόγο και σκηνοθέτη Mantas Kvedaravicius, το οποίο θα εστιάσει θεωρητικά στη σχέση και διάκριση μεταξύ εθνογραφικού φίλμ, ντοκιμαντέρ και ταινιών φαντασίας και στο πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η κάμερα ως μέσο και εργαλείο πολιτικής κινητοποίησης, φαντασίας και συναισθαντικότητας, προκαλώντας «κρίση στην αναπαράσταση». Επίσης, σε πρακτικό επίπεδο το εργαστήριο αυτό θα δώσει χρήσιμες πληροφορίες για τη διαδικασία παραγωγής και διακίνησης των ταινιών, ενώ θα παρέχει τη δυνατότητα σε όσους/ες ‘πειραματίζονται’ ήδη με το χώρο αυτό να συζητήσουν τα σχέδιά τους.
Το masterclass θα πραγματοποιηθεί στο Exile Room, Αθηνάς 12, το Σάββατο 28/11 από τις 4 μ.μ. ως τις 5:30 μ.μ. Είσοδος ελεύθερη.
Summer School
Πέρα από τις καθιερωμένες πια ενότητες προβολών και τα εγκαίνια της νέας ενότητας που αφορά την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά, φέτος το Φεστιβάλ πρόσθεσε τις προβολές των 10 ντοκιμαντέρ μικρού μήκους, τα οποία γύρισαν τον περασμένο Ιούλιο οι 32 φοιτητές του summer school που διοργάνωσε το Φεστιβάλ σε συνεργασία με το Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο του Leiden.
Ήταν η πρώτη φορά που στην Ελλάδα μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία εστιάζει σε ένα γενικό θεωρητικό πλαίσιο πάνω στην οπτική ανθρωπολογία και την εθνογραφική διαδικασία σε ένα αστικό περιβάλλον, και ταυτόχρονα επεκτείνεται σε ένα πρακτικό επίπεδο, καθώς οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να μάθουν πώς να χρησιμοποιήσουν οπτικοακουστικές εθνογραφικές μεθόδους και παράγουν μια εθνογραφική μικρού μήκους ταινία. Οι ποικίλες θεματικές που διάλεξαν, εγείρουν σημαντικά ζητήματα της κρίσης και αποτυπώνουν την κατανόησή τους για τις πολλές «ελληνικές πραγματικότητες» με καινοτόμους τρόπους, και προσφέρουν φρέσκες ματιές σε μια πόλη που νομίζουμε ότι ξέρουμε καλά αλλά τελικά κρύβει ακόμη εκπλήξεις.
Επίσης το Φεστιβάλ με δεδομένες τις ανάγκες που προκύπτουν στα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων και ύστερα από επικοινωνία με τις ομάδες αλληλεγγύης που δραστηριοποιούνται στο κέντρο του Βοτανικού, αποφάσισε να τοποθετήσει στους χώρους του Exile Room κουτιά για τη συλλογή των παρακάτω ειδών:
– είδη προσωπικής υγιεινής (σαμπουάν, σαπούνια, σερβιέτες, ξυραφάκια, χαρτιά υγείας, οδοντόκρεμες, οδοντόβουρτσες)
– βρεφικά είδη (γάλατα σε σκόνη, κρέμες σκόνη ή βαζάκια, πάνες, μωρομάντηλα)
– τρόφιμα έτοιμα όπως: μπισκότα, κράκερς, κριτσίνια, μπάρες δημητριακών, παξιμάδια, ξηρούς καρπούς, παστέλια, σταφίδες, αποξηραμένα φρούτα, ατομικούς χυμούς και ατομικά παστεριωμένα γάλατα
– φάρμακα για ενήλικες και παιδιά.
Τα είδη θα παραδοθούν στο κέντρο φιλοξενίας προσφύγων Βοτανικού μετά τη λήξη του φεστιβάλ.
Το 6ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας θα πραγματοποιηθεί στις 26, 27, 28 και 29 Νοεμβρίου. Η είσοδος στις προβολές, που θα γίνουν στο Exile Room (Αθηνάς 12, Μοναστηράκι), είναι δωρεάν. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Οι προβολές έχουν αγγλικούς υπότιτλους.
Το Φεστιβάλ πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού.
