To 11ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης–Εικόνες του 21ου Αιώνα ανοίγει την Παρασκευή 13 Μαρτίου, την αυλαία του στις 20.30 στο σινεμά Ολύμπιον με την ταινία του Τσάο Γκαν, Ο Κόκκινος Αγώνας, και τον Υπουργό Μακεδονίας – Θράκης Σταύρο Καλαφάτη να κηρύττει την έναρξη. Ο Κόκκινος Αγώνας πραγματεύεται την καθημερινότητα φτωχών παιδιών 5-8 ετών μιας γυμναστικής σχολής της Σανγκάης, με μόνη συντροφιά το βάρος μιας αδιάκοπης κριτικής και την πίεση να πετύχουν, ζώντας σε μια συνθήκη αδιάκοπων απαιτήσεων και προσδοκιών. Η ταινία αποτελεί μια διεισδυτική ματιά στην σκληρή πλευρά της αθλητικής εκπαίδευσης των μελλοντικών πρωταθλητών της Κίνας.
Συνεπές στον κοινωνικό του χαρακτήρα, το Φεστιβάλ (13-22 Μαρτίου) επιχειρεί, όπως εξηγεί και ο εμπνευστής και καλλιτεχνικός του διευθυντής, Δημήτρης Εϊπίδης, να ενεργοποιήσει τις συνειδήσεις των θεατών, να παίξει ενεργό ρόλο στην εναλλακτική ενημέρωση αλλά και την ψυχαγωγία τους, προβάλλοντας εικόνες της κοινωνικής, ιστορικής, πολιτικής και, πάνω από όλα, ανθρώπινης πραγματικότητας του νέου αιώνα. Από τις παράλληλες εκδηλώσεις του ξεχωρίζουν τα αφιερώματα στον κινηματογράφο της Αφρικής, της Αυστρίας και του Μεξικού.
Όλες οι ταινίες του αφρικανικού αφιερώματος είναι γυρισμένες από Αφρικανούς δημιουργούς, ματιά στην οποία σπάνια έχει την ευκαιρία να διεισδύσει ο δυτικός κόσμος. Ταινίες από το Τόγκο – The dancing forest του Brice Laine, το Μάλι – Victims of our Riches του Kal Toure, τη Λιβερία – Iron ladies of Liberia της Siatta Scot Thompson και του Daniel Junge, τη Νότιο Αφρική – Keiskamma / Α story of love της Miki Redelinghuys – από αφρικανικές κινηματογραφίες, άγνωστες στο ευρύτερο κοινό, απαρτίζουν το αφιέρωμα, που διαχωρίζεται θεματικά σε δύο μέρη: από τη μία πλευρά αποκαλύπτει έναν κόσμο απόλυτης φτώχειας, φυλετικών πολέμων, ραγδαίας εξάπλωσης του AIDS, οικονομικής εκμετάλλευσης κι από την άλλη ακολουθεί τις μοίρες Αφρικανών μεταναστών στην Ευρώπη, όπου αντί για τη Γη της Επαγγελίας, ανακαλύπτουν έναν εφιαλτικό κόσμο εξαπάτησης και ρατσισμού.
Το δεύτερο αφιέρωμα ακολουθεί τη ματιά νέων Αυστριακών κινηματογραφιστών, που ξεπερνούν τα σύνορα της χώρας τους και μας ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο. Σε αυτό το πλαίσιο, στο ντοκιμαντέρ του Γκέοργκ Μις, Ενας δρόμος για τη Μέκκα – Το ταξίδι του Μουχάμαντ Ασάντ, ξεδιπλώνεται η ιστορία του Λέοπολντ Βάις, ενός Εβραίου της Βιέννης που στις αρχές της δεκαετίας του 20 ταξίδεψε στη Μέση Ανατολή, για να γίνει ο άνθρωπος που μετέφρασε το Κοράνι στην αγγλική γλώσσα. Στο Αναζητώντας τον πατέρα της Σάντρα Λορ, μια Εβραία γεννημένη το 1916 στην Αυστρία, αναζητά τις ρίζες της οικογένειάς της όταν μαθαίνει ότι πατέρας της είναι ο Αυστριακός αναρχικός και ψυχαναλυτής Οτο Γκρος. Το ταξίδι συνεχίζεται και στο 7915Χλμ. του Νικολάους Γκεϊρτάλτερ όπου καταγράφονται στιγμιότυπα από τη ζωή σε αφρικανικές χώρες όπως είναι το Μάλι, η Σενεγάλη και η Γουινέα.
Η άνθηση του μεξικάνικου κινηματογράφου την τελευταία δεκαετία έδωσε νέα ώθηση στα ντοκιμαντέρ και οι δημιουργοί τους αναζητούν νέες αφηγηματικές και αισθητικές προσεγγίσεις και να καταθέτουν έργα με έντονη δυναμική, που απευθύνονται όχι μόνο σε μεξικανικό, αλλά και σε παγκόσμιο ακροατήριο. Στην πλειονότητά τους, τα ντοκιμαντέρ εστιάζουν σε ανθρώπινες ιστορίες, σε απόκληρους, σε ονειροπόλους, σε ανθρώπους της διπλανής πόρτας που περιμένουν ένα θαύμα.
Οι ταινίες που απαρτίζουν αυτό το αφιέρωμα του Φεστιβάλ εστιάζουν κυρίως σε ανθρώπινες ιστορίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Γεννημένος χωρίς της Εύα Νόρβιντ. Κεντρικό πρόσωπο και άξονας του ντοκιμαντέρ είναι ένας καλλιτέχνης και πατέρας επτά παιδιών χωρίς χέρια. Αλλο ένα παράδειγμα είναι οι Κληρονόμοι του Ευγκένιο Πολγκόβσκι όπου με φόντο τη μεξικανική ύπαιθρο, ακολουθούμε τα αβέβαια βήματα μιας ομάδας φτωχών ανήλικων παιδιών.
Τέλος, το 11ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης – Εικόνες του 21ου αιώνα, αναδεικνύει μέσα από τα αφιερώματά του σε δημιουργούς, δυο κινηματογραφιστές με σημαντική συμβολή στο είδος του ντοκιμαντέρ, οι οποίοι θα τιμήσουν με την παρουσία τους τη διοργάνωση. Το Φεστιβάλ τιμά τον Φώτο Λαμπρινό, τον σκηνοθέτη – ερευνητή, που από το 1964 μέχρι σήμερα έχει υπογράψει δεκάδες ταινίες τεκμηρίωσης και τον Ελβετό Stefan Schwietert, έναν απ’ τους σημαντικότερους δημιουργούς ντοκιμαντέρ για τη μουσική στον κόσμο.
Το 11ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από τις 13 έως τις 22 Μαρτίου 2009. Περισσότερες πληροφορίες: www.filmfestival.gr
