Ψηφιακές βόλτες στο ελληνικό σινεμά

Μπαίνοντας στο παλιό λιμάνι της Θεσσαλονίκης από την ανατολική πύλη, το πρώτο κτίριο που συναντάς στο δεξί σου χέρι είναι το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Δεν του πολυφαίνεται, υπάρχει περίπτωση να μην το παρατηρήσεις καν, εκτός κι αν κάποιος σε έχει επί τούτου καθοδηγήσει. Αλλωστε η πρόσοψη, καθόλου φανταχτερή, έχει παραμείνει η ίδια σχεδόν από το 1997, το έτος που ιδρύθηκε. Ομως μέσα, με το που κάνεις τα πρώτα βήματα…


Κολόνες – μπομπίνες
Φανταστείτε στο μεγάλο διαμέρισμα, που αντί για τοίχους έχει τεράστιες κυκλικές κολόνες ως διαχωριστικά δωματίων. Στο ατμοσφαιρικά υποφωτισμένο σύμπαν του Μουσείου, σου δίνουν την εντύπωση μιας μπομπίνας κινηματογραφικής. Αυτή εξάλλου είναι η αρχιτεκτονική σύλληψη, αυτή η πρόθεση και η μπομπίνα αρχίζει να ξετυλίγεται. Πίσω από την πρώτη κολόνα, η πρώτη εσοχή – δωμάτιο, αντιστοιχεί στην πρώτη περίοδο του ελληνικού σινεμά, από τις αρχές του 20ού αιώνα και τους αδελφούς Μανάκια, τον πρωτοπόρο παραγωγό Κωνσταντίνο Μπαχατώρη, τον πάπα των επικαίρων Ζοζέφ Χελ και τους κωμικούς Μιχαήλ Μιχαήλ ή Βιλάρ μέχρι τις παραμονές της Κατοχής.

Δεύτερη κολόνα, τα χρόνια ’40 με ’60, εποχή των πρώτων αγώνων του ελληνικού σινεμά να αποκτήσει αναγνωρίσιμη ταυτότητα: Τζαβέλας, Γρηγορίου, Δημόπουλος, Σακελλάριος, Κακογιάννης, Κούνδουρος.
Υστερα, η χρυσή δεκαετία του ’60, τα χρόνια του Φίνου, των «περιοδευόντων» στις μεγάλες επιτυχίες ομάδων ηθοποιών, των μιούζικαλ και του σταρ σίστεμ, αλλά και των δειλών προσπαθειών να στρωθεί ο δρόμος για ένα ανεξάρτητο σινεμά (Κανελλόπουλος, Δαμιανός), με κύριο σύμμαχο το νεοσύστατο τότε Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Η μπομπίνα συνεχίζει να ξεδιπλώνεται. Επόμενη στάση ο Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος (’70) και οι αφομοιωτές των εισαγόμενων νέων ρευμάτων, με πρωτεργάτη τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, όπως και τα πρώτα πρόσκαιρα ανθηρά χρόνια του ’80, πριν ξεκινήσει η μεγάλη εισπρακτική κρίση του δεύτερου μισού της δεκαετίας.

Στη συνέχεια, άλλος χώρος, αφιερωμένος στα χρόνια του ’90 μέχρι σήμερα, τα νέα δειλά βήματα προς την εμπορικότητα με κριτήρια όμως καλλιτεχνικά, το σινεμά της Ενωμένης Ευρώπης, των πολυσινεμά, της ιδιωτικής παραγωγής, της ψηφιακής τεχνολογίας.

Τέλος; Οχι. Στη μέση της γιγαντιαίας μπομπίνας που μετρά, στο κέντρο του Μουσείου, ένα κουβούκλιο – μίνι αίθουσα προβολής κοιτά το μέλλον πατώντας στο παρελθόν: ένα δεκαπεντάλεπτο φιλμ, τρισδιάστατο (το πρώτο σε μουσείο της χώρας μας), ξεναγεί μικρούς και μεγάλους στον τρόπο που κατασκευάζεται μια ταινία μέχρι να «βγει στο φως», μέσα από τα μάτια ενός πιτσιρικά – του γιου, υποτίθεται του Γιάννη Μανάκια.

Στον καθένα από τους παραπάνω χώρους, δεν είναι μόνο τα εκθέματα (αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν στις ταινίες, κοστούμια, έντυπα της εποχής κ.ά.) που σε εντυπωσιάζουν. Είναι και η ενδελεχής ενημέρωση γύρω από τις εκφάνσεις της κάθε κινηματογραφικής δεκαετίας μέσα από κρεμαστές οθόνες που προβάλλουν (σύστοιχα αποσπάσματα από ταινίες, επίκαιρα, φωτογραφικό υλικό) και … ομιλούν, όπως και εντοιχισμένες οθόνες αφής που περιμένουν τα δάχτυλά σου για να σε περιηγήσουν διαδραστικά σε έντυπα, εικόνες, πληροφορίες της εποχής.

Οι περισσότερες από τις πολύτιμες «αρχαίες» κινηματογραφικές μηχανές φιγουράρουν σε προθήκη στη δεξιά πλευρά του Μουσείου στον μόνο, απ’ ό,τι προσέξαμε, «τετραγωνισμένο» χώρο του, ενώ το Μ.Κ.Θ. διαθέτει ακόμα δύο αίθουσες προβολής, βιβλιοθήκη, αίθουσα εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αίθουσα ανάπαυσης και πωλητήριο (την παράσταση εδώ κλέβουν τα μπλουζάκια και οι κούπες με εντυπωμένα σκίτσα μεγάλων πρωταγωνιστών του ελληνικού σινεμά διά χειρός Σπύρου Ορνεράκη).

Ολα αυτά, έπειτα από μία δύσκολη ανακαίνιση 1,5 περίπου χρόνου, με κύριους συντελεστές τον πρόεδρο του Μουσείου Γιώργο Μυλωνά, τον διευθυντή Βασίλη Κεχαγιά και την αρχιτέκτονα Νάσια Χουρμουζιάδη, παραγωγό, το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης της Ε.Ε. και συμμέτοχο το υπουργείο Πολιτισμού.


-Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
-Λιμάνι Θεσσαλονίκης. Κεντρική Πύλη, Αποθήκη Α’. 
-Ωρες λειτουργίας: Τρίτη και Πέμπτη: 9 π.μ. – 3 μ.μ.
-Τετάρτη και Παρασκευή: 9 π.μ. – 9 μ.μ.
-Σάββατο και Κυριακή: 10 π.μ. – 3 μ.μ.
-Δευτέρα κλειστά.
-Τιμές εισιτηρίων: € 2 (γενική είσοδος), € 1 (μειωμένο).


ΡΟΜΠΥ ΕΚΣΙΕΛ
[email protected]