Το «εδώ» στο οποίο αναφέρεται η σκηνοθέτης του «Toni Erdmann» είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο που μόλις της απένειμε το βραβείο Lux. Είμαστε στην αίθουσα συνεδριάσεων της ολομέλειας, στα δημοσιογραφικά θεωρεία, και παρακολουθούμε την πολυσήμαντη μέσα στη δωρικότητά της τελετή απονομής της ετήσιας διάκρισης, παρουσία κάπου 250 ευρωβουλευτών. Που φέτος ψήφισαν τη σκανδαλωδώς αδικημένη στις Κάνες «κωμωδία» ως καλύτερη ευρωπαϊκή ταινία της χρονιάς, χωρίς πάντως να παραλείψουν να τιμήσουν με ειδικές διακρίσεις και τα άλλα δύο υποψήφια φιλμ της τελικής τριάδας -το γαλλοτυνησιακό πολιτικό δράμα «Όταν ανοίγω τα μάτια μου» της Λεϊλά Μπουζίντ και το γαλλοελβετικό καρτούν «Εγώ, ο Κολοκυθάκης» του Κλοντ Μπαράς.
Ευχαριστώντας το Ευρωκοινοβούλιο, η Άντε τονίζει πως η ταινία της δε θα υπήρχε χωρίς το ευρωπαϊκό πρόγραμμα επιδοτήσεων που κινείται έξω από στενά εθνικές αντιλήψεις, αν και δυσκολεύτηκε, όπως είπε, να πείσει πιθανούς χρηματοδότες όταν ετοίμαζε το φιλμ πως οι Γερμανοί μπορούν πράγματι να σε κάνουν να γελάσεις. «Φαίνεται πως ο κάθε λαός πιστεύει ότι η δική του αίσθηση του χιούμορ είναι η καλύτερη!», προσθέτει αστειευόμενη. Κρατώντας το Lux, δηλώνει ακόμα περήφανη που είναι Ευρωπαία σκηνοθέτης και ευγνωμονεί τον θεσμό που βοήθησε τον «Erdmann» να ξεπεράσει το εμπόδιο των γλωσσών.
Πράγματι, το Ευρωκοινοβούλιο υποτίτλισε και τις τρεις υποψήφιες ταινίες σε 24 γλώσσες, για 28 χώρες, προκειμένου «να μπορούν να αγγίξουν όλη την Ευρώπη», όπως είπε ο πρόεδρος Μάρτιν Σουλτς προλογίζοντας την τελετή. «Στην πολυμορφία κρύβεται η ισχύς της Ευρώπης, μιας Ευρώπης που αναρωτιέται διαρκώς για τις αξίες της όπως κάνει κάθε οικογένεια». Μένει να δούμε, τώρα που αποχωρεί οριστικά από την ευρωκοινοβουλευτική προεδρία (ήταν ήδη γνωστό) για να κατέβει ως υποψήφιος ηγέτης του γερμανικού κόμματος των Σοσιαλδημοκρατών, αν θα καταφέρει να υπηρετήσει την ίδια λογική κι από το Βερολίνο.
Όπως και να’ χει, είναι παράξενη η αίσθηση να παρακολουθείς εκδηλώσεις για το σινεμά στο αμφιθέατρο ενός πολυκτιριακού υπερμεγάρου την ίδια στιγμή που σε κάποιο άλλο διεξάγεται κουβέντα –ή ψήφισμα- για κάποιο μείζον πολιτικό ζήτημα.
Την αμέσως προηγουμένη της τελετής απονομής, στον κύκλο των σεμιναρίων του Ευρωκοινοβουλίου για το βραβείο Lux, παρακολουθούσαμε τους συντελεστές των υποψήφιων ταινιών να εκθέτουν τους προβληματισμούς τους για τον σημερινό… Γολγοθά της κινηματογραφικής δημιουργίας. Τον παραγωγό του «Toni Erdmann», Γιόνας Ντόρνμπαχ, να μιλά για το ρίσκο και τη δυσκολία του να προσδιορίσει κανείς τι είναι εκείνο που κάνει μια ταινία επιτυχία –πόσο μάλλον μια τρίωρη γερμανική κωμωδία, τον Κλοντ Μπαράς να ανατρέχει στα δέκα χρόνια σχεδόν που χρειάστηκε ο «Κολοκυθάκης» του να φθάσει από την ιδέα της διασκευής (από βιβλίο του Ζιλ Παρί) μέχρι την αίθουσα, την συν-σεναριογράφο του «Όταν ανοίγω τα μάτια μου», Μαρί-Σοφί Σαμπόν, να υπογραμμίζει την αναγκαιότητα έργων τέχνης που να αφορούν την ελευθερία της γυναίκας. Ή την Χέλγκα Τρούπελ, αντιπρόεδρο του Συμβουλίου για τον Πολιτισμό και την Παιδεία, να κάνει έκκληση για πολιτική βούληση στο θέμα της πειρατείας.
Όλα αυτά, ακριβώς την ίδια στιγμή που στην άλλη άκρη του διαδρόμου, η αίθουσα της ολομέλειας δονούταν από την υπερψήφιση της διακοπής των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία, στο πλαίσιο ενός συμβουλίου με θέμα τη Συρία και την Τουρκία και λίγες ώρες μετά την επαναφορά του θέματος της αμφισβήτησης της Συνθήκης της Λοζάνης από τον Ερντογάν.
